Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1024/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: sąd pierwszej instancji) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez S. W. (dalej: skarżący) decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 20 kwietnia 2015 r. w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec 2011 r. oraz dokonania zabezpieczenia.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przewiduje wstrzymanie wykonania decyzji w przypadku, gdy skarżącemu grozi szkoda (majątkowa bądź niemajątkowa), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Wnioskujący musi w swym wniosku dokładnie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy bowiem orzeczenie sądu.
Zdaniem sądu skarżący nie wykazał, że w sprawie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wniosek nie zawiera bowiem w zasadzie stosownego uzasadnienia. Skarżący ograniczył się niemal wyłącznie do przywołania możliwych do wystąpienia negatywnych skutków wykonania decyzji, bez przytaczania jakichkolwiek okoliczności potwierdzających realność zagrożenia wystąpienia szkody, czy uzasadniających celowość wydania takiego rozstrzygnięcia przez sąd. Tymczasem do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym wnioskodawcy. Zweryfikowanie przez sąd tego, czy wykonanie decyzji rzeczywiście odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku wnioskodawcy, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi odbywać się z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego sytuacji majątkowej, rodzinnej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, czy ponoszonych wydatkach. Tylko dysponując takimi danymi sąd mógłby wyrobić sobie opinię, czy wykonanie decyzji doprowadzi do powstania skutków opisanych we wniosku.
Sąd pierwszej instancji stwierdził jednocześnie, że brak jest w aktach sprawy innych danych wskazujących na aktualną sytuację majątkową skarżącego, co tym samym uniemożliwiło ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku z urzędu.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego zmianę przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego błędne niezastosowanie, podczas gdy z treści prezentowanego w skardze wywodu wynika, że w istocie w sprawie zachodzi w stosunku do skarżącego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że grozi mu niepowetowana strata w postaci faktycznej upadłości jego przedsiębiorstwa z uwagi na brak środków koniecznych do jej bieżącego funkcjonowania. Zdaniem skarżącego z uwagi na jego trudną aktualną sytuację finansową i szereg toczących się postępowań występuje u niego określona w art. 61 § 3 p.p.s.a. sytuacja zagrożenia. Utrata działalności gospodarczej będzie miała też realny wpływ na życie osobiste skarżącego i jego rodziny, spowoduje też niekorzystne skutki dla zatrudnianych przez niego osób. Nadto uniemożliwienie skarżącemu prowadzenia działalności może spowodować niewywiązanie się przez niego z aktualnie prowadzonych robót, a tym samym konieczność poniesienia kar umownych itp.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy przede wszystkim podkreślić, że wniesienie skargi, zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji, zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej, mimo jej zaskarżenia. Sąd administracyjny może jednak, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, przy spełnieniu przesłanek z tego przepisu, tj. zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. np. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący co prawda na wystąpienie tych przesłanek się powołuje, jednak nie sposób nie zauważyć, że posługuje się w tym zakresie przede wszystkim nieweryfikowalnymi ogólnikami, niemożliwymi do oceny pod względem merytorycznym. Zarówno wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak i zażalenie, pozbawione są jakichkolwiek danych dotyczących stanu majątku skarżącego, stąd niemożliwe jest w istocie przeprowadzenie analizy wpływu, jaki na ten majątek wywarłoby wykonanie decyzji (a zwłaszcza ocena tego, czy istotnie doprowadziłoby ono do likwidacji działalności gospodarczej skarżącego). Warto podkreślić, że ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od sądowej oceny okoliczności poszczególnych przypadków, ocena ta wymaga natomiast dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji finansowej wnioskodawcy (i poparcia ich – przez wnioskodawcę – dowodami w postaci dokumentów źródłowych), dopiero bowiem ich konfrontacja np. z wysokością kwoty zobowiązania podatkowego czy kwoty zabezpieczenia może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W przedmiotowej sprawie skarżący w żaden sposób nie wykazał (już nie mówiąc o rzetelnym udokumentowaniu), że w istocie wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do tak dalece idących skutków, by można było stwierdzić spełnienie wymogów z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący powołuje się wyłącznie na niebezpieczeństwo upadłości jego przedsiębiorstwa (pozostałe wywody zażalenia dotyczą w istocie konsekwencji likwidacji działalności gospodarczej skarżącego), brak jest jednak jakichkolwiek konkretnych argumentów mogących wskazywać na to, że rzeczywiście zaprzestanie prowadzenia działalności skarżącemu grozi. Nie może być uznane za wystarczające w tym zakresie ogólne i gołosłowne wskazanie na "trudną aktualnie sytuację finansową i szereg toczących się spraw" oraz "grożącą niepowetowaną stratę w postaci faktycznej upadłości przedsiębiorstwa" – dla uznania, że w okolicznościach konkretnej sprawy zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie wystarczy bowiem odwoływanie się do generalnych sformułowań, które w poszczególnych sprawach rozpoznawanych przez sądy administracyjne za spełnienie tych przesłanek zostały uznane, konieczne jest co najmniej uprawdopodobnienie, że takie skutki istotnie mogą stronie grozić, w konkretnych okolicznościach jej przypadku, tymczasem zdaniem Sądu argumentacja zażalenia na taką konstatację nie pozwala.
Warto też podkreślić, że na niemożność zweryfikowania twierdzeń skarżącego z uwagi na brak konkretnych informacji na temat jego sytuacji majątkowej wskazał wyraźnie sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, do którego to stanowiska skarżący w obecnie rozpatrywanym zażaleniu nie odniósł się w żaden sposób, w dalszym ciągu unikając przedłożenia jakichkolwiek informacji przydatnych do oceny, czy zostały w okolicznościach sprawy spełnione wymogi z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Podsumowując powyższe należy stwierdzić, że skoro skarżący nie przedstawił żadnych konkretnych argumentów odnoszących się do wpływu wykonania decyzji na jego sytuację, sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, iż nie zostało wykazane wystąpienie w przedmiotowej sprawie przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.