Uzasadnienie
Postanowieniem z 24 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 527/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił E. D. (dalej - "Skarżący", "Strona") przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 527/21, którym oddalona została skarga Strony na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 19 kwietnia 2021 r. w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd przypomniał, że odpis sentencji wymienionego wyroku doręczony został Skarżącemu w dniu 8 listopada 2021 r. Skarżący w dniu 3 grudnia 2021 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do żądania sporządzenia uzasadnienia wyroku oraz doręczenie odpisu wyroku wraz uzasadnieniem. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że przebywał w izolacji spowodowanej chorobą żony i następnie własnym zachorowaniem z podejrzeniem o COVID ze względu na podobne objawy. Mieszkając z dala od innych osób i ze względu na swój wiek, Skarżący starał się odizolować od innych osób i nie mógł bez podjęcia ryzyka dla własnego zdrowia i rodziny przygotować stosownego wniosku i złożyć go na poczcie do czasu ustąpienia objawów choroby i pełnego okresu kwarantanny małżonka. Zaznaczył, że okres kwarantanny upłynął dopiero 27 listopada i dopiero wówczas mógł z pomocą techniczną syna sporządzić wniosek i nadać go na poczcie.
Na wezwanie Sądu o udokumentowanie okresu przebywania w izolacji, skarżący poinformował (pismo z dnia 17 grudnia 2021 r.), że jego samoizolacja wynikała z choroby żony, która miała objawy podobne do COVID-19. Żona zaraziła się od osoby wykonującej w domu Skarżącego prace remontowe, która bardzo przechorowała COVID-19, z leżeniem w szpitalu włącznie. Skarżący uznał za konieczne dalsze izolowanie w celu uchronienia innych osób przed ewentualnym zarażeniem. Z kolei za pismem z dnia 10 stycznia 2021 r. Skarżący przedstawił dokumenty mające potwierdzić kontakt z osobą zarażoną, która wykonywała remont mieszkania Strony.
Odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia żądania sporządzenia uzasadnienia wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że Skarżący nie uprawdopodobnił w sposób dostateczny, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Sąd podkreślił miedzy innymi, że Skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów potwierdzających wskazywaną we wniosku chorobę żony i następnie własną, co jego stwierdzenia w tym zakresie czyni gołosłownymi.
W zażaleniu na powyższe postanowienie z dnia 24 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 527/21 Skarżący zarzucił naruszenie art. 86 § 1, art. 87 § 1 i § 2 w zw. z art. 166 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej – "p.p.s.a.").
W uzasadnieniu podniósł w szczególności, że stan epidemii i trzecia fala koronawirusa wymagała również od niego podjęcia szczególnych form ochrony i że samo podejrzenie zarażeniem wirusem SARS-CoV-2 można rozpatrywać w kategoriach siły wyższej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonywanie przez stronę czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest zazwyczaj terminami procesowymi. Mają one służyć rozstrzygnięciu sprawy w rozsądnym czasie, a także stabilizacji rozstrzygnięcia już podjętego. Uchybienie terminowi wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie stanowi art. 85 p.p.s.a. Przed negatywnymi skutkami uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Przywrócenie terminu może więc nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny jego uchybienia; zainteresowany uprawdopodobni, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu.
Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 15 lipca 2014 r., II FZ 832/14; z 9 września 2014 r., I GZ 499/14 oraz z 2 października 2014 r., II OZ 1011/14).
Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłowe uznaje stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który przyjął, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia żądania o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Strona przedłożyła dokumenty świadczące o chorobie osoby trzeciej, jednakże nie udokumentowała faktu wykonywania remontu przez tę osobę w swoim (i małżonki) miejscu zamieszkania. Trafnie również Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że Strona nawet nie wspomniała o wykonaniu testu w kierunku obecności wirusa SARS-CoV-2 ani o konsultacjach lekarskich, które dotyczyłyby małżonki Skarżącego, bądź jego samego.
Należy także zauważyć, że Skarżący niejednolicie w poszczególnych pismach procesowych przedstawiał zaistniałą sytuację. We wniosku z dnia 3 grudnia 2021 r. utrzymywał, że przyczyną uchybienia terminowi była samoizolacja spowodowana chorobą żony a następnie jego własnym zachorowaniem. W dalszych natomiast pismach, składanych na wezwanie Sądu informował, że przebywał w istocie w samoizolacji z powodu kontaktu z osobą zarażoną, a następnie ze względu na chorobę żony uznał za konieczne dalsze izolowanie się w celu ochrony innych osób przed ewentualnym zarażeniem. Wobec tych niejednoznaczności oraz braku udokumentowania kontaktu z osobami chorymi, czy też własnego zachorowania, ocena Sądu wyrażona w zaskarżonym postanowieniu nie naruszała prawa.
Odnosząc się do argumentacji zażalenia, że w orzecznictwie samoizolacja w warunkach pandemii wywołanej wirusem SARS-CoV-2 uznawana jest za przesłankę przewrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, to trzeba zauważyć, że każdy taki przypadek rozpatrywany jest odrębnie w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i nie sposób wyprowadzać w tym zakresie generalnych wniosków. W niniejszej sprawie nie można było uznać ażeby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie dokonał wadliwej oceny, że Skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jego winy.
Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.