Uzasadnienie
Postanowieniem z 31 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 384/16, odmówił H. T. – nazywanemu dalej "Skarżącym", wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 25 listopada 2015 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Skarżący wraz ze skargą na powyższą decyzję wystąpił o wstrzymanie jej wykonania. Uzasadniając swój wniosek Skarżący wyjaśnił, że kwota zobowiązania podatkowego jest rażąco wysoka (1.469.106,46 zł), a co za tym idzie jej wyegzekwowanie w sposób oczywisty spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Egzekucja toczyłaby się z całości posiadanych przez Skarżącego środków, pozbawiając go możliwości dalszego funkcjonowania i utrzymywania rodziny.
Sąd pierwszej instancji, wskazując na art. 61 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", stwierdził, że Skarżący nie wykazał opisanych w tym przepisie przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej.
Wprawdzie we wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i swojej rodziny – jednak w żaden sposób okoliczności tej nie uprawdopodobnił poprzez nadesłanie dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów. Tym samym, Skarżący nie podał żadnych konkretnych informacji, które pozwoliłyby ocenić zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący stwierdził, że wyegzekwowanie kwoty przekraczającej dwa miliony złotych (należność główna wraz z odsetkami) wyeliminuje go z rynku pracy lub zmusi do zamknięcia działalności gospodarczej. W każdym razie wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Do zażalenia Skarżący załączył zeznania PIT-37, zgodnie z którym w 2015 r. otrzymywał tytułem wynagrodzenia za pracę kwotę 1760 zł miesięcznie. Przy czy umowa o pracę została rozwiązana w grudniu 2015 r. Zgodnie z historią rachunku bankowego za okres od marca do czerwca 2016 r. saldo na rachunku pozostawało ujemne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest niezasadne, dlatego podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek Skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wymienione powyżej przesłanki stanowią katalog zamknięty, a sąd jest nimi związany. Innymi słowy, nie można orzec o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności w oparciu o inne podstawy, aniżeli wymienione w art. 61 § 3 P.p.s.a. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy bowiem zabezpieczeniu przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło.
Ponadto w orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z 3 lipca 2014 r. (sygn. akt II OZ 661/14) NSA stwierdził, że "obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia.
Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd". Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06).
Naczelny Sąd Administracyjny podzielając powyższe stanowisko stwierdza, że Sąd pierwszej instancji, rozpatrując wniosek strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji trafnie uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodzić się trzeba co do tego, że wniosku tego strona w żaden sposób nie uargumentowała. Odniosła się jedynie lakoniczne do skutków wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że przymusowe wyegzekwowanie zobowiązań w niej określonych najprawdopodobniej doprowadziłoby do "sparaliżowania jakichkolwiek przejawów normalnego funkcjonowania Skarżącego w społeczeństwie."
Odnosząc się do przedłożonych w postępowaniu zażaleniowym nowych dowodów, Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie jest środkiem odwoławczym od orzeczenia sądu pierwszej instancji, co oznacza, że służy ono zainicjowaniu kontroli legalności tego orzeczenia w związku z tym nie można w zażaleniu przedstawiać nowej argumentacji oraz załączać do niego obszernego materiału dowodowego, które miałyby wspierać bezpośrednio wniosek oddalony w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie - zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego - oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony.
Możliwość podnoszenia w postępowaniu zażaleniowym nowych argumentów i przedstawiania nowych dowodów na poparcie wniosku zaprzecza funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stałby się podmiotem ponownie oceniającym wniosek.
Ponadto należy mieć na uwadze, że sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu lub czynności organu administracyjnego nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona składając wniosek w przedmiocie wstrzymania zaskarżonego aktu powinna wykazać, że wykonanie ciążącego na niej zobowiązania, wypełnia przesłanki wskazane w powołanym na wstępie przepisie. Może to uczynić poprzez przedłożenie do sądu odpowiedniej dokumentacji. Tymczasem strona skarżąca nie przedstawiła Sądowi pierwszej instancji żadnych dokumentów obrazujących jej obecną sytuację finansową, a które mogłyby pomóc temu Sądowi przy badaniu zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Przedstawienie ich zaś w postępowaniu zażaleniowym spowodowało, że w tym postępowaniu nie mogły zostać uwzględnione z przyczyn podanych powyżej.
Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji