Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 lipca 2015 r., sygn. akt: III SA/Wa 152/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: "strona", "skarżąca") na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 4 września 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
Przedstawiając w uzasadnieniu powyższego postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że strona zwróciła się do Ministra Finansów z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Z wniosku tego wynikało, że skarżąca świadczy usługi za wynagrodzeniem na rzecz Zakładów Ubezpieczeniowych w zakresie oferowanych przez te podmioty ubezpieczeń. W ramach tych usług spółka poprzez sieć placówek partnerskich, z którymi posiada stosowne umowy zajmuje się:
- - wydawaniem kompleksowych opinii lekarskich dotyczących oceny rozmiaru uszkodzeń ciała lub rozstroju zdrowia oraz oceny roszczeń osób poszkodowanych w wyniku zdarzeń objętych odpowiedzialnością w ramach umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej,
- - przeprowadzaniem badań lekarskich osób poszkodowanych i ustalanie na podstawie wyniku badania wysokości uszczerbku na zdrowiu, poziomu upośledzenia funkcji organu, układu lub niezdolności do pracy,
- - wydawaniem opinii uzupełniających.
- - organizowaniem badań, komisji lekarskich oraz powiadamianiem poszkodowanego o terminie i miejscu badania lub komisji lekarskiej.
Realizacja ww. usług odbywa się poprzez ustalony system wymiany informacji. Spółka organizuje wykonanie przez podmiot trzeci badań lekarskich Klientów Zakładu Ubezpieczeń na potrzeby oceny stopnia uszczerbku na zdrowiu po wypadku ubezpieczonego (w celu ustalenia wysokości świadczenia - na podstawie wydanego przez podmiot trzeci orzeczenia lekarskiego). W tym celu spółka m.in. kontaktuje się z Klientem Zakładu Ubezpieczeń, umawia termin badania, udziela informacji o sposobie przygotowania się do badania i konieczności posiadania właściwej dokumentacji medycznej, odbiera wykonaną opinię. Badania lekarskie i sporządzanie opinii lekarskich są wykonywane przez podmioty trzecie na podstawie umów zawartych przez spółkę z tymi podmiotami jako podmiotami partnerskimi tj. lekarzami, gabinetami lekarskimi lub innymi zakładami opieki zdrowotnej. Spółka świadczy usługi na rzecz Zakładów Ubezpieczeń i w ich imieniu.
W związku z powyższym opisem spółka zapytała, czy wskazane wyżej czynności polegające na organizacji i koordynowaniu działań mających na celu wykonanie (przez podmioty trzecie) badań lekarskich lub sporządzanie opinii lekarskich na rzecz i w imieniu zakładów ubezpieczeniowych, związane z oceną stopnia uszczerbku na zdrowiu po wypadku ubezpieczonego w celu ustalenia wysokości świadczenia oraz ze sporządzeniem opinii lekarskich dotyczących likwidacji szkody są zwolnione od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 13 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: "ustawa o VAT").
Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a"), zawiesił postępowanie sądowe do czasu uzyskania stanowiska Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przedmiocie pytania prejudycjalnego zadanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I F1563/13.
W zażaleniu na postanowienie Sądu pierwszej instancji strona, wnosząc o jego uchylenie, zarzuciła naruszenie:
- - art. 125 §1 pkt 1 P.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez błędne przyjęcie, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie może zależeć od wyniku postępowania zainicjowanego przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przedmiocie pytania prejudycjalnego skierowanego na mocy postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanego w dniu 19 listopada 2014 r., sygn. akt: I FSK 1563/13, w sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie kwestia wykładni art. 135 ust. 1 lit. a w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r., w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z 2006 r., Nr 347.1 ze zm. – dalej: "Dyrektywa 2006/112/WE") jest bezprzedmiotowa albowiem przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie;
- - art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 7 P.p.s.a. poprzez nieuzasadnione zawieszenie postępowania sądowego, co stanowi naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zawieszenie postępowania określone w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ma charakter fakultatywny, bowiem ocena jego zasadności pozostawiona została uznaniu sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Fakultatywność zawieszenia nie oznacza jednak dowolności działania sądu w tej mierze. Konieczna jest bowiem ocena, czy rozstrzygnięcie kwestii, z uwagi na którą następuje zawieszenie, będzie miało wpływ na wynik sprawy zawieszanej. Nie chodzi przy tym jedynie o wpływ rzeczywisty, ale również o wpływ potencjalny, który na danym etapie nie jest jeszcze wiadomy, ale występuje prawdopodobieństwo istotnej wagi tego wpływu na rozpatrywaną sprawę. Nie oznacza to jednak, że zawieszenie postępowania jest dopuszczalne jedynie przy identyczności (tożsamości) stanu faktycznego i stanu prawnego.
Ponadto dokonując interpretacji pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", należy uwzględniać cel kontroli sądów administracyjnych. Należy zauważyć, że zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Wobec tego zjawiskiem wysoce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym, które mają być rozstrzygnięte w sposób wiążący dla innych składów orzekających (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2009, s. 355).
Przechodząc następnie do oceny, czy w rozpoznawanej sprawie zasadnie WSA w Warszawie rozpoznał zagadnienie wstępne, należy stwierdzić, wbrew stanowisku wyrażonego w zażaleniu, że merytoryczna tożsamość zagadnienia prawnego, które wyłoniło się w danej sprawie prowadzonej przez wojewódzki sąd administracyjny, z zagadnieniem, które w odrębnej sprawie przedstawiono do rozpoznania Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prawnego uzasadniało zawieszeniem postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że konieczność uwzględnienia oczekiwanego orzeczenia TSUE przez sąd pierwszej instancji wynika z zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego, zgodnie z którą prawo krajowe może być stosowane jedynie w zakresie, w jakim nie jest sprzeczne z normami wspólnotowymi, polskie organy i sądy mają zaś obowiązek uwzględniania dorobku orzecznictwa TSUE.
Relację między prawem unijnym a prawem krajowym w razie konfliktu wyznacza zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego. W tej sytuacji trudno nie zgodzić się z sądem krajowym, który – powziąwszy wątpliwości w kwestii uregulowanej dyrektywą – uznaje za konieczne oczekiwanie na rozstrzygnięcie tych wątpliwości przez TSUE.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.