Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 566/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku cofnął A. S. prawo pomocy przyznane postanowieniem z dnia 18 września 2012 r. Sąd wskazał, że cofnięcie prawa pomocy może nastąpić w sytuacji gdy strona podała nieprawdziwe informacje lub dowody albo zataiła prawdę o swej sytuacji majątkowej rodzinnej czy zdolnościach płatniczych. Zdaniem Sądu I instancji skarżący nie wskazał ani słowem o tym, że od dnia 2 sierpnia 2011 r. prowadzi działalność gospodarczą na terenie Wielkiej Brytanii.
W złożonym zażaleniu pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpatrzenia, wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia niniejszego zażalenia, zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu tegoż pisma zakwestionował przedłożone przez organ podatkowy wydruki z aplikacji VIES. Wskazał, że jest to aplikacja ogólnodostępna. Wskazał, że umiejscowienie w tej aplikacji podatnika jako zarejestrowanego podatnika unijnego VAT wcale nie świadczy jeszcze o tym, że w rzeczywistości posiada on taki status.
W ocenie Skarżącego nie wykazano aby informacja organu podatkowego przyjęta za wiarygodną przez Sąd I instancji o skarżącym w zakresie sprzedaży i nabyć wewnątrzwspólnotowych miała charakter urzędowy. W związku z tym trudno uznać ustalenia Sądu I instancji na podstawie tej informacji i wydruku VIES za uzasadniające wydanie zaskarżonego postanowienia. Pełnomocnik wskazał ponadto, że twierdzenie, o rozpoczęciu prowadzenia działalności gospodarczej w Wielkiej Brytanii jest całkowicie bezpodstawne, gdyż działalność tą prowadzi spółka mająca osobowość prawną, a więc podmiot odrębny od skarżącego. Finanse takiej spółki są więc odrębne od finansów właściciela spółki. Wskazuje także, że z treści świadectwa rejestracji spółki G. LTD nie wynika aby skarżący posiadał w niej jakikolwiek udział, nie udowodniono tego także w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonego orzeczenia. Nie udowodniono także, że podatnik z tej działalności osiągał dochody.
Według pełnomocnika skarżącej, spółka zobowiązana jest do złożenia rozliczenia dotyczącego osiągniętych przychodów, kosztów i wypracowanego zysku w okresie 9 miesięcy od zakończenia roku finansowego, który jeszcze w odniesieniu do spółki nie upłynął. Zaznaczył również, że biorąc pod uwagę treść formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący wypełnił go w sposób prawidłowy i udzielił prawidłowych informacji uzupełniających w zakresie ubiegania się o prawo pomocy uznając, że informacje dotyczące prowadzenia działalności w Wielkiej Brytanii przez G. LTD nie tylko nie mają zastosowania do rubryk ww. formularza, ale także nie mają żadnego znaczenia dla określenia sytuacji materialnej skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z przepisu tego wynika, że cofnięcie prawa pomocy może nastąpić w wypadku, gdy strona wprowadziła sąd w błąd, co do swojej sytuacji majątkowej, rodzinnej czy zdolności płatniczych. W niniejszej sprawie Sąd I instancji, orzekając o cofnięciu przyznania prawa pomocy ocenił okoliczności powołane przez stronę skarżącą, a w tym dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy konfrontując je z informacjami uzyskanymi w piśmie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 15 listopada 2012 r., potwierdzonymi wydrukami z aplikacji VIES, z których wynika, że skarżący zarejestrował i prowadzi działalność gospodarczą w Wielkiej Brytanii pod nazwą G. LTD, w ramach której w 2011 r. dokonał dostaw wewnątrzwspólnotowych na ogólną kwotę 159.936 zł. Skarżący składając wniosek o przyznanie prawa pomocy - wbrew wyraźnemu pouczeniu zawartemu w formularzu - nie podał tych okoliczności.
Tego typu informacja powinna zostać niewątpliwie podana jeśli nie w rubryce dotyczącej źródeł dochodów, to przynajmniej w rubryce pkt 11 formularza PPF "inne dane, które składający oświadczenie uważa za istotne".
Nie można ponadto zgodzić się z poglądem skarżącego, że dokumenty w postaci wydruku z aplikacji VIES są niewiarygodne, zwłaszcza, że to skarżący na etapie zażalenia przedłożył własne dokumenty, które potwierdzają informacje z aplikacji VIES o zarejestrowaniu Spółki G. LTD na terenie Wielkiej Brytanii.
W piśmiennictwie wyrażany jest pogląd, że "każdorazowo sąd powinien cofnąć przyznanie prawa pomocy, jeżeli strona podała nieprawdziwe informacje lub dowody albo zataiła prawdę o swej sytuacji majątkowej, rodzinnej, czy zdolnościach płatniczych" (por. S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka - Medek "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", LexisNexis Warszawa 2007, str. 271). Z powyższą tezą należy się zgodzić i podzielić stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący w toku ubiegania się o przyznanie prawa pomocy nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i prawdziwy. Ma to o tyle znaczenie, że finanse zarejestrowanej spółki mają istotny wpływ na sytuację finansową podatnika. Twierdzenie, iż taki wpływ nie występuje uznać należy za nie odpowiadające rzeczywistości. Poza tym, to w gestii wnioskującego leży obowiązek wykazania wszystkich okoliczności mających znaczenie dla jego sytuacji finansowej nie zaś do organu podatkowego, czy sądu co zdaje się sugerować pełnomocnik strony w zażaleniu.
Rolą zaś Sądu pozostaje ocena, czy przedłożone przez stronę dane i okoliczności uzasadniają przyznanie prawa pomocy. Pominięcie tak istotnej okoliczności powoduje, że oświadczenia skarżącego w zakresie uzyskiwanych dochodów zawarte na urzędowym formularzu PPF uznać należy za niekompletne i niepozwalające ocenić możliwości finansowych strony. A zatem wobec selektywnego ujawnienia informacji w zakresie prowadzenia działalności, osiąganych dochodów należy podzielić stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji, w którym wskazano, że skarżący zataił swój prawdziwy stan majątkowy. Uzasadniało to wniosek, że nie wykazał on w sposób niewątpliwy niemożliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.