Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Rz 179/13, Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie odmówił skarżącemu R. T. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie tegoż Sądu z dnia 8 kwietnia 2013 r.
Z uzasadnienia przedmiotowego rozstrzygnięcia wynika, że postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2013 r. WSA w Rzeszowie odmówił R. T. (dalej jako "skarżący") przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 28 grudnia 2012 r., natomiast postanowieniem z dnia 14 maja 2013 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy i od tego ostatnio wymienionego postanowienia doręczonego pełnomocnikowi skarżącego w dniu 20 maja 2013 r. nie został wniesiony sprzeciw, a wiec stało się ono prawomocne.
Na postanowienie z dnia 8 kwietnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie i WSA w Rzeszowie zarządzeniem z dnia 11 czerwca 2013 r. wezwał pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od tegoż zażalenia, w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia.
Wezwanie to doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 19 czerwca 2013 r. - a więc termin do uiszczenia wpisu upłynął z dniem 26 czerwca 2013 r. przy czym w powyższym terminie wpis ten nie został wpłacony.
W dniu 4 lipca 2013 r. skarżący złożył do WSA w Rzeszowie wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia tegoż wpisu i na uzasadnienie wniosku podał, że w czerwcu prowadził działalność gospodarczą na terenie Słowacji (obsługiwał tam imprezy masowe, koncerty) i nie miał możliwości uiszczenia wpisu, a do Polski wrócił w dniu 3 lipca 2013 r. Na potwierdzenie dołączył kserokopię pisma M. M. w języku czeskim, bez daty, z którego - według możliwej do zrozumienia treści - wynika, że skarżący pracował na terenie Słowacji w okresie od 08-28.06.2013.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA w Rzeszowie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od opisanego wyżej zażalenia. Sąd wskazał, że skarżący jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika i to do rąk pełnomocnika doręczono wezwanie do uiszczenia wpisu. Jeśli skarżący był nieobecny w kraju, to kwestią jego uzgodnień z pełnomocnikiem było takie zabezpieczenie swoich interesów, aby ta nieobecność nie uniemożliwiała pełnomocnikowi podjęcia stosownych działań. Sąd wyjaśnił, że o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy, pełnomocnik skarżącego wiedział już 20 maja 2013 r. (tj. od daty doręczenia postanowienia w tym przedmiocie, które to postanowienie nie zostało zakwestionowane), a więc już na wiele dni przed pobytem skarżącego na Słowacji mógł spodziewać się, że WSA W Rzeszowie prześle wezwanie o uiszczenie stosownego wpisu od zażalenia i uzgodnić ze skarżącym sposób jego uiszczenia.
Sąd zważył, że w sytuacji, kiedy strona wyjeżdża ze swojego miejsca zamieszkania, ale ustanowiła pełnomocnika w sprawie, nie byłoby zasadne przyjęcie, że brak dokonania czynności w czasie tej nieobecności - tj. w tym przypadku uiszczenie opłaty w stosunkowo niskiej kwocie, nastąpiło bez winy strony.
Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł pełnomocnik skarżącego.
W jego treści wskazał, że uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu od zażalenia nastąpiło z braku winy skarżącego, który w terminie do uiszczenia wpisu przebywał poza granicami kraju, wykonując tam działalność gospodarczą, co zostało przez skarżącego udowodnione załączoną do wniosku kserokopią pisma M. M. Zdaniem skarżącego, wyjazd ten był wyjazdem nieplanowanym, w dacie składania zażalenia, zaś przebywając w państwie, z którego nie miał możliwości dokonania wpisu od zażalenia, z przyczyn od niego niezależnych, nie uiścił tegoż wpisu w terminie.
W związku z powyższym wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 16 kwietnia 2013 r., ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest bezzasadne i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 14 marca 2012 r., poz. 270; dalej jako "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Oprócz złożenia stosowanego wniosku, warunkiem przywrócenia uchybionego terminu jest również (między innymi) zachowanie siedmiodniowego terminu liczonego od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a także uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak jej winy.
W doktrynie przyjmuje się, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2009, str. 257-258). Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zatem wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, bowiem były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie SN z 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679), a samo działanie strony należy oceniać według obiektywnego miernika staranności.
W niniejszej sprawie skarżący działał przez profesjonalnego pełnomocnika. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, jeśli skarżący był nieobecny w kraju, to kwestią jego uzgodnień z pełnomocnikiem było takie zabezpieczenie swoich interesów, aby ta nieobecność nie uniemożliwiała pełnomocnikowi podjęcia stosownych działań. Pełnomocnik zaś, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz i jako profesjonalista, winien dopilnować, aby czynność procesowa została dokonana terminowo i sprawdzić, czy wpis został uiszczony.
Wobec okoliczności powołanych powyżej, należy uznać, że skarżący nie dochował należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Niezasadnym było zatem uznanie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy.
W konsekwencji uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Z tych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.