Uzasadnienie
Postanowieniem z 26 września 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 700/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania - na wniosek E.H. (dalej "Strona" lub "Skarżąca") - wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej "organ") z 30 marca 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r.
W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, ani nawet nie uprawdopodobniła, aby w jej przypadku zachodziły przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania objętej skargą decyzji. W szczególności Skarżąca nie zobrazowała swojej sytuacji finansowej, ani nie przedstawiła żadnej dokumentacji źródłowej pozwalającej na dokonanie przez Sąd ustaleń w tym zakresie. Okoliczności te nie wynikały także z charakteru sprawy. Niewystarczające w tym zakresie było ponadto samo kwestionowanie prawidłowości zaskarżonej decyzji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Strona zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.), dalej "P.p.s.a.", i wniosła m.in. o uchylenie ww. postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.
W uzasadnieniu zażalenia Skarżąca podniosła, że toczą się wobec niej również inne postepowania podatkowe dotyczące zobowiązań w podatku od towarów i usług, a część z nich jest już na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Decyzje wydane w tych postępowaniach na wielomilionowe kwoty są wykonywane w całości, co stanowi znaczące obciążenie finansowe dla Skarżącej. Na jej sytuację finansową ma wpływ także ogólnokrajowa sytuacja gospodarcza, tj. kryzys gospodarczy wywołany pandemią COVID-19 oraz rosnąca stale inflacja. Wszystkie te okoliczności powodują, że Strona może mieć problemy ze spłatą kolejnych zobowiązań.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie Strony nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z dyspozycji powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek tam zawartych. Oznacza to, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu winien wskazać okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wniosek, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenie skutki. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej. Materiał, do którego odnosi się sąd administracyjny, oceniając zasadność wniosku o wstrzymanie, może być materiałem, który po części został dołączony do wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 września 2010 r., sygn. akt II FZ 417/10; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej "CBOSA").
Ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, jak wynika to z jego konstrukcji, spoczywa na skarżącym. Ponadto, jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, brak należytego wykazania (udokumentowania) przez wnioskodawcę przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. nie podlega uzupełnieniu na wezwanie sądu przed rozpoznaniem wniosku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 maja 2016 r., sygn. akt I GZ 339/16 i I GZ 340/16; z 19 lipca 2016 r., sygn. akt I GZ 418/16 i I GZ 417/16; z 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt I GZ 240/19; z 17 września 2019 r., sygn. akt I GZ 297/19; CBOSA).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podziela w pełni ocenę Sądu pierwszej instancji, że wniosek Strony zawarty w skardze w istocie nie zawierał jakiegokolwiek uzasadnienia przemawiającego za przyznaniem jej ochrony tymczasowej. Uzasadnienie to ogranicza się bowiem do dwóch zdań o następującej treści: "(...) Skarżąca jest podmiotem wciąż prowadzącym działalność gospodarczą i środki finansowe są jej potrzebne do prowadzenia bieżącej działalności. Konieczność uiszczenia przez Podatnika kwot wynikających z zaskarżonej decyzji może mieć zatem bezpośredni wpływ na jej sytuację finansową (...)".
Motywując swoje żądanie w przywołany sposób, Skarżąca pozbawiła tym samym Sąd pierwszej instancji możliwości oceny zasadności tego żądania. Z tego też względu trafne jest rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji o braku możliwości wstrzymania wykonania decyzji organu objętej skargą Strony.
Wprawdzie w zażaleniu Skarżąca przedstawiła nieco szerszą argumentację w zakresie powodów uzasadniających - jej zdaniem - wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, niemniej jednak powyższe nie ma wpływu na trafność rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji z dwóch powodów.
Po pierwsze pozstępowanie zażaleniowe służy dokonaniu kontroli instancyjnej (zweryfikowaniu prawidłowości) postanowienia Sądu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a nie ponownej ocenie zasadności wniosku w tym przedmiocie.
Po drugie zaś argumentacja Skarżącej nadal pozostaje na dużym poziomie ogólności.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
- - ---------------------- 3