Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1217, odrzucił skargę kasacyjną A. W. na postanowienie tego Sądu z dnia 7 lutego 2011 r. odrzucające skargę A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 4 lutego 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2011 r. wezwano stronę do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie zostało doręczone skarżącej dnia 31 maja 2011 r. Wpis jednak nie został uiszczony. Powołując się na art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną skarżącej.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik strony zarzucił mu uchybienie, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu przepisów postępowania w postaci art. 220 § 3 i 4 P.p.s.a. na skutek uznania, że od środka odwoławczego od postanowienia o odrzuceniu skargi należna jest opłata, w sytuacji w jakiej środek odwoławczy na postanowienie sądu o odrzuceniu skargi wolny jest od wpisu.
W uzasadnieniu autor zażalenia podniósł, że zgodnie z treścią art. 220 § 3 i 4 P.p.s.a. środek odwoławczy wniesiony od postanowienia o odrzuceniu skargi, od której pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, wolny jest od wpisu. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny niezasadnie zażądał od skarżącej uiszczenia wpisu od wniesionej skargi kasacyjnej.
Ponadto wskazał, że z art. 220 § 4 P.p.s.a. wynika, iż na postanowienie sądu o odrzuceniu skargi służy zażalenie, a nie skarga kasacyjna, natomiast Sąd pierwszej instancji w pouczeniu załączonym do postanowienia z dnia 4 lutego 2010 r. wyraźnie wskazał, że od tegoż postanowienia przysługuje skarga kasacyjna. Zdaniem pełnomocnika strona nie może ponosić negatywnych skutków błędnego pouczenia sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których mimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Przepis ten bez wątpienia znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie, gdyż zarówno wezwanie strony do uiszczenia wpisu, jego skuteczne doręczenie jak i nieuiszczenie tego wpisu przez stronę są bezsporne i nie zostały przez stronę zakwestionowane.
Argumentacja autora zażalenia oparta jest na twierdzeniu, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 220 § 4 P.p.s.a. Stanowisko strony w tym zakresie jest błędne. W świetle tego przepisu wolne od wpisu jest bowiem zażalenie (podkr. NSA) wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3. Przepis ten dotyczy więc wyłącznie zażaleń, a nie ulega wątpliwości, że na postanowienie odrzucające skargę przysługuje, zgodnie z art. 173 § 1 P.p.s.a. skarga kasacyjna, a nie zażalenie, jak próbuje argumentować strona. Skoro art. 220 § 4 P.p.s.a. stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia kosztów sądowych przez strony (art. 220 § 1 P.p.s.a.), a wyjątki należy interpretować ściśle, nie można uznać, że przepis ten może być zastosowany, gdy wnoszonym środkiem odwoