Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi N. sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 18 grudnia 2009 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2004 r.
Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy wynikało, że w następstwie przeprowadzonej kontroli Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w G., decyzją z dnia 6 sierpnia 2009 r. dokonał rozliczenia z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. w sposób odmienny od deklarowanego przez spółkę w złożonych za ten okres deklaracjach podatkowych.
W zakresie odliczonego przez skarżącą podatku naliczonego organ zakwestionował prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Organ wskazał, że część znajdujących się w dokumentacji faktur nie odzwierciedlała rzeczywistego przebiegu zaistniałych zdarzeń gospodarczych, zarówno co do zakresu wykonywanych usług, jak i kwot z nich wynikających i nie stanowiła dowodu tego, co wynikało z zawartych w nich zapisów. Ponadto ustalono, że wystawcy faktur J. K. i J. R. nie byli podatnikami zarejestrowanymi, zarówno dla celów VAT, jak i prowadzonej działalności gospodarczej, W. G. i A. Z. prowadzili działalność gospodarczą, jednakże nie byli zarejestrowani dla celów VAT, natomiast S. S. wprawdzie był zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, ale za okres od stycznia 2004 r. do grudnia 2004 r. złożył "zerowe" deklaracje VAT -7 i "zerową" deklarację PIT 28.
Na podstawie analizy zgromadzonych w aktach sprawy dowodów organ pierwszej instancji wyprowadził wniosek, że w skarżącej spółce działał mechanizm polegający na wystawianiu za podwykonawców faktur VAT i rachunków, które w istocie nie dokumentowały rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych.
Stanowisko to podzielił Dyrektor Izby Skarbowej w G., który utrzymał zaskarżone rozstrzygniecie w mocy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, spółka wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. w zakresie dokonania prawidłowego rozliczenia podatku naliczonego oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.
Wskazując na motywy zawieszenia postępowania Sąd powołał postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2009 r., w sprawie o sygn. akt I FSK 748/08, w którym skierowano do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni następujących przepisów prawa wspólnotowego:
- - po pierwsze - czy zasady wspólnotowego systemu VAT, w szczególności art. 17 ust. 6 Szóstej Dyrektywy VAT (dyrektywa 77/388/EWG), nie sprzeciwiają się ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, zgodnie z którym podatnik nie nabywa prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury VAT wstawionej przez podmiot niezarejestrowany w ewidencji podatników podatku od towarów i usług?
- - po drugie - czy dla odpowiedzi na pytanie pierwsze istotne jest, że:
- a) nie ma wątpliwości, że transakcje wykazane w fakturze VAT podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT oraz, że rzeczywiście zostały dokonane;
- b) faktura zawierała wszystkie dane, wymagane zgodnie z ustawodawstwem wspólnotowym;
- c) ograniczenie prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez podmiot niezarejestrowany funkcjonowało w porządku krajowym przez dniem przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Wspólnoty?
po trzecie - czy odpowiedź na pytanie pierwsze uzależniona jest od spełnienia dodatkowych kryteriów (np. udowodnienia, że podatnik działał w dobrej wierze?).
Sąd stwierdził, że z uwagi na zakres merytoryczny zadanego pytania i tożsamość problemu prawnego z tym, który wystąpił w rozpoznawanej sprawie, zawieszenie postępowania stało się zasadne.
Na powyższe orzeczenie organ odwoławczy złożył zażalenie, w którym wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej zaskarżone postanowienia naruszyło art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 141 § 4, art. 163 i art. 166 p.p.s.a. i poprzez nie wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co przyczyniło się do niezasadnego zawieszenia postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu organ podkreślił, że powodem zakwestionowania prawa do odliczenia nie była kwestia niezarejestrowanych podmiotów, lecz fakt, iż wystawione faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Strona przeciwna, w odpowiedzi na zażalenie poparła motywy Sądu pierwszej instancji, które legły u podstaw zaskarżonego postanowienia.
Organ odwoławczy, w piśmie procesowym z dnia 2 lipca 2010 r. ponownie powołał się na powody zakwestionowania prawa do odliczenia, a mianowicie fakt, że faktury dotyczyły czynności, które nie zostały dokonane oraz podawały kwoty niezgodne ze stanem faktycznym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie jest zasadne.
Jak wynika z treści art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sadowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W sprawie rozpoznawanej Sąd pierwszej instancji dopatrzył się takiego związku ze sprawą o sygn. akt I FSK 748/08, w której skierowano do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich pytanie prejudycjalne, dotyczące ograniczenia prawa do odliczenia z faktur wystawionych przez niezarejestrowany podmiot. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie jednak zauważyć, że w przypadku skarżącej spółki kwestia rejestracji jej kontrahentów nie była podstawą do zakwestionowania prawa do odliczenia, a jedynie stanowiła element ustaleń faktycznych, które doprowadziły organy do wniosku, że wystawione faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji może zatem skupić się na ocenie zgodności z prawem decyzji wymiarowej, nie wchodząc w kwestie wpływu rejestracji wystawcy faktury na prawo do odliczenia po stronie nabywcy. W tej bowiem materii organy podatkowe nie zajęły dotąd stanowiska, a zatem nie wyraziły poglądu, który w kontekście zadanego pytania prejudycjalnego, mógłby stanowić przedmiot oceny Sądu pierwszej instancji.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji