Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 21 maja 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 3789/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M.S. przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem z 20 listopada 2017 r. wezwał M.S. (dalej: "skarżący" lub "strona") do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie odręczno dorosłemu domownikowi 4 grudnia 2017 r. We wskazanym terminie skarżący nie uzupełnił wskazanych braków. Sąd postanowieniem z 18 kwietnia 2018 r. odrzucił skargę.
Pismem z 30 kwietnia 2018 r. skarżący złożył zażalenie na to postanowienie, w którym zawarł wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych przedmiotowej skargi, wskazując jednocześnie wartość przedmiotu zaskarżenia. Podniósł, że o nieusunięciu braków formalnych skargi dowiedział się dopiero 24 kwietnia 2018 r., będąc do tego dnia przekonanym, że pismo wskazujące wartość przedmiotu zaskarżenia zostało złożone w terminie. Jak wyjaśnił pismo powyższe podpisał osobiście w kancelarii adwokackiej adwokata J.S. 5 grudnia 2017 r., następnie miało ono być wysłane na adres Sądu przez pracownika kancelarii. Z niewiadomych przyczyn pismo zostało pozostawione w aktach podręcznych sprawy w ww. kancelarii.
Zatem w ocenie skarżącego nie ponosi on winy w przekroczeniu terminu do usunięcia braków formalnych skargi, ponieważ zlecił wysłanie przedmiotowego pisma adwokatowi J.S., który udzielał mu dotychczas stałej pomocy prawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Uzasadniając postanowienie wskazał, że formalnie w sprawie której dotyczy przedmiotowa skarga, skarżący występuje samodzielnie, bez udziału pełnomocnika. Nadesłane pełnomocnictwo wskazuje tylko na umocowanie adw. J.S. w sprawie karnej zawisłej przed Sądem Rejonowym w O. Zatem skarżący nie może kierować odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązków pod adresem pracowników ww. kancelarii adwokackiej, ponieważ do uzupełnienia braków formalnych skargi był zobowiązany osobiście. Wezwanie Sądu zostało doręczone dorosłemu domownikowi skarżącego 4 grudnia 2017 r., następnie pismo stanowiące odpowiedź na wezwanie zostało sporządzone w kancelarii adwokackiej i podpisane przez stronę w dniu 5 grudnia 2018 r. Zdaniem Sądu, nie było żadnych przeszkód czasowych do tego, aby skarżący dopilnował wysyłki przygotowanego i podpisanego pisma, wysłał je samodzielnie albo złożył osobiście w biurze podawczym Sądu. Skarżący nie usunął jednak braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, choć jak wynika z terminów wskazanych powyżej miał na to kilka dni.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Zarzucił błędne ustalenie, że wskazane we wniosku okoliczności nie stanowią przesłanki uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest instytucja przywrócenia terminu.
W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. przywrócenie terminu następuje na wniosek uprawnionego złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W składanym wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu oraz wykonać czynność, której termin został uchybiony.
Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał brak podstaw do jego uwzględnienia.
W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji słusznie podkreślił, że skarżący formalnie występuje w sprawie samodzielnie, bez udziału pełnomocnika. Jemu zostało prawidłowo doręczne wezwanie do uzupełniania braków formalnych skargi i na nim spoczywał obowiązek uzupełnienia ich w zakreślonym przez Sąd terminie. W takiej sytuacji, skarżący nie może się powoływać na niedochowanie staranności przez adw. J.S., który nie był jego pełnomocnikiem w przedmiotowej sprawie. Nawet jeśli skarżący skorzystał z jego pomocy w przygotowaniu pisma i nadaniu go do Sądu, z uwagi na brak umocowania pełnomocnika do działania w sprawie, winien był ustalić czy pismo to zostało nadane do Sądu we właściwym terminie.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, którym odmówiono przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi jest prawidłowe. Brak było przesłanki z art. 87 § 2 P.p.s.a. by wniosek ten Sąd pierwszej instancji mógł uwzględnić.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.