Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 4 stycznia 2013 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, powołując się na przepis art. 218 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia – w sprawie o sygnaturze akt I SA/Ke 531/12, ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 30 lipca 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2009 r. Jednocześnie w tej samej dacie – 4 stycznia 2013 r. – Zastępca Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, na podstawie art. 220 § 1 P.p.s.a. wydał zarządzenie o wezwaniu skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego. Oba zarządzenia, wraz z pouczeniem o prawie i trybie zaskarżenia drugiego z nich, zostały skarżącej doręczone w dniu 14 stycznia 2013 r.
W dniu 21 stycznia 2013 r. (data stempla pocztowego) skarżąca wniosła pismo zatytułowane "zażalenie na postanowienie z dnia 4 stycznia 2013 r.", zarzucając m.in., że Sąd nie podał w nim sposobu wyliczenia "wartości przedmiotu sprawy", a jedynie wyliczył czynności, jakie podejmował.
Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił zażalenie. Sąd uznał, że treść pisma skarżącej wskazywała, iż jej intencją było złożenie zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 stycznia 2013 r., ustalające wartość przedmiotu zaskarżenia. Sąd stwierdził, że skoro żaden przepis ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na zarządzenie przewodniczącego wydziału, dotyczące kwestii sprawdzania wartości przedmiotu zaskarżenia, wydawane na podstawie art. 218 P.p.s.a., to zażalenie to – jako niedopuszczalne – podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy.
M. J. zaskarżyła ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wskazując, że Sąd ten – mając wątpliwości, które z dwóch zarządzeń wydanych 4 stycznia 2013 r. jest przedmiotem zażalenia z dnia 21 stycznia 2013 r. – stwierdzając, że zażalenie od jednego z nich, dotyczącego ustalenia wartości przedmiotu sporu, jest niedopuszczalne, powinien był przyjąć, że zażalenie to dotyczy zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Ewentualnie – zdaniem strony – Sąd powinien był wezwać ją do doprecyzowania tej kwestii. Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, że przedmiotem spornego zażalenia było zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 227 § 1 P.p.s.a. stronie przysługuje zażalenie na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy.
W niniejszej sprawie strona w piśmie z dnia 7 stycznia 2013 r. została pouczona o możliwości zaskarżenia zarządzenia w przedmiocie uiszczenia wpisu. Z pismem tym – w ramach jednej przesyłki – doręczono stronie oba zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału WSA w Kielcach z dnia 4 stycznia 2013 r.
Skarżąca w zażaleniu z dnia 21 stycznia 2013 r. wskazała: "(...) Sąd w żaden sposób nie wykazał w nim, że wskazanego przez niego wartość stanowi wartość przedmiotu sprawy i w jaki sposób została wyliczona (...). Zarządzenie pomimo, iż jeden z akapitów zaczyna się odnie podaje się sposobu wyliczenia wartości ale wylicza czynności jakie Sąd podejmował. Zamiast więc podać co dodano, co odjęto i co pomnożono lub podzielono, Sąd zdecydował się na opisanie narzędzia jakiego używał do wyliczenia.".
Trafnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że żaden przepis ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprost nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na zarządzenie przewodniczącego wydziału dotyczące kwestii sprawdzania wartości przedmiotu zaskarżenia, wydawane na podstawie art. 218 P.p.s.a., tym bardziej więc – w okolicznościach tej sprawy, w której strona występująca przed sądem bez profesjonalnego pełnomocnika, nie została jednoznacznie pouczona o niedopuszczalności zaskarżenia przedmiotowego zarządzenia – należało uznać, że zażalenie strony dotyczyło zarządzenia w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego i było – wobec treści przepisu art. 227 § 1 P.p.s.a. – dopuszczalne. Jest to zasadne również z tego względu, że de facto zarządzenie wydane na podstawie art. 218 P.p.s.a. ma bezpośredni wpływ na zarządzenie w zakresie wysokości wpisu sądowego. Strona chcąc zatem zakwestionować ustaloną przez sąd w ramach dochodzenia, o którym mowa w art. 218 P.p.s.a., wartość przedmiotu zaskarżenia może to uczynić wyłącznie w drodze zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 198 i art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który ponownie rozpatrując zażalenie strony z dnia 21 stycznia 2013 r. obowiązany będzie je rozpoznać jako zażalenie na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 stycznia 2013 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.