Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 4 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 169/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 kwietnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 169/13 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 22 listopada 2012 r. nr... w przedmiocie określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy i przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za poszczególne miesiące 2007 r.
W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że postanowienie w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy zostało skarżącemu doręczone za pośrednictwem jego pełnomocnika 14 maja 2013 r., a zażalenie na to postanowienie zostało złożone już 7 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie, bowiem uznał, że zostało ono złożone przedwcześnie, a więc było niedopuszczalne.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 194 § 2, art. 178 i art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) przez błędną interpretację. W jego ocenie zażalenie nie było niedopuszczalne, bowiem można wnieść zażalenie na postanowienie, które już zostało wydane, a jeszcze nie zostało doręczone.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Nie ma więc racji autor zażalenia, jakoby przepis ten wskazywał jedynie, do kiedy można wnieść zażalenie. Przepis ten określa bowiem wyraźnie również, od kiedy można je wnieść – od dnia doręczenia postanowienia. Wniesienie zażalenia przed tym dniem uznać należy za niedopuszczalne, działanie takie zaburza bowiem ustalony porządek prawny, w którym środki zaskarżenia wnosi się po otrzymaniu orzeczeń będących przedmiotem zaskarżenia. Słusznie podkreślił WSA, że działanie to nie musi mieć zresztą negatywnych skutków dla strony, o ile już po doręczeniu orzeczenia strona wniesie środek zaskarżenia zgodnie z przepisami.
Na gruncie niniejszej sprawy bezsporne jest (również w ocenie autora zażalenia), że doręczenie postanowienia miało miejsce 14 maja 2013 r. (vide zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 126 akt WSA), tymczasem pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie osobiście 7 maja 2013 r. (vide k. 122 akt WSA). Ta właśnie okoliczność – niezgodna z art. 194 § 2 p.p.s.a. – zdeterminowała ocenę zażalenia jako niedopuszczalnego w rozumieniu art. 178 p.p.s.a. W świetle tego ostatniego przepisu wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Na mocy odesłania z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej.
Niedopuszczalność środka zaskarżenia, wbrew obawom skarżącego, nie jest kategorią dyskrecjonalną. Jej przesłanki wynikają bowiem z przepisów prawa. Zestawienie tych przesłanek przedstawił w komentarzu do art. 178 p.p.s.a. B. Gruszczyński w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2011, wyd. IV) - niedopuszczalną jest skarga kasacyjna, która:
- a) nie została sporządzona przez jedną z osób wymienionych w art. 175;
- b) została wniesiona przez podmiot niebędący stroną;
- c) została wniesiona przed doręczeniem odpisu orzeczenia z uzasadnieniem;
- d) została wniesiona od orzeczenia, od którego nie przysługuje żaden środek odwoławczy (np. od postanowienia o odroczeniu rozprawy);
- e) nie spełnia wymagań wymienionych w art. 176 po spójniku "oraz".
Odpowiednie zastosowanie art. 178 p.p.s.a. do zażaleń oznacza, że nie wszystkie wymienione przesłanki niedopuszczalności skargi kasacyjnej znajdą zastosowanie wprost wobec zażaleń. Okoliczność wymieniona w punkcie e) nie będzie miała do nich odniesienia. Również okoliczność z punktu a) nie dotyczy zażaleń, poza wyjątkiem uregulowanym w art. 194 § 4 p.p.s.a., niemającym jednak zastosowania w niniejszym postępowaniu. W przedmiocie rozpoznawanej sprawy istotna jest zaś okoliczność wymieniona w punkcie c). W tej mierze nie ma potrzeby dalszego odnoszenia się do uregulowań związanych z terminem do wniesienia skargi kasacyjnej, bowiem co do zażaleń kwestię tę odrębnie uregulowano w cytowanym wyżej art. 194 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że – jak słusznie ocenił Sąd pierwszej instancji - zażalenie jest niedopuszczalne, jeżeli zostało wniesione przed terminem uregulowanym w tym przepisie. Jak zaś wynika z cytowanego art. 178 p.p.s.a., zastosowanego w niniejszej sprawie w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., niedopuszczalność środka zaskarżenia jest przesłanką do jego odrzucenia. Nie ma więc racji autor zażalenia, jakoby Sąd pierwszej instancji naruszył art. 194 § 2, art. 178 i art. 197 p.p.s.a.
Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.