Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 293/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanym dalej "p.p.s.a.", odmówił P. R. Gmbh z/s w H. przywrócenia terminu do wniesienia wpisu sądowego od skargi.
Z przedstawionego przez Sąd stanu sprawy wynikało, że w dniu 17 lutego 2010 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika adw. K. G., wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 15 stycznia 2010 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług. Do skargi załączono dowód uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł na konto Izby Skarbowej we W. Następnie, pismem z dnia 18 lutego 2010 r. pełnomocnik strony wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od skargi. W uzasadnieniu wskazał, że opłata ta, została przekazana na błędny rachunek bankowy w wyniku natłoku pracy w Kancelarii, w szczególności nagromadzenia pilnych i terminowych spraw.
Dalej oznajmił, że sekretariat podał osobie wykonującej przelewy, błędny numer konta, czego nie mógł fizycznie sprawdzić. Kolejnego dnia sprawdzając terminowość wniesienia skargi, pełnomocnik ustalił, że opłata została wniesiona nieprawidłowo. Wobec tego opłata została niezwłocznie przekazana na właściwe konto.
Wskazując na motywy nie uwzględnienia żądania strony Sąd stwierdził, że podane okoliczności, w świetle regulacji normującej instytucję przywrócenia terminu, nie można było potraktować jako przesłanki uprawdopodabniającej brak winy w uchybieniu terminowi. Przede wszystkim Sąd wskazał, że standardy rzetelności podwyższone są w stosunku do profesjonalnych pełnomocników, którzy, czy to działając samodzielnie, czy też posługując się osobami trzecimi powinni dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Oznacza to, że nawet w sytuacji zlecania pewnych czynności swoim pracownikom nie są oni zwolnieni z obowiązku starannego ich wykonania.
Sąd podkreślił, że profesjonalny pełnomocnik odpowiedzialny jest za zapewnienie prawidłowej obsługi sekretariatu kancelarii, a błędy i zaniedbania pracowników, którymi się posługuje obciążają samego pełnomocnika, a w konsekwencji również stronę postępowania.
Na powyższe orzeczenie strona złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów według norm przepisanych.
W ocenie strony Sąd dopuścił się naruszenia przepisów postępowania tj:
- - art. 86 § 1, art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia wpisu sądowego mimo nie dokonania czynności procesowej w terminie bez winy strony, co strona uprawdopodobniła w złożonym przez siebie prawidłowo wniosku o przywrócenie terminu;
- - art. 86 § 2 poprzez uznanie, że przywrócenie terminu do wniesienia wpisu było dopuszczalne w momencie wydania zaskarżonego postanowienia, podczas gdy w dniu 10 maja 2010 r. art. 221 p.p.s.a. nakazujący odrzucenie, bez wezwania o uiszczenie opłaty, pisma wniesionego przez adwokata lub radcę prawnego, jeżeli pismo podlega opłacie stałej, już nie obowiązywał i uchybienie terminu nie powodowało dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego.
W uzasadnieniu strona stwierdziła, że przesłanie wpisu na zły rachunek, stanowił oczywistą pomyłkę, która uzasadniała brak winy po stronie pełnomocnika. Ponadto zauważyła, że art. 221 p.p.s.a. został uchylony pomiędzy wniesieniem wniosku a wydaniem zaskarżonego postanowienia. W związku z powyższym, w ocenie strony, przy zmianach prawa proceduralnego, gdy brak przepisów przejściowych zasadą jest, że stosuje się prawo, które obowiązuje w czasie dokonywania czynności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Na wstępie zauważyć należy, że w dacie wniesienia skargi obowiązywał art. 221 p.p.s.a., który w pewnym sensie regulował kwestię terminu do wniesienia wpisu od skarg podlegających opłacie stałej, w sytuacjach gdy pismo wnosił profesjonalny pełnomocnik. Niewątpliwie z jego treści wynikało, że wpis w takim przypadku musiał zostać uiszczony najpóźniej z dniem wniesienia skargi, gdyż w przeciwnym razie następowało jej odrzucenie. Skoro zatem pełnomocnik strony uiścił wpis dzień później niż złożona została skarga, to oczywistym jest, że ta pierwsza czynność procesowa została dokonana po terminie.
Jednakże, nie można pominąć niezwykle istotnej kwestii, jaką jest utrata mocy obowiązującej przez art. 221 p.p.s.a. w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Powyższe powoduje bowiem, że mimo wniesienia wpisu po terminie, fakt ten nie wywołuje dla strony żadnych niekorzystnych skutków procesowych. Skoro bowiem do dnia 10 kwietnia 2010 r. skarga nie została odrzucona, to mając na uwadze obecny kształt przepisów p.p.s.a. nie może to już nastąpić w oparciu o art. 221 tej ustawy, z uwagi na jego uchylenie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrata mocy obowiązującej przez art. 221 p.p.s.a. z dniem 10 kwietnia 2010 r. skutkuje tym, że przepisu tego nie można zastosować po tej dacie na żadnym etapie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. Można więc stwierdzić, że badanie wniosku strony stało się bezprzedmiotowe, bowiem jakkolwiek Sąd nie odniósłby się do braku winy do uchybienia terminu, nie mogłoby to wpłynąć na skuteczność złożenia skargi w zakresie uiszczenia wpisu.
Mając zatem powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 189 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Jeśli chodzi o wniosek strony o zwrot kosztów postępowania, to nie mógł on zostać uwzględniony z uwagi na treść art. 209 p.p.s.a.