Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 lipca 2009r., sygn. akt III SA/Wa 1365/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek K. J. o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca nie nadesłała dokumentów potwierdzających wysokość otrzymywanych przez małżonków J. wynagrodzeń. Nie udokumentowała wszystkich ponoszonych wydatków, ograniczając się w tym względzie do nadesłania przykładowych rachunków za energię elektryczną, nie udokumentowała także faktu bezskuteczności prowadzonej wobec niej egzekucji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej "P.p.s.a.") poprzez odmowę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie w sytuacji, gdy nie dysponuje jakimikolwiek środkami na uiszczenie wpisu sądowego oraz naruszenie prawa skarżącej do sądu poprzez uniemożliwienie jej dochodzenia swych praw na drodze sądowej. Wniesiono przy tym o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości przez uwzględnienie wniosku skarżącej i przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu podkreślono, że skarżąca nie dysponuje kwotą w wysokości niezbędnej do uiszczenia należnego wpisu sądowego, a jej miesięczny dochód z trudnością starcza na zaspokojenie bieżących potrzeb. Podkreślono także, że w innej sprawie zawisłej przed Sądem pierwszej instancji skarżąca została zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z postanowieniem art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba taka wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie miał obowiązek wszechstronnie i wyczerpująco odnieść się do przytoczonych we wniosku okoliczności i do materiału dowodowego zebranego w sprawie, co też uczynił. Należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 246 § 1 P.p.s.a. regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści jej art. 199, stosownie do którego strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Przy tym to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy ocena czy takie okoliczności zachodzą.
W ocenie tutejszego Sądu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał wnikliwej analizy stanu majątkowego skarżącej i korzystając z przysługującego mu na mocy art. 255 P.p.s.a. prawa wezwał stronę o nadesłanie dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej, dochodów lub stanu rodzinnego, z którego to obowiązku skarżąca się nie wywiązała.
Sąd poddał w wątpliwość wiarygodność składanych przez skarżącą oświadczeń o jej stanie majątkowym, zwracając uwagę na wiele nieścisłości z nich wynikających. W szczególności Sąd podkreślił, że skarżąca nie wyjaśniła w sposób przekonywający, że dochody małżonków J. (638 zł brutto i 1000 zł netto) wystarczają na zaspokojenie potrzeb pięcioosobowej rodziny. Tutejszy Sąd podziela wątpliwości Sądu pierwszej instancji w tym zakresie.
Ponadto na podkreślenia zasługuje fakt, że zwolnienie od opłat sądowych oznacza prowadzenie postępowania sądowego na koszt Skarbu Państwa, a zatem może dotyczyć tylko wyjątkowych sytuacji. Natomiast skarżący, który wniósł uzasadnioną skargę uzyskuje, w przypadku jej uwzględnienie, zwrot uiszczonego wpisu od organu, który wydał zaskarżony akt (art. 200 cytowanej ustawy).
Odnosząc się natomiast do kwestii przyznania prawa pomocy skarżącej w innym postępowaniu na podkreślenie zasługuje fakt, że NSA nie jest związany tamtym rozstrzygnięciem, orzeka na podstawie akt tej sprawy i w tejże sprawie podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym postawieniu, tj. że skarżąca nie wykazała, że nie może ponieść kosztów postępowania sądowego.
Mając powyższe na uwadze, wobec nie stwierdzenia aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył prawo w zaskarżonym postanowienia, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.