Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 23 marca 2017 r., sygn. akt I FZ 3/17

Uzasadnienie

1. Postanowienie Sądu pierwszej instancji

M. sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w W. (dalej: Strona lub Skarżąca) wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 października 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 1126/16. Postanowieniem tym Sąd negatywnie rozpoznał jej wniosek odmawiając wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IS) z dnia 4 lipca 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, marzec, od lipca do grudnia 2011 r. oraz styczeń, od marca do października 2012 r.

2. Stan sprawy przedstawiony w postanowieniu Sądu pierwszej instancji

W skardze Strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania powyższej decyzji Dyrektora IS. Uzasadniając wniosek podała że: - jednorazowa zapłata zaległości (a także jej egzekucja) wraz z odsetkami (ponad 3.000.000 zł) może doprowadzić do pozbawienia Skarżącej płynności finansowej i likwidację prowadzonej działalności; - kwota ta znacząco przekracza osiągnięty przez nią wynik finansowy za poprzedni rok obrotowy; - zajęcie jej rachunków bankowych oznaczałoby całkowity paraliż działalności gospodarczej; - w przypadku natychmiastowej zapłaty zobowiązania byłaby zmuszona do wyprzedaży aktywów na niekorzystnych warunkach, co równoznaczne byłoby z niepowetowaną szkodą.

Do wniosku Strona załączyła bilans za 2015 r. wraz z informacją dodatkową.

1. 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji
2. 3.1. Podstawę prawną rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji stanowił art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.)
3. 3.2. W motywach swojej oceny Sąd stwierdził, że: - przedstawiona sytuacja finansowa Skarżącej nie wystarczała do przyjęcia oceny zgodnej z jej wnioskiem; - twierdzenia Strony były niespójne, gdyż wskazywała, że zajęcie rachunków bankowych spowoduje paraliż działalności gospodarczej, a z informacji dodatkowej do bilansu wynikało, iż nie posiada ona rachunków bankowych; - podana w informacji dodatkowej struktura przychodów i kosztów zawierała błędy rachunkowe; - Strona pozbywała się posiadanych przez nią aktywów; - w 2015 r. miała obroty rzędu około 4 milionów złotych co oznaczało, iż sytuacja finansowa Strony jest bardzo dobra; - dodatkowo Skarżąca przedstawiła swoją sytuację finansową w sposób wybiorczy, ograniczając się jedynie do przedstawienia danych za 2015 r. i nie przedkładając żadnych dokumentów za 2016 r.; - Strona błędnie utożsamiła fakt egzekwowania obowiązku pieniężnego, wynikającego z ostatecznej decyzji, z niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem zobowiązania podatkowe mają charakter pieniężny i z natury rzeczy skutki ich wykonania są odwracalne.
4. 4. Zażalenie
5. 4.1. Strona zaskarżyła postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
6. 4.2. Sądowi pierwszej instancji zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu zażalenia Skarżąca odwołała się do okoliczności podanych już we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazała, że: - nieprawdą jest, co przyjął Sąd pierwszej instancji, iż wniosek nie został uzasadniony i poparty dokumentacją; - pośrednio cała treść skargi uzasadniała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji; - w 2015 r. Strona wykazała stratę co świadczyło o jej złej kondycji finansowej; - nie jest zaś w posiadaniu bilansu za 2016 r., gdyż rok ten jeszcze się nie zakończył; - załączona do skargi dokumentacja istotnie zawierała błędy, jednak były to omyłki pozostające bez wpływu na faktyczną sytuację; - spadek aktywów Strony za 2015 r. wynikał ze sprzedaży przez nią towarów; - ewentualna możliwość uwzględnienia skargi przez Sąd nie powinna wpływać na ocenę zasadności wniosku.
7. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
8. 5.1. Zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlegało oddaleniu.
9. 5.2. Analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji potwierdza stanowisko Sądu pierwszej instancji, że Skarżąca nie uprawdopodobniła w dostateczny sposób przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawierał argumentów, które mogłyby przemawiać za koniecznością przyznania Skarżącej ochrony tymczasowej.

