Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił A. W. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 29 października 2012 r.
Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w dniu 12 grudnia 2012 r. skarżąca wniosła do WSA skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 29 października 2012 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że sporządziła skargę i zamierzała ją nadać na poczcie w dniu 7 grudnia 2012 r., jednak nie mogła tego zrobić ze względu na nagłą chorobę młodszego dwumiesięcznego dziecka, objawiającą się wysoką gorączką. Skarżąca wyjaśniła, że jest samotną matką i nie mogła liczyć na niczyją pomoc w opiece nad synkiem. Na potwierdzenie okoliczności związanych ze stanem zdrowia dziecka załączyła kopię zaświadczenia wystawionego przez lekarza medycyny rodzinnej, do którego skarżąca w związku z brakiem poprawy stanu zdrowia dziecka, zgłosiła się 10 grudnia 2012 r.
Ponadto dodała, że skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia nadała w urzędzie pocztowym w dniu 12 grudnia 2012 r., tj. natychmiast po powrocie do Lublina mamy, która zajęła się dzieckiem.
WSA zwrócił uwagę, że o braku winy strony w uchybieniu terminu, można mówić jedynie w sytuacji, gdy istniały przeszkody nie do przezwyciężenia tj. takie, których skarżąca przy zachowaniu należytej staranności i dołożeniu maksymalnego w danych warunkach wysiłku nie mogła usunąć. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności procesowej po upływie terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga, więc uprawdopodobnienia braku winy, polegającego na dołożeniu należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Oceniając w tym kontekście wniosek skarżącej WSA stwierdził, że nie wykazała ona istnienia okoliczności wskazujących na brak jej winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia skargi do sądu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej wniósł o jego uchylenie i przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia skargi.
Wskazanemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 86 § 1 zdanie 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. z 2012 r., poz. 270) dalej: P.p.s.a. polegające na zaniechania przywrócenie terminu do wniesienia skargi pomimo ziszczenia się wszystkich koniecznych przesłanek przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w tym szczególności uprawdopodobnienie przez skarżąca okoliczności wskazującej na brak jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 P.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). W rozpatrywanej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznaje wywiedziony przez skarżącego zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 86 § 1 P.p.s.a. zdanie pierwsze w związku z art. 87 § 2 P.p.s.a. W myśl powołanego art. 86 § 1 P.p.s.a. warunkiem sine qua non do przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie, że strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy.
W orzecznictwie niejednokrotnie podkreśla się, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. W niniejszej sprawie, w ocenie NSA, zgodzić się należy z WSA, że skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, istnienia w sprawie przeszkody uniemożliwiającej dotrzymanie terminu do wniesienia skargi. O ile bowiem zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, konieczność opieki nad chorym dzieckiem uniemożliwiła skarżącej osobiste złożenie skargi, o tyle nie sposób uznać za wiarygodne twierdzenia skarżącej o braku możliwości poinformowania swoich najbliższych o chorobie syna i konieczności nadania skargi na poczcie, a co za tym idzie wyręczenie się osobą trzecią przy dokonaniu tej czynności. Zasadnie zatem, WSA przyjął, że z przedstawionych przez skarżącą informacji nie wynika, aby choroba dziecka stanowiła przeszkodę uniemożliwiającą dokonanie w terminie czynności procesowej polegającej na wniesieniu skargi, osobiście lub przy pomocy innej osoby.
Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, że kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dochowania szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Jak już to podniósł WSA, o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2009, str. 257-258).
Z uwagi na fakt, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, aby strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, to w ustalonych przez Sąd I instancji okolicznościach faktycznych NSA nie znalazł argumentu, który pozwoliłby na zastosowanie art. 86 § 1 P.p.s.a. Z tych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.