Uzasadnienie
Postanowieniem z 30 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1315/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę U. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka"/"Skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 26 marca 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2014 r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia, Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 5 lipca 2021 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała Spółkę do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi poprzez: złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji Spółki w dacie jego udzielenia oraz - uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 39 355 zł.
Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi Spółki w dniu 19 lipca 2021 r.
W odpowiedzi na wezwanie pismem z 19 lipca 2021 r. pełnomocnik Spółki nadesłał odpis KRS Spółki. Jak wynika z dokumentacji księgowej Spółka nie uiściła wpisu sądowego do dnia 19 sierpnia 2021 r.
Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") wskazał, że skoro wezwanie uiszczenia wpisu sądowego zostało doręczone pełnomocnikowi Spółki 19 lipca 2021 r., to termin do uiszczenia wpisu upływał 26 lipca 2021 r. W związku z nieuiszczeniem przez Spółkę wpisu w zakreślonym terminie Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę Spółki.
Na powyższe postanowienie Spółka wniosła zażalenie, kwestionując prawidłowość podpisania wezwania kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że za podstawę odrzucenia skargi w tej sprawie Sąd pierwszej instancji przyjął w kontrolowanym postanowieniu przepis art. 220 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że wezwanie do uiszczenia braków formalnych skargi doręczone zostało za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Doręczanie pism przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej zostało uregulowane w art. 74a p.p.s.a. Zgodnie z art. 74a § 3 pkt 1 p.p.s.a. w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego, wraz ze wskazaniem adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać dokument i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia dokumentu. W przypadku nieodebrania pisma pomimo dwukrotnego zawiadomienia, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (art. 74a § 8 p.p.s.a.).
Natomiast stosownie do treści art. 74a § 12 p.p.s.a. pisma sądu, odpisy pism i załączników w postępowaniu sądowym oraz orzeczeń, doręczane przez sąd w formie dokumentu elektronicznego, są opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną. Jak wskazano w § 2 pkt 3 zarządzenia Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 sierpnia 2015 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych (dostępne na nsa.gov.pl; dalej "zarządzenie"), odpis to dokument zawierający pełną treść oryginału dokumentu sporządzony w dowolnej technice zapewniającej trwałość i niezmienność zawartych w nim informacji, potwierdzony za zgodność z oryginałem przez upoważnioną do tego celu osobę i opatrzony odciskiem lub nadrukiem pieczęci urzędowej oraz informacją "odpis". Pieczęcią urzędową jest natomiast metalowa, tłoczona pieczęć okrągłą zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie sądu (§ 2 pkt 4 zarządzenia).
Ponadto zgodnie z § 8 ust. 1 zarządzenia w przypadku pisma wysyłanego drogą elektroniczną do akt sprawy dołącza się także wydruk pisma ogólnego, na którym odnotowuje się czynności określone w ust. 1, tj. m.in. adnotację o dacie wysłania pisma.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że z art. 74a § 12 p.p.s.a. wynika obowiązek Sądu do podpisania każdego pisma wychodzącego z Sądu do stron. Oznacza to, że każde pismo Sądu musi być odrębnie podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną. Dopiero spełnienie tych wymogów będzie stanowiło realizację obowiązku doręczania odpisów w formie elektronicznej. Tylko bowiem spełnienie opisanych wyżej warunków wywoływać będzie określone skutki procesowe, w tym rozpoczęcie biegu terminów procesowych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 września 2021 r., sygn. akt III OZ 684/21; z 30 listopada 2021 r., sygn. akt III OZ 1139/21; orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: "CBOSA").
Dla skuteczności zawiadomienia, o którym mowa w art. 74a § 3 p.p.s.a., o możliwości odbioru pisma w formie dokumentu elektronicznego, a w konsekwencji do uznania pisma za doręczone w trybie art. 74a § 8 p.p.s.a., konieczne jest zatem, aby nie tylko to pismo, lecz również dołączone do niego załączniki były opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną. Ta okoliczność powinna w sposób niebudzący wątpliwości zostać udokumentowana przez sąd w aktach sprawy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2022 r., sygn. akt II GZ 7/22; CBOSA), bowiem strony maja prawo oczekiwać, że otrzymywane z Sądu pisma, czy orzeczenia, będą spełniać ustawowe wymogi w zakresie prawidłowego doręczenia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w aktach sprawy brak jest załączonego przez Sąd pierwszej instancji pisma ogólnego, z którego wynikałoby, jakie dokumenty zostały przez Sąd wysłane pełnomocnikowi Spółki. Wyjaśnienia wymaga także rozbieżność w aktach sprawy w zakresie zawartości spornej przesyłki przesłanej pełnomocnikowi Spółki. Jak wynika z zażalenia, pełnomocnik otrzymał w jednym pliku pdf wezwanie do doręczenia odpisu KRS, doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę DIAS wraz z odpowiedzią, odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, zarządzenie o wezwaniu uiszczenia wpisu sądowego. Natomiast z akt sprawy (k. 53 i k.
55) wynika, że wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi zostały wysłane 7 lipca 2021 r., natomiast odpowiedź na skargę została wysłana 7 sierpnia 2021 r. (k. 54). Ze znajdującego się w aktach sprawy Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (k.
68) nie można jednoznacznie ustalić jakie oraz, czy i który z dokumentów został podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną. Dopiero bowiem, po ustaleniu, jakie dokumenty zawierała przesyłka Sądu oraz czy i które dokumenty zostały podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, będzie można ocenić, czy doręczony w trybie art. 74a p.p.s.a. dokument/y spełniały wymogi odpisu w formie elektronicznej i czy w związku z tym doszło do skutecznego ich doręczenia, w tym wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd pierwszej instancji będzie zatem zobowiązany ustalić, jakie dokumenty zawierała przesyłka wysłana pełnomocnikowi Spółki 7 lipca 2021 r. i czy były to dokumenty podpisane zgodnie z art. 74a § 12 p.p.s.a. oraz wyjaśnić rozbieżności związane z datą wysłania pełnomocnikowi Skarżącej odpowiedzi na skargę.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak sentencji.