Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 313/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak wynikało z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy, skarżąca swój wniosek o przyznanie prawa pomocy argumentowała brakiem możliwości prowadzenia dalszej działalności gospodarczej z powodu blokady rachunku firmowego. Podała, że w zaistniałej sytuacji jej wspólnicy zatrudnili się u "konkurencji" uzyskując wynagrodzenie po 1.600 zł miesięcznie. Spółka nie posiada żadnych środków trwałych. Stan jej rachunku bankowego wynosi – 2.628.306 zł. D. K. pozostaje w separacji i ustroju rozdzielności majątkowej z żoną, która ma zasądzone od niego alimenty na dwoje dzieci w wysokości 3.000 zł miesięcznie. J. K. również pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej z żoną jednak prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe.
Wspólnicy nie posiadają żadnego majątku. Celem ugody z urzędem skarbowym wspólnicy płacą po 1.000 zł miesięcznie na poczet zaległości objętych przedmiotową decyzją. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka nadesłała odpisy deklaracji VAT-7 z których wynika, że jej obroty w miesiącach wrześniu i październiku 2012 r. wyniosły po 5.145 zł, obroty za listopad 2012 roku wyniosły 83.425 zł, zaś za grudzień 2012 roku 31.408 zł. Do powyższych deklaracji został też dołączony dokument "Ustalenie dochodu SSW K. sc 2012", z którego wynika, że w 2012 roku spółka uzyskała przychody w wysokości 328.425 zł poniosła koszty w wysokości 468.368 zł osiągając z prowadzonej działalności stratę na poziomie 139.942 zł.
Wskazując na motywy swojego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podniósł, że nie sposób dać wiary twierdzeniom skarżącej o braku jakichkolwiek środków pieniężnych z których mogłaby ponieść koszty procesu, bowiem nie przedłożyła ona dokumentów okoliczności te potwierdzających. Za takie nie można bowiem uznać ubiegłorocznych deklaracji VAT-7 wykazujących obroty spółki. Dobitność twierdzeń wspólników spółki cywilnej dotyczących ich trudnej sytuacji osobistej także nie może stanowić jedynego argumentu na poparcie tych twierdzeń. Sąd podkreślił, że materiały załączone do sprzeciwu nie zawierały zeznań podatkowych wspólników, a jedynie dokumentowały część wydatków eksploatacyjnych oraz osiągniecie straty przez spółkę w 2012 r.
W konsekwencji zdaniem Sądu strona skarżąca nie dołożyła wystarczających starań, aby zobrazować swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę, w kontekście spełnienia przesłanek pozwalających na przyznanie prawa pomocy, a co za tym idzie, nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie.
Na powyższe orzeczenie strona skarżąca złożyła zażalenie. W wywiedzionym środku zaskarżenia wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie adwokata z uwagi na spełnienie przez stronę przesłanki wynikającej z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej również jako "P.p.s.a."). W uzasadnieniu zażalenia zwrócono uwagę, iż spółka w 2012 r. poniosła stratę finansową w kwocie 139 942 zł, stan jej rachunku bankowego wynosi -2 628 306 zł, a dochody wspólników kształtują się na poziomie 1600 zł miesięcznie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest niezasadne.
Przed przystąpieniem do oceny złożonego zażalenia należy zauważyć, że strona skarżąca wnioskowała o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wniosek w tym zakresie w stosunku do osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej – a więc też spółki cywilnej - sąd może uwzględnić, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a.).
W związku z powyższym oczywistym jest, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek należytego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, a zatem posiadanego majątku, uzyskiwanych dochodów oraz wydatków.
Nie budzi wątpliwości tut. Sądu, że w sytuacji, gdy przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności faktyczne wydają się niewiarygodne, wspomniany powyżej obowiązek nie jest wypełniony. To z kolei powoduje, że sąd nie może ocenić sytuacji materialnej wnioskodawcy i jest zmuszony odmówić przyznania prawa pomocy.
W sprawie rozpoznawanej Sąd pierwszej instancji nie dał wiary twierdzeniom skarżącej w zakresie uzyskiwanych przez nią dochodów. Podobne wątpliwości powziął również Naczelny Sąd Administracyjny. Przede wszystkim należy zauważyć, że wspólnicy spółki cywilnej nie przedłożyli własnych zeznań podatkowych za 2012 r. Nie przedstawili też umów z których wynikałoby, że faktycznie zarabiają po 1600 zł. Przy czym we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, że jeden ze wspólników płaci alimenty w wysokości 3000 zł, a utrzymanie domu, w którym obaj zamieszkują to 2000 zł. Dodatkowo na mocy ugody z urzędem skarbowym płacą oni po 1000 zł na poczet zaległości objętych decyzją DIS z 31 grudnia 2012 r. Ponoszone wydatki przekraczają więc kwotę zarobków wspólników - jak podają po 1200 zł netto miesięcznie. Złożone zażalenie w żadnej mierze tych wątpliwości nie wyjaśnia, a zatem źródła finansowania, chociażby ciążącego na wspólniku obowiązku alimentacyjnego, pozostają niewyjaśnione.
Podkreślić należy, że argumentacja zażalenia sprowadza się wyłącznie do analogicznego, jak w poprzednich etapach postępowania, opisu sytuacji materialnej strony oraz do generalnej konstatacji, iż sytuacja ta uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, ani słowem nie odnosi się natomiast do zasadniczych powodów, dla których nie został uwzględniony przez Sąd pierwszej instancji.
Zgodzić należało się zatem z Sądem pierwszej instancji, że przedstawione przez stronę okoliczności budzą poważne wątpliwości. Powoduje to, że jej twierdzeniom, w zakresie uzyskiwanych dochodów, nie sposób dać wiary.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.