Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 22 listopada 2023 r., sygn. akt I FZ 336/23

Uzasadnienie

1. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Po 322/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę W. J. (dalej: Strona, Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 2 lutego 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2016 r.

Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że Strona nie uzupełniła braków formalnych skargi (podania nr PESEL oraz wartości przedmiotu zaskarżenia) pomimo skierowanego do niej wezwania w tym zakresie. Wezwanie wysłane zostało na adres Strony (podany w piśmie z dnia 17 marca 2023 r.), a przesyłkę z wezwaniem uznano za doręczoną w warunkach tzw. fikcji prawnej (awizacja w dniu 8 maja 2023 r. oraz 16 maja 2023 r., przesyłkę pozostawiono w aktach ze skutkiem doręczenia z dniem 22 maja 2023 r.). Termin do wykonania wezwania upłynął z dniem 29 maja 2023 r. Pomimo wezwania Skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi. Wobec tej okoliczności Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: P.p.s.a.).

1. 2. W zażaleniu (pismo z dnia 12 września 2023 r. i pismo z dnia 19 października 2023 r.), sporządzonym przez Skarżącego, podano nr PESEL, odwołano się do braku znajomości przepisów prawa przez Skarżącego oraz okoliczności ubiegania się w sprawie o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika. Nadto wskazano, że "brak wywiązanie się z reakcji na pisma jest wynikiem mojego odosobnienie z powodu braku ważnego prawa jazdy trwającego trzy miesiące (15.05.23.-13.08.23 r.)." Do zażalenia załączono dokumenty, w tym "świadectwo zwolnienia z dnia 11 sierpnia 2023 r. z Zakładu Karnego [...]".
2. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3. 3.1. Zażalenie podlegało uwzględnieniu, gdyż Sąd pierwszej instancji, w okolicznościach tej konkretnej sprawy, przedwcześnie odrzucił skargę Strony z przyczyny przez ten Sąd stwierdzonej.
4. 3.2. Sąd pierwszej instancji ocenił, że przesyłkę zawierającą wezwanie o braki skargi doręczono przy zastosowaniu tzw. fikcji prawnej (art. 73 P.p.s.a.). Rzecz jednak w tym, że próba doręczenia przesyłki sądowej (awizacja w dniu 16 maja 2023 r.) i uznanie jej za doręczoną (22 maja 2023 r.) miało miejsce pod adresem Skarżącego, podczas gdy ten, w okresie od 15 maja do 13 sierpnia 2023 r., przebywał w Zakładzie Karnym, na co wraz z zażaleniem przedstawiono zaświadczenie (karta 31).

Niewątpliwie przebywanie w Zakładzie Karnym, wiąże się z poddaniem takiej osoby szczególnym rygorom, w tym istotnemu ograniczeniu możliwości kontaktów zewnętrznych. Z kolei przesyłka z wezwaniem o braki skierowana do Skarżącego była pierwszą w sprawie sądowej zainicjowanej jego skargą (pismo z dnia 17 marca 2023 r.) i wcześniej Skarżący nie był informowany o obowiązku podania zmiany adresu do korespondencji, ani o losach jego wniosku o przyznanie w sprawie pełnomocnika.

Doręczenie uregulowane w art. 73 P.p.s.a. oparte jest na domniemaniu, że zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. W realiach tej sprawy, zważywszy na podane wyżej okoliczności, nie sposób było uznać, aby Skarżący został skutecznie poinformowany o nadejściu przesyłki sądowej. W związku z tym postanowienie o odrzuceniu skargi należało uchylić. Rzeczą Sądu pierwszej instancji będzie ponowienie wezwania o braki skargi w zakresie tego wymagającym.

1. 3.3. Mając na uwadze przedstawione zapatrywania, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ab initio w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.