Uzasadnienie
Zarządzeniem z 4 sierpnia 2017 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 784/17, Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (dalej: Przewodniczący Wydziału), działając na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), dalej: p.p.s.a., wezwał A. W. (dalej: strona lub skarżący) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z 12 maja 2017 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wykreślenia podatnika z rejestru VAT, w kwocie 100 zł, ustalonej stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.), dalej: rozporządzenie.
Na powyższe zarządzenie skarżący wniósł zażalenie, w którym zarzucił obrazę przepisów prawa procesowego, mającą wpływ na treść zaskarżonego zarządzenia, w szczególności poprzez wezwanie strony do dokonania opłaty wpisu sądowego przy jednoczesnym braku prawomocności wydanego zarządzenia, który to wymóg winien poprzedzać wezwanie do uiszczenia wpisu oraz naruszenie przepisów dotyczących doręczania pism sądowych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. W konsekwencji wniesiono o zmianę zaskarżonego zarządzenia poprzez obniżenie kwoty wpisu do wysokości 40 zł lub uchylenie zarządzenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że nie zgadza się z wysokością wpisu określoną w zaskarżonym zarządzeniu i z tego względu jego zażalenie jest w pełni zasadne i winno zostać uwzględnione.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, przez co należało je oddalić.
Kwestię kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi regulują przepisy Działu V Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz wydane na podstawie dyspozycji art. 233 tejże ustawy rozporządzenie Rady Ministrów. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 p.p.s.a.). Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 p.p.s.a.). Wysokość wpisu w poszczególnych kategoriach spraw rozpoznawanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym wyznaczają w sposób "sztywny" przepisy rozporządzenia.
Kryteriami różnicującymi tę wysokość w określonych sprawach są: wartość przedmiotu zaskarżenia (§ 1 rozporządzenia) - w sprawach, w których pobiera się wpis stosunkowy; rodzaj zaskarżonego aktu (§ 2 ust. 1 rozporządzenia), normy administracyjnego prawa materialnego lub procesowego, których dotyczy skarżony akt (§ 2 ust. 2 - 5, § 3 i § 4 rozporządzenia) - w sprawach objętych obowiązkiem uiszczenia wpisu stałego.
Z akt sprawy wynika, że strona wniosła skargę na postanowienie organu wydane w postępowaniu podatkowym, nie uiszczając przy tym wymaganej prawem opłaty sądowej (wpisu od skargi). W takiej sytuacji Przewodniczący Wydziału zobligowany był na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. wezwać ją - pod rygorem odrzucenia skargi - do uiszczenia tej opłaty, co nastąpiło zarządzeniem z 4 sierpnia 2017 r. W wezwaniu wskazano wysokość żądanej opłaty sądowej (100 zł) i podstawę prawną określenia jej w tej wysokości (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Skarżący wprawdzie nie kwestionuje zasadności samego wezwania do uiszczenia wskazanej opłaty, ale nie zgadza się z kwotą określoną w zarządzeniu, żądając jednocześnie obniżenia jej do 40 zł.
Odnosząc się do powyższego Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym 100 zł. Przywołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie uprawnia sądu administracyjnego do jakiejkolwiek ingerencji z urzędu w wysokość tej opłaty należnej w konkretnej sprawie. Jeśli natomiast strona postępowania sądowoadministracyjnego nie ma możliwości poniesienia kosztów sądowych (w tym kosztów wpisu od skargi) w pełnej wysokości, może wnioskować - zarówno przed wszczęciem postępowania, jak i w jego toku - o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych na zasadach określonych w art. 243 - 262 p.p.s.a.
Ustosunkowując się zaś bezpośrednio do sformułowanych w zażaleniu zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że obowiązek uiszczenia opłaty sądowej, jaką jest wpis, oraz jej wysokość wynikają wprost z przepisów prawa (art. 230 § 1 p.p.s.a. i przepisy rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi), nie zaś z treści zarządzenia przewodniczącego (które ma w tym zakresie charakter deklaratoryjny). Dlatego też kwestia prawomocności takiego zarządzenia pozostaje bez wpływu na obowiązek strony skarżącej uiszczenia należnej opłaty. W odniesieniu zaś do poruszonego w zażaleniu zagadnienia niewłaściwego zastosowania przez Sąd pierwszej instancji przepisów dotyczących doręczenia pism sądowych zauważyć należy, że skarżący w żaden sposób nie sprecyzował, na czym polega w rozpoznawanej sprawie wspomniana wadliwość. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się zaś żadnych nieprawidłowości w doręczaniu skarżącemu przesyłek przez Sąd pierwszej instancji.
Z przytoczonych powyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 oraz art. 198 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.