Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 1675/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe H. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej zwanej w skrócie "Spółką") decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 31 marca 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r.
Sąd pierwszej instancji, uzasadniając motywy swojego rozstrzygnięcia, wskazał, że pełnomocnik Spółki w sporządzonej skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wynikających ze stopnia skomplikowania niniejszej sprawy i powiązania jej ze sprawami dotyczącymi podatku VAT za następne lata i podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2009-2010.
W ocenie Sądu sporządzony przez Spółkę wniosek był zbyt ogólnikowy aby mógł stanowić podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd podkreślił, że strona nie podała żadnych konkretnych, popartych stosownymi dokumentami informacji, dotyczących jej sytuacji majątkowej, które pozwoliłyby ocenić zasadność wniosku.
W złożonym zażaleniu pełnomocnik Spółki zarzucił powyższemu postanowieniu naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", poprzez błędne przyjęcie, że na stronie skarżącej ciążył ciężar udowodnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., a w szczególności zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W oparciu o ten zarzut strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, ewentualnie jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto wniosła o dopuszczenie dowodu z szeregu dokumentów dotyczących aktualnej sytuacji finansowej Spółki lub mogących mieć na nią wpływ.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że Sąd winien z urzędu uwzględnić wszelkie okoliczności mogące mieć wpływ na ocenę wniosku strony., nawet takie które nie zostały powołane przez skarżącego. Zdaniem autora zażalenia, mimo że wniosek był w istocie dość lakoniczny, to jednak w skardze można było odnaleźć fragment uzasadnienia, który wskazywał na zasadność złożonego wniosku. W dalszej części uzasadnienia opisano sytuację finansową, w której znajduje się Spółka. Podkreślono, że w chwili obecnej środki finansowe mogące stanowić przedmiot egzekucji są niezbędne do realizacji wartych wiele milionów inwestycji, które zostały ostatnio zakontraktowane przez Spółkę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy na wstępie zaznaczyć, że przedmiotem kontroli instancyjnej dokonywanej w postępowaniu zażaleniowym przez Naczelny Sąd Administracyjny jest zgodność z prawem orzeczeń wydawanych przez wojewódzkie sądy administracyjne. W toku niniejszego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje sprawy ponownie merytorycznie, a jedynie bada, czy przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia, nie doszło do naruszenia przepisów obowiązującego prawa. Przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu zażaleniowym jest zatem ocena legalności zaskarżonego postanowienia. Wobec powyższego zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest ustalenie, czy przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji ocena wniosku strony o wstrzymanie wykonania decyzji była prawidłowa.
Wskazane wyżej uwarunkowania rzutują na skuteczność złożonego przez pełnomocnika Spółki wniosku o przeprowadzenia dowodu z przedstawionych na etapie zażalenia dokumentów. Zażalenie nie jest bowiem środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zasadniczej kwestii sporu należy podkreślić, że dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia w tym zakresie istotne są przepisy art. 61 § 3 P.p.s.a.
Zgodnie z treścią tego przepisu sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wymaga wyjaśnienia, że chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu.
Zgodnie z utrwalonym poglądem prezentowanym w orzecznictwie, we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności należy co najmniej uprawdopodobnić wystąpienie przesłanki wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja powinna być spójna, poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. Wymaga również podkreślenia, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.
W związku z powyższym należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że argumentacja zaprezentowana we wniosku, nie poparta należycie dowodami, ani nawet należycie nie uzasadniona, nie mogła stanowić podstawy do wstrzymania decyzji organu I instancji. Wskazać należy, że skarżąca Spółka nie przedstawiła w chwili składania wniosku stosownych dokumentów ani też szerzej podnoszonych kwestii nie uzasadniła. Mając zaś na uwadze argumentacje strony zawartą w złożonym zażaleniu, podkreślić należy, że strona nawet nie zasygnalizowała tego, że informacje mogące stanowić podstawę dla dokonania stosownej oceny złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji mogą znajdować się w aktach podatkowych załączonych do akt sprawy. Cytowany zaś w treści zażalenia fragment uzasadnienia skargi nie mógł stanowić wystarczającej podstawy do oceny zasadności złożonego wniosku. Mimo zatem tego, że postępowanie powyższe jest postępowaniem uruchamianym na wniosek, co determinuje również – co wyjaśniano wyżej – sposób jego uzasadnienia, strona w zasadzie oczekuje, że stosowną inicjatywę wykaże sąd. Ze stanowiskiem autora zażalenie, ze względów przedstawionych powyżej, nie sposób się zgodzić.
W konsekwencji za uzasadnioną należało uznać konstatacje Sądu pierwszej instancji, że wysoka ogólnikowość wniosku uniemożliwiła w praktyce dokonanie oceny wpływu wykonania zakwestionowanej decyzji na sytuację strony. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.