Strona nie opisała specyfiki rynku, na którym działa, nie odniosła tego do rozmiarów swojej działalności, aktualnej kondycji finansowej czy także liczby kontrahentów i istniejących z nimi relacji. Nie zobrazowała tym samym, że ewentualna egzekucja może doprowadzić do skutków przez nią opisanych, czyli upadłości Spółki. We wniosku Skarżącej, aby mógł zostać uwzględniony, powinny znaleźć się konkretne dane, poparte, stosownymi dokumentami, których analiza pozwalałaby uznać, że Strona zasługuje na objęcie jej ochroną tymczasową. Właściwie Sąd pierwszej instancji zauważył, że wniosek Skarżącej nie został poparty uzasadnieniem ani dokumentacją, które wskazywałyby na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie chodzi tu o to, że w ogóle wniosek nie zawierał uzasadnienia ani, że nie przedstawiono dokumentów, jak mylnie zrozumiała tę część argumentacji Skarżąca. Wniosek Strony w istocie został bowiem umotywowany, przy czym załączono do niego dokumenty w postaci sprawozdania finansowego Spółki za 2015 r. Rzecz jednak w tym, że analiza zawartej w nim argumentacji w konfrontacji z przedłożonymi materiałami źródłowymi, nie prowadziła do wniosku zbieżnego z oceną formułowaną przez Stronę.

Przypomnienia wymagało, że zasadą jest wykonalność decyzji (por. art. 61 § 1 P.p.s.a.) Dopiero na wniosek Strony, w przypadku wykazania przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a., Sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu. Rolą Strony powinno być zatem zobrazowanie Sądowi, co też leżało w jej interesie, przejrzystej, pełnej, informacji o aktualnej kondycji finansowej. Dane takie pozwoliłyby - w okolicznościach sprawy - na dokonanie rzetelnej oceny możliwości ziszczenia się przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. W tym też kontekście trafnie Sąd pierwszej instancji zauważył, że Strona nie przedstawiła dokumentacji dotyczącej 2016 r. Okoliczność nieposiadania przez Stronę za ten okres bilansu, nie oznacza, iż tylko w taki sposób mogła uwidocznić swoją bieżącą kondycję finansową. Przyjmując za Stroną, że tylko bilans jest tu miarodajny należałoby zaakceptować fakt, że żaden inny dokument nie mógłby pomóc w poznaniu realnych możliwości wykonania obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją. Z takim wnioskiem nie sposób się jednak zgodzić.

W kontekście nie w pełni wyjaśnionej sytuacji Strony co do jej możliwości płatniczych dostrzec należało i to, że Strona nie posiada rachunków bankowych (tak wynika z informacji dodatkowej do bilansu). Sąd pierwszej instancji w odniesieniu do tej okoliczności słusznie zauważył pewną nieścisłość. Otóż Skarżąca uzasadniając wniosek podała, że egzekucja może doprowadzić do zajęcia rachunków bankowych. W zażaleniu Strona nadal nie wyjaśniła tej rozbieżności.

Podobnie nie wyjaśniła kwestii zmniejszenia się posiadanych aktywów w 2015 r. Sąd pierwszej instancji odnotował, że z wartości 3.400.171.78 zł (styczeń 2015 r.) spadły one do 509.253,97 zł (na koniec 2015 r.). Owszem, w zażaleniu podano, że wynik ten jest naturalną konsekwencją sprzedawanych towarów. Jednak przemilczano już, że część tej kwoty (462.576.44 zł) odnosi się do środków trwałych. Powoływanie się przez Stronę na stratę było niewystarczające w kontekście dostrzeżonych mankamentów złożonego wniosku. Sama strata, czy niski dochód, nie są bowiem równoznaczne z brakiem potencjału płatniczego. Co do zasady miarodajna dla oceny zdolności płatniczej powinna być kategoria przychodu, a nie dochodu. Kategoria dochodu (straty) jest wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności, które z kolei są skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą.

Nie mogły zasługiwać na uwzględnienie twierdzenia Strony, że za wstrzymaniem decyzji przemawiają pośrednio argumenty stanowiące podstawę skargi. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (lub czynności) Sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi, gdyż przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności owej skargi. Stąd argumenty podniesione w skardze co do zaskarżonej decyzji nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania jej wykonania. Ich uwzględnienie na obecnym etapie postępowania stanowiłoby bowiem swoiście rozumiane rozstrzygnięcie wstępne.

W świetle powyższych uwag nie wystąpiły podstawy do uznania, że uprawdopodobnione zostało, iż wykonanie decyzji wyrządzi znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki dla Skarżącej.

1. 5.3. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.