Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił T. H. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 grudnia 2012 r.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że nie sposób dokonać oceny możliwości płatniczych skarżącego w oderwaniu od łącznej analizy kondycji finansowej skarżącego i jego małżonki. W aktach sprawy brak zeznań podatkowych za 2012 r. w podatku dochodowym małżonki strony, jak również deklaracji VAT – 7 za ostatnie trzy miesiące w zakresie działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę strony. Brak jest również wyciągów i wykazów z rachunków bankowych skarżącego oraz jego małżonki. Tymczasem o powyższe dokumenty strona była wzywana za pośrednictwem swojego pełnomocnika procesowego już w toku postępowania prowadzonego przez referendarza sądowego.
Sąd I instancji podkreślił, że braki te uniemożliwiały i nadal uniemożliwiają dokonania weryfikacji oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę na formularzu PPF.
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego zmiany i przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, bądź ich zmniejszenie do 5.000 zł.
Pełnomocnik zarzucił zaskarżonemu postanowieniu:
- - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 243 § 1 w zw. z art. 244 § 1 w zw. z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270) dalej: P.p.s.a. i przyjęcie, że skarżący nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy z uwagi na fakt, że nie wykazał on w sposób wystarczający, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, podczas gdy z szeregu dokumentów przedstawionych przez skarżącego bezsprzecznie wynika, ze skarżący mimo, ze jest przedsiębiorcą, nie jest w stanie uiścić wpisu w kwocie 25.898 zł, z uwagi na ponoszenie wydatków, takich jak spłaty rat w wysokości 10.000 zł miesięcznie związanych z rozłożeniem zobowiązania podatkowego na raty, a także ponoszenia wydatków na utrzymanie oraz prowadzenie działalności w wysokości 120.000 zł miesięcznie,
- - błąd w ustaleniach faktycznych wynikających z uchybień wynikający ze wskazanych uchybień proceduralnych, a polegający na przyjęciu, ze skarżący dysponuje środkami potrzebnymi na pokrycie wpisu od skargi w kwocie 25.898 zł mimo, że oświadczył, że nie dysponuje taką kwotą pieniędzy i nie był w stanie jej zgromadzić, jednocześnie wskazując, że tego typu zarzut w przypadku rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalny w postępowaniu sądowoadministracyjnym, pomimo braku szczególnej ustawowej podstawy.
W uzasadnieniu podkreślił, że zostało przedstawionych szereg dokumentów dowodzących, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, gdyż ponosi każdego miesiąca wiele wydatków m.in. spłata rat zobowiązania podatkowego w wysokości miesięcznie 10.000 zł. Koszty związane z prowadzoną działalnością to: 35.000 zł na wynagrodzenie pracowników, 70.000 zł na opłaty leasingowe, 15.000 zł na raty kredytów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Strony, w myśl zasady obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej: P.p.s.a. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy.
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W myśl jednolicie przyjętej w orzecznictwie sądów administracyjnych interpretacji art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., to wnioskodawca ma podjąć starania w celu, co najmniej uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy.
Zatem w przedmiotowej sprawie to na stronie skarżącej spoczywał obowiązek udowodnienia, że jej sytuacja materialna kwalifikuje go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 255 P.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu, nie wystarcza do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie sądu tzw. dokumenty źródłowe. W przedmiotowej sprawie skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika został wezwany do przedłożenia stosownych dokumentów. Mimo wezwania pełnomocnik nie przedłożył: odpisów zeznań podatkowych za 2012 r. małżonki, deklaracji VAT-7 za ostatnie trzy miesiące w zakresie działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę, wyciągów z rachunków bankowych skarżącego i jego małżonki. Nie bez znaczenia jest również okoliczność braku przedstawienia przez stronę ponoszonych wydatków przeznaczonych na utrzymanie siebie i członków rodziny żyjących we wspólnym gospodarstwie domowym.
W ocenie NSA taka postawa strony uniemożliwia ocenę jej rzeczywistej sytuacji finansowej. Uchylając się od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, skarżący winien liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jego oświadczeń przedstawionych w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy za uprawdopodobnione.
Reasumując zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem zarzuty podniesione w zażaleniu dotyczące naruszenia art. 243 § 1 w zw. z art. 244 § 1 w zw. z art. 245 P.p.s.a. nie są zasadne.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.