Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2014 r., VIII SA/Wa 163/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. B. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 12 listopada 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji podał, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący wskazał na trudną sytuację materialną jego i jego rodziny. Podniósł, że zarówno on, jak i jego żona, są bezrobotni i wychowują 2 małoletnich dzieci. Wskazał, że: aktualnie nie osiąga żadnego dochodu, poza dochodem z prac dorywczych, który przeznacza na potrzeby rodziny; mieszka w domu ojca, który wspiera go finansowo; posiada 1 ha pola, lecz nie ma środków by je uprawiać. Skarżący podał, że wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła nieodwracalne skutki dla niego i jego rodziny. Wstrzymanie wykonania tej decyzji pomoże mu natomiast ustabilizować jego sytuację finansową i zgromadzić środki finansowe na poczet zobowiązań, jeśli rozstrzygnięcie będzie dla niego niekorzystne.
Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że w niniejszej sprawie, strona skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia okoliczności potwierdzających wystąpienie niekorzystnych z punktu widzenia jej interesów następstw wykonania decyzji. Zaznaczył, że uszczuplenie stanu finansowego skarżącego nie jest w tym przypadku wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania decyzji. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można bowiem – zdaniem Sądu – utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd zwrócił również uwagę, że wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnej nie w każdym wypadku musi się łączyć z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub z trudnymi do odwrócenia skutkami, gdyż w razie uwzględnienia skargi przez sąd i uchylenia decyzji, skarżący może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty.
W zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie tego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zgodnie z wnioskiem skarżącego. W zażaleniu skarżący co do zasady powtórzył argumentację przedstawioną we wniosku o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji, podnosząc przy tym, że w związku z tak trudną sytuacją materialną skarżącego i jego rodziny egzekucja tak znacznej należności objętej kwestionowaną decyzją organu podatkowego – wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji – spowoduje nieodwracalne skutki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia sprowadza się de facto do rozważań natury teoretycznej. Argumentując swoje stanowisko w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji w zasadzie w żaden sposób nie odniósł się do okoliczności faktycznych przywołanych przez stronę we wniosku, przemawiających – zdaniem tejże strony – za zasadnością wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia ogranicza się do przytoczenia poglądów prezentowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych i sformułowania ogólnych tez w zakresie wykładni art. 61 § 3 P.p.s.a., w oderwaniu od stanu faktycznego niniejszej sprawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie to nie spełnia zatem wymogów określonych w art. 141 § 4 P.p.s.a. Nie można bowiem uznać, że samo stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, iż "uszczuplenie stanu finansowego skarżącego nie jest w tym przypadku wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania decyzji", bez odniesienia się do okoliczności faktycznych wskazanych przez skarżącego we wniosku w zakresie jego sytuacji majątkowej i rodzinnej, w powiązaniu z wysokością należności pieniężnej objętej zaskarżoną decyzją, stanowi wystarczające uzasadnienie stanowiska tego Sądu.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że Sąd pierwszej instancji rozpoznając przedmiotowy wniosek dysponował nie tylko oświadczeniami strony zawartymi w tymże wniosku w zakresie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, ale był w stanie je częściowo zweryfikować w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy dokumenty źródłowe, dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej strony, nadesłane do wniosku o przyznanie prawa pomocy (który został częściowo uwzględniony – por. postanowienie referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2014 r.), jednakże do dokumentacji tej i wynikających z niej okoliczności Sąd ten również w ogóle się w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia nie odniósł.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, który zobowiązany będzie do dokonania - w oparciu o całokształt akt tej sprawy - wnikliwej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku strony konkretnych okoliczności faktycznych pod kątem określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności, z uwzględnieniem wysokości należności objętej kwestionowaną decyzją organu podatkowego.