Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 marca 2009 r., sygn. akt I Sa/Łd 236/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił A. N. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 16 lutego 2004 r.
W uzasadnieniu powyższego orzeczenia wskazano, że WSA w Łodzi wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 9 marca 2005 r., który nie uiścił wpisu w wyznaczonym terminie. Uczynił to natomiast samodzielnie skarżący w dniu 11 kwietnia 2005 r., jednakże bez zwrócenia się z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Wniosek taki złożył z kolei w dniu 12 kwietnia 2005 r. pełnomocnik strony, podnosząc przy tym, że ze względu na długotrwałą chorobę spowodowaną uszkodzeniem kręgosłupa, przebywał na zwolnieniu lekarskim w dniu doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu.
Argumentując, że skutki działań i zaniechać pełnomocnika obciążają stronę, która go ustanowiła, sąd pierwszej instancji zaznaczył, że pełnomocnik nie dopełnił obowiązku jednoczesnego uiszczenia wpisu i złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a w związku z tym nie spełnił wymogów formalnych. Sąd podniósł także, że pełnomocnik - mimo choroby i zwolnienia lekarskiego - nie zaniechał swej działalności gospodarczej, o czym świadczy fakt ciągłości odbioru korespondencji w lokalu czynnej kancelarii adwokackiej.
Postanowieniem z dnia 21 listopada 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu orzeczenia podniósł, że strona składając wniosek o przywrócenie terminu spełniła wymóg formalny polegający na jednoczesnym dokonaniu czynności, której uchybiła. Sąd zgodził się jednocześnie z argumentacją strony, że sam fakt odbierania korespondencji w czasie, w którym powinna być dokonana czynność, dla której złożono wniosek o przywrócenie terminu na jej dokonanie, nie przesądza jeszcze, że strona ponosi winę w niedopełnieniu tej czynności w przewidzianym przepisami prawa czasie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmawiając stronie przywrócenia terminu stwierdził, że pełnomocnik skarżącego pomimo choroby złożył, w dniu 18 marca 2005r., w przedmiotowej sprawie skargę do Sądu. Skoro więc pełnomocnik mimo choroby zdecydował się podjąć określone czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to powinien również dopełnić wszystkich obowiązków z tym związanych. Nie do przyjęcia jest interpretacja dopuszczająca dokonywanie wyboru czynności, które pełnomocnik chce podjęć w okresie choroby. Albo osoba ta jest chora i nie podejmuje żadnej czynności, albo uznaje, że czuje się na siłach prowadzić postępowanie w swojej sprawie i dokonuje wszelkich czynności wymaganych prawem.
Sąd zauważył również, że choroba, na którą powoływał się pełnomocnik, miała charakter dłuższej niedyspozycji, obejmującej również inne okresy niż ten wynikający z załączonego zwolnienia lekarskiego - nie była więc chorobą nagłą. Dla Sądu nie stanowił też podstawy do przywrócenia terminu argument pełnomocnika, że w okresie od 12 marca do 2 kwietnia 2005 r. skarżący przebywał poza L. na leczeniu sanatoryjnym w Ciechocinku co wykluczyło jakąkolwiek możliwość porozumienia się z nim.
W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik skarżącego wniósł o jego uchylenie w całości oraz o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu.
Zdaniem żalącego, Sąd pierwszej instancji wydał postanowienie zupełnie abstrahując od stanowiska zajętego przez NSA w postanowieniu uchylającym poprzednie odrzucenie wniosku przez WSA i całkowicie niezgodne z wyraźnym stanowiskiem NSA zaprezentowanym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 21 listopada 2008 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej: u.p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie zaś z przepisem art. 87 § 2 u.p.p.s.a. w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
W sprawie jako przesłankę braku winy przy zachowaniu terminu do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi pełnomocnik strony - będący adwokatem - wskazuje na swoją chorobę oraz na fakt przebywania skarżącego w sanatorium.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego strona w sposób dostateczny wykazała, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Z akt sprawy wynika, że termin do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi upływał w dniu 16 marca 2005 r. Z przedłożonego zaś, przez pełnomocnika, zaświadczenia lekarskiego wynika, że w okresie od 6 marca do 7 kwietnia 2005 r. z powodu choroby był on niezdolny do pracy. Powodem niezdolności do pracy było złamanie kręgosłupa, które wystąpiło w sierpniu 2004 r. Należy zatem zgodzić się z wnioskującym o przywrócenie terminu, że choroba uniemożliwiła uzupełnienie przedmiotowego braku.
Zauważyć należy, że skarga złożona została 18 marca 2004 r. a nie, jak wskazał Sąd pierwszej instancji, 18 marca 2005 r. Za nieprawdziwe więc należy uznać stwierdzenie WSA, że pełnomocnik skarżącego dokonał takiej czynności podczas podnoszonej choroby. W obliczu wskazanej okoliczności, dalszy wywód Sądu pierwszej instancji, związany z faktem powołania się na moment wniesionej skargi, nie ma racji bytu. Jednakże nawet gdyby przyjąć, że pełnomocnik skarżącego dokonał podczas choroby określonej czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to mimo tego, zdaniem tut. Sądu, nie można jednoznacznie stwierdzić, że pełnomocnik dokonywał wyboru czynności, które chce podjąć. Fakt podjęcia jednej czynności w czasie choroby nie oznacza przecież, że dana choroba umożliwiała mu podjęcie kolejnej czynności w innym czasie.
Oceniając powyższe argumenty Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze fakt, że uprawdopodobnienie nie jest pojęciem tożsamym z udowodnieniem braku winy, ma ono bowiem na celu, jedynie uwiarygodnienie przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności. Według Sądu, strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto dodać należy, że strona wypełniła pozostałe przesłanki z art. 87 u.p.p.s.a., tj. wniosek złożono w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz z wnioskiem dokonano czynności, której nie dokonano w terminie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 1 i 2 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.