Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 475/16, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej: p.p.s.a., odrzucił skargę M. S. (dalej: strona lub skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 5 kwietnia 2016 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki, odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego. Przedmiotowe orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym:
W dniu 19 maja 2016 r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na wymienioną na wstępie decyzję organu podatkowego. Zarządzeniem z 23 czerwca 2016 r. Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (dalej: Przewodniczący Wydziału) wezwał skarżącego do usunięcia braku formalnego wniesionej skargi, poprzez nadesłanie kompletnej, podpisanej skargi, zauważając jednocześnie, że do Sądu nadesłano wyłącznie jej pierwszą, niepodpisaną stronę. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczono w dniu 14 lipca 2016 r., a skarżący z zachowaniem wyznaczonego w nim terminu udzielił odpowiedzi, wskazując, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie była kompletna, w związku z czym nie zachodzi potrzeba jej uzupełnienia. Jednocześnie strona dodała, że prawdopodobnie do Sądu trafił odpis skargi, który nie musi być podpisany.
Mając zatem na uwadze, że brak formalny skargi nie został usunięty w wyznaczonym terminie, Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 475/16, odrzucił skargę.
Wniesionym w dniu 19 września 2016 r. zażaleniem strona zaskarżyła wskazane powyżej postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że pismem z dnia 20 lipca 2016 r. udzielił odpowiedzi na wezwanie Sądu pierwszej instancji i działał w przekonaniu, że jego wyjaśnienie jest wystarczające, aby sprawie nadać bieg. Sąd po zapoznaniu się z wyjaśnieniami skarżącego powinien był go powtórnie wezwać wskazując, że to na skarżącym ciąży obowiązek złożenia skargi w formie prawem przewidzianej, pod rygorem jej odrzucenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, przez co należało je oddalić.
Odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych ma miejsce wówczas, gdy nie usunięto w wyznaczonym terminie tych braków, mimo prawidłowego wezwania do ich usunięcia, o czym stanowi art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Braki skargi w rozumieniu ww. przepisów powinny być istotne, to znaczy takie, których nieusunięcie uniemożliwi nadanie sprawie dalszego biegu (J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, 2010, s. 192). W świetle zaś art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna przede wszystkim czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy szczególne, wymienione w pkt 1 - 4 powołanego przepisu. Podstawowe minimum treści pisma składanego w postępowaniu sądowym określa natomiast art. 46 § 1 pkt 1 - 5 p.p.s.a, zaliczając do tego katalogu m. in. podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (pkt 4).
Wskazane w powołanym przepisie elementy treści pisma (skargi) mają charakter obligatoryjny, a ich brak, w szczególności brak podpisu skarżącego lub osoby go reprezentującej, co do zasady stanowi istotny brak formalny skargi uniemożliwiający nadanie jej dalszego biegu. Wnoszący pismo ma jednakże gwarancję ochrony swojego interesu prawnego, gdyż brak każdego z wymaganych składników treści pisma podlega uzupełnieniu w trybie i na zasadach uregulowanych w art. 49 p.p.s.a. Jeżeli bowiem pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia, a jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie go bez rozpatrzenia. W odniesieniu do skargi ustawa przewiduje w takiej sytuacji skutek jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy Naczelny Sad Administracyjny zauważa, że skarga wniesiona przez stronę nie zawierała podpisu wnoszącego (ani jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika), tym samym w świetle art. 46 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - nie zawierała jednego z elementów istotnych skargi. Na fakt dotknięcia skargi ww. wadą formalną wskazuje przy tym także treść odpowiedzi na skargę złożonej przez organ podatkowy (str. 3). Sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem, dostrzegając opisany powyżej brak formalny skargi, wezwał do jego usunięcia, wyznaczając stronie termin na dokonanie tej czynności oraz pouczając o skutkach niewykonania wezwania.
Skarżący wprawdzie udzielił odpowiedzi na wezwanie, ale żądanej przez Sąd czynności nie dopełnił, tj. nie podpisał skargi. Wskazać przy tym należy na obecny w judykaturze pogląd, iż stronie wezwanej do usunięcia braków formalnych złożonego pisma nie przysługuje jakikolwiek margines interpretacyjny odnośnie do sposobu wykonania wezwania, jeżeli zawiera ono określone w sposób szczegółowy i wyraźny czynności, których dopełnienie jest wymagane do nadania sprawie dalszego biegu (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt I FSK 536/08). Przewodniczący Wydziału w zarządzeniu z dnia 23 czerwca 2016 r. w sposób jasny i nie budzący wątpliwości określił, na czym polegały dostrzeżone braki skargi oraz w jaki sposób należy je uzupełnić. Nie istniała więc wątpliwość co do prawidłowości, ani skuteczności wezwania do uzupełnienia skargi.
Mimo zatem skutecznego wezwania brak formalny skargi pozostał nieusunięty. Przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w sposób jednoznaczny określa natomiast sposób działania sądu w takiej sytuacji, obligując go do odrzucenia skargi. Sąd pierwszej instancji, odrzucając skargę strony w rozpoznawanej sprawie, nie uchybił zatem regułom postępowania sądowoadministarcyjnego, w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Odnosząc się natomiast do twierdzenia skarżącego, iż po zapoznaniu się z jego pisemnymi wyjaśnieniami i uznaniu ich za niewystarczające Sąd pierwszej instancji winien był powtórnie wezwać skarżącego do złożenia skargi w prawem przewidzianej formie, pod rygorem jej odrzucenia, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż twierdzenia te nie znajdują oparcia w przepisach prawa. Jak już wyjaśniono we wcześniejszej części uzasadnienia niniejszego postanowienia, w razie stwierdzenia braków formalnych skargi przewodniczący wzywa stronę do ich usunięcia w wyznaczonym terminie, pod rygorem jej odrzucenia. Z treści art. 49 § 1 p.p.s.a. nie wynika przy tym możliwość wielokrotnego wzywania strony do usunięcia tego samego braku pisma.
Skoro skarga dotknięta była wadą uniemożliwiającą nadanie jej dalszego biegu (brak podpisu skarżącego), skarżący został wezwany do usunięcia tej wady w określonym terminie, powiadomiony o skutkach prawnych ewentualnego niezastosowania się do wezwania, a wezwanie zostało mu prawidłowo doręczone, w sytuacji nieuzupełnienia braku skargi w zakreślonym terminie Sąd pierwszej instancji obowiązany był w takiej sytuacji dyspozycją art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. do odrzucenia skargi.
Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.