Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 stycznia 2015 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sprawie o sygnaturze akt I SA/Sz 1436/14, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.,) dalej p.p.s.a., odmówił A.S. i G.S. przywrócenia terminu do złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 19 września 2014 roku w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do lipca 2010 roku oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako byłych wspólników spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki wraz z odsetkami.
Skarżący uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wskazali, że zaskarżona decyzja została doręczona w dniu 24 września 2014 r. na adres radcy prawnego S.S., który był ich pełnomocnikiem w postępowaniu podatkowym, jednak nie został przez nich upoważniony do złożenia skargi do sądu administracyjnego i reprezentowania skarżących w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Skarżący wyjaśnili, że w dniu doręczenia decyzji pełnomocnikowi, przebywali od dłuższego czasu poza granicami Polski (w Szwecji). Wskutek tego radca prawny nie mógł w terminie poinformować skarżących o fakcie doręczenia mu decyzji. Wieczorem w dniu 28 października 2014 r. skarżący powrócili do Polski i następnego dnia bezzwłocznie skontaktowali się z pełnomocnikiem, który poinformował ich o wydanej decyzji.
W związku z powyższym w terminie 7 dni od dnia 29 października 2014 r. złożyli skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, do którego załączyli bilet lotniczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmawiając Skarżącym przywrócenia terminu do złożenia skargi podniósł, że wniosek ich nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem strona nie uprawdopodobniła okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminu. Decyzja została doręczona w dniu 24 września 2014 r. w sposób prawidłowy pełnomocnikowi skarżących, który poświadczył odbiór przesyłki własnoręcznym podpisem.
Zatem 30-dniowy termin na wniesienie skargi upłynął w dniu 24 października 2014 r. Skoro Skarżący wnieśli skargę dopiero w dniu 4 listopada 2014 r. (data nadania pisma procesowego na poczcie), to jest oczywiste, że uczynili to z uchybieniem terminu. Według Sądu skarżący nie wykazali w dostateczny sposób, że z powodu wyjazdu obu skarżących za granicę, pełnomocnik nie mógł się z nimi skontaktować w celu poinformowania ich o wydanej decyzji, co uniemożliwiło wniesienie przez nich w ustawowym terminie skargi do sądu. Poza tym skarżący do wniosku przedłożyli jedynie kartę pokładową z dnia 28 października 2014 r. na okoliczność podróży lotniczej w tym dniu z Gothenburga do Gdańska jednego z nich, tj. A.S.
Natomiast nie przedstawili żadnych dokumentów świadczących o terminie wyjazdu obu skarżących z Polski do Szwecji, ani dowodu powrotu G.S. do kraju, co pozwoliłoby ustalić dokładny termin pobytu obu skarżących za granicą i zweryfikować czy faktycznie w terminie do wniesienia skargi nie mogli nawiązać kontaktu z pełnomocnikiem. Zdaniem Sądu więc, Skarżący nie wykazali, że dochowali należytej staranności w załatwianiu swoich spraw, bowiem sama okoliczność wyjazdu za granicę nie przesądza o braku możliwości uzyskania stosownych informacji od pełnomocnika. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem Sądu. Ponownie powtórzyli argumentację przedstawioną we wniosku o przywrócenie terminu wskazująca na brak możliwości złożenia skargi w terminie z uwagi na pobyt w Szwecji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało je oddalić. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a uprawnia sąd do przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie tej czynności bez swojej winy. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi konieczną, a zarazem podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa jednak, wedle jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Daje to sądowi rozpoznającemu wniosek o przywrócenie terminu możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za stosowne (postanowienie SN z 22 lipca 1999 roku, I PKN 273/99, lex nr 42322). Oznacza to, że brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych także nawet lekkim niedbalstwem (postanowienie SN z dnia 14 stycznia 1972 r., III CRN 448/71, lex nr 4763).
Przedstawione przez Skarżących we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, stosownie do których w dniu doręczenia decyzji pełnomocnikowi, przebywali oni od dłuższego czasu poza granicami Polski (w Szwecji), co uniemożliwiło im kontakt z pełnomocnikiem, a zatem nie wiedzieli że decyzja została wydana i doręczona oraz nie mogli podjąć decyzji co do sporządzenia i złożenia skargi do Sądu administracyjnego w ustawowym terminie, nawet gdyby uznać, że zostały uprawdopodobnione, to jednak nie świadczą o braku winy Skarżących w rozumieniu art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi w terminie, co Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie słusznie w zaskarżonym postanowieniu zauważył.
Po pierwsze, stosując miernik należytej staranności w dbaniu o swoje interesy, Skarżący wiedząc, że organ podatkowy drugiej instancji prowadzi wobec nich postępowanie podatkowe, powinni byli przebywać w stałym kontakcie z pełnomocnikiem, aby w każdej chwili możliwe było przekazanie im informacji o tym, że została wydana przez ten organ decyzja administracyjna, w taki sposób, by Skarżący mogli zdecydować o wniesieniu skargi do sądu administracyjnego w ustawowym terminie. Po drugie, okoliczność przebywania poza terytorium kraju w miejscu, z którym istnieje bezpośrednia łączność, a takim niewątpliwie jest terytorium Szwecji, nie może stanowić dla osoby dochowującej należytej staranności przy wykonywaniu obowiązków przeszkody w powzięciu informacji, że organ podatkowy wydał i doręczył pełnomocnikowi decyzję, ani w zadecydowaniu o sporządzeniu i złożeniu skargi.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie istniała zatem obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca Skarżącym złożenie skargi w terminie. Tym samym nie wykazali oni, że do uchybienia terminowi do dokonania tej czynności doszło bez ich winy w rozumieniu art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz art. 197 § 1 tej ustawy, orzekł jak w sentencji.