Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 9 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1274/17, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), dalej: p.p.s.a., odrzucił skargę S. s.c. [...] (dalej: spółka lub skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z 23 stycznia 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Przedmiotowe orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Pismem z 17 lutego 2017 r. spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wymienioną na wstępie decyzję organu podatkowego. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Przewodniczący Wydziału) skarżąca została wezwana do usunięcia - w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi - braków formalnych skargi poprzez: złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która podpisała skargę do reprezentacji spółki w dacie wniesienia skargi oraz wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Z uwagi na to, że wyznaczony w wezwaniu termin upłynął bezskutecznie Sąd pierwszej instancji, postanowieniem z 9 czerwca 2017 r., skargę odrzucił.
Na przedmiotowe postanowienie spółka wniosła zażalenie, w którym zwróciła się o zmianę lub uchylenie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, wskazując w uzasadnieniu, że w kwietniu 2017 r. "(...)firma była zamknięta ze względu na nieobecność właścicieli i ich pobyt w innym mieście celem prowadzenia działalności (...)". W konsekwencji wezwanie Sądu nie zostało skarżącej doręczone lub mogło zostać odebrane przez nieupoważnioną osobę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, przez co należało je oddalić.
Odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych ma miejsce wówczas, gdy nie usunięto w wyznaczonym terminie tych braków, mimo prawidłowego wezwania do ich usunięcia, o czym stanowi art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Braki skargi w rozumieniu ww. przepisów powinny być istotne, to znaczy takie, których nieusunięcie uniemożliwi nadanie sprawie dalszego biegu (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, 2010, s. 192). W świetle zaś art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna przede wszystkim czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy szczególne, wymienione w pkt 1 - 4 powołanego przepisu, jak też w dalszych przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W doktrynie przyjmuje się w szczególności, że brakiem formalnym skargi jest również brak oznaczenia w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia, który to obowiązek wynika z art. 215 § 1 p.p.s.a. (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wyd. 4, Warszawa 2012, s. 659).
Do elementów formalnych skargi zalicza się także konieczność wykazania stosownym dokumentem umocowania osoby wnoszącej skargę w imieniu skarżącego niebędacego osobą fizyczną (osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową) - art. 29 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu.
Wskazane powyżej elementy treści skargi mają charakter obligatoryjny, a ich brak stanowi istotny brak formalny tego pisma, uniemożliwiający nadanie mu dalszego biegu. Wnoszący skargę ma jednakże gwarancję ochrony swojego interesu prawnego, gdyż brak każdego z wymaganych elementów skargi podlega uzupełnieniu w trybie i na zasadach uregulowanych w art. 49 p.p.s.a. Jeżeli bowiem pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia, a jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie go bez rozpatrzenia. W odniesieniu do skargi ustawa przewiduje w takiej sytuacji skutek jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że okolicznością bezsporną jest, iż skarga spółki dotknięta była wadami formalnymi, wskazanymi w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z 24 marca 2017 r. Skarżąca nie neguje bowiem w zażaleniu zasadności samego wezwania, a jedynie podważa skuteczność jego doręczenia.
W kontekście takiego kierunku argumentacji skarżącej zauważyć należy, że stosownie do art. 67 § 2 p.p.s.a., pisma w postępowaniu sądowym lub orzeczenia dla osoby prawnej, jak również dla jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism. Z kolei w myśl art. 67 § 3 p.p.s.a. pisma w postępowaniu sądowym dla przedsiębiorców i wspólników spółek handlowych, wpisanych do rejestru sądowego na podstawie odrębnych przepisów, doręcza się na adres podany w rejestrze, chyba że strona wskazała inny adres dla doręczeń.
Ponadto, w myśl art. 65 § 1 p.p.s.a., sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Z kolei stosownie do art. 65 § 2 p.p.s.a., do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Oznacza to, że aby w sposób prawidłowy (zgodny z art. 65 § 2 p.p.s.a.) doręczyć pismo sądowe należy zastosować tryb, o jakim mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1222).
Z akt sprawy wynika, że pismo Sądu pierwszej instancji z 4 kwietnia 2017 r., stanowiące wykonanie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 24 marca 2017 r., zostało skierowane do skarżącej za pośrednictwem operatora pocztowego na adres spółki zamieszczony na kopercie, w której przesłała ona skargę (odcisk pieczęci nagłówkowej spółki). Doręczenie przesyłki nastąpiło 10 kwietnia 2017 r. bezpośrednio adresatowi, a odbiór pokwitował odręcznym podpisem, opatrzonym dodatkowo odciskiem pieczęci spółki, L. P., tj. jeden ze wspólników spółki (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 15 akt sądowych). W opisanych okolicznościach faktycznych nie sposób zatem przyznać racji skarżącej, że wezwanie Sądu nie zostało spółce doręczone lub że zostało odebrane przez osobę nieupoważnioną.
Skoro zatem wezwanie zostało skutecznie doręczone, a mimo to skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi, zasadnym było jej odrzucenie przez Sąd pierwszej instancji.
Na zakończenie wyjaśnić należy, że nie można uznać za skuteczne usunięcie braków formalnych skargi dopełnienia przez skarżącą żądanych wcześniej czynności wraz z zażaleniem. Czynności te bowiem - jako dokonane po upływie wyznaczonego przez Sąd pierwszej instancji terminu (wezwanie doręczone 10 kwietnia 2017 r., skutkiem czego termin upłynął 17 kwietnia 2017 r.) - są spóźnione, a skarżąca nie wnioskowała o przywrócenie uchybionego terminu.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił.