Uzasadnienie
Postanowieniem z 29 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi T. K. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. (dalej: DIS) z 30 października 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług odrzucił skargę.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący pismem z 3 grudnia 2015 r. zaskarżył ww. decyzję DIS z 30 października 2015 r. Skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jej własnoręczne podpisanie lub nadesłanie własnoręcznie podpisanego egzemplarza skargi. Wezwanie zawierało również pouczenie o skutkach prawnych niewykonania wezwania (zarządzenie WSA w Gliwicach z 4 stycznia 2016 r. – doręczone skarżącemu 25 stycznia 2016 r.). W wykonaniu powyższego wezwania do Sądu 9 lutego 2016 r. wpłynął egzemplarz podpisanej przez skarżącego skargi. Skarżący przesyłkę adresował na DIS, składając ją w urzędzie pocztowym w dniu 29 stycznia 2016 r.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że doręczenie wezwania do uzupełnia braków formalnych skargi zostało skarżącemu doręczone 25 stycznia 2016 r., a w konsekwencji termin do wykonania tego wezwania upływał 1 lutego 2016 r.
W ocenie Sądu fakt nadania przez skarżącego egzemplarza podpisanej własnoręcznie skargi 29 stycznia 2016 r. w placówce pocztowej nie można było uznać za prawidłowy, bowiem skarżący zaadresował ją na adres siedziby DIS.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: p.p.s.a.) nie przewidują uzupełniania braków formalnych skargi za pośrednictwem organu, którego decyzję zaskarżono. Tryb ten ma zastosowanie wyłącznie do wniesienia skargi, stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a.
W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że za datę skutecznego złożenia podpisanego własnoręcznie przez skarżącego egzemplarza skargi należy uznać dzień 5 lutego 2016 r., kiedy to DIS przekazał ten egzemplarz Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, nadając przesyłkę w urzędzie pocztowym. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że uzupełnienie braków formalnych skargi w rozpatrywanej sprawie było spóźnione i odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości, uznanie, że skarżący dotrzymał terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi, przewrócenie terminu na uzupełnienie skargi i rozpoznanie wniosku oraz dopuszczenie skargi do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że jako osoba nieposiadająca fachowego wykształcenia prawniczego przyjął zasadę, że skarga – a także wszelkie kolejne pisma procesowe wnoszone są do Sądu za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję. W ocenie skarżącego za przyjęciem takiego sposobu rozumowania przemawia treść art. 54 § 1 p.p.s.a. Skarżący wskazał również, że z przekazanego mu wezwania nie wynikało, iż egzemplarz własnoręcznie podpisanej skargi powinien bezwzględnie przesłać na adres Sądu pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do przesądzenia skutków procesowych przekazania pisma procesowego w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi na adres organu, którego rozstrzygnięcie jest kwestionowane w ramach postępowania sądowoadministracyjnego.
Zagadnienie to było przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w orzeczeniu z 10 sierpnia 2015 r. w sprawie II FSK 1719/15. Poglądy wyrażone w ww. orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie akceptuje i podziela.
W ww. orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny zajmował się zagadnieniem, czy uzupełnienie braków formalnych skargi poprzez przesłanie w terminie wyznaczonym w zarządzeniu, na adres organu, żądanych przez sąd dokumentów może być uznane za prawidłowe.
NSA uznał, że nie może ulegać wątpliwości, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego zasadą jest prowadzenie korespondencji bezpośrednio z sądem, przed którym toczy się postępowanie. Przeciwny wniosek nie znajduje żadnego racjonalnego usprawiedliwienia, jest sprzeczny z zasadami logiki i ekonomii prowadzenia postępowania sądowego, a ponadto w żaden sposób nie może być wywiedziony z przepisów p.p.s.a.
Z całokształtu unormowań powołanej ustawy jednoznacznie wynika, że tryb pośredni wnoszenia pism stanowi, ściśle określony w ustawie, wyjątek, który wiąże się z koniecznością dokonania dodatkowych czynności bądź realizacji określonych uprawnień przez organ pośredniczący w przekazaniu pisma. Właśnie takim przepisem jest przepis art. 54 § 1 p.p.s.a., w którym ustawodawca przewidział pośredni tryb wnoszenia do sądu administracyjnego skargi. Organ (pośrednik) jest wówczas zobligowany do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, może również już na danym etapie skorzystać z uprawnień autokontrolnych (art. 54 § 2 i § 3 p.p.s.a.).
Należy podkreślić, iż tryb pośredni stanowi odstępstwo od zasady bezpośredniego kierowania pism do sądu i nie może tym samym znajdować zastosowania w sytuacjach nieprzewidzianych przez ustawodawcę. Brak również jakichkolwiek innych powodów (celów), które uzasadniałyby pośrednictwo organu w przekazywaniu pism stanowiących uzupełnienie braków formalnych skargi. Przeciwnie, rozwiązanie takie należałoby uznać za zupełnie niecelowe z punktu widzenia ekonomii postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż prowadziłoby do niczym nieuzasadnionego i zbędnego wydłużania czynności podejmowanych przez stronę i ich dodatkowego skomplikowania.
W świetle przedstawionych uwag Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie bowiem przyjął za datę uzupełnienia braków formalnych skargi dzień 5 lutego 2016 r., tj. datę przekazania go przez organ do Sądu, trafnie uznając, że błędne nadanie żądanych dokumentów w dniu 29 stycznia 2015 r. na adres organu podatkowego nie mogło czynić zadość zarządzeniu o wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi.
Tym samym odrzucenie skargi z uwagi na nieuzupełnienie w terminie jej braków zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. należało ocenić jako w pełni uzasadnione.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 184 w zw. z art. 194 § 1 pkt 1a) oraz art. 197 p.p.s.a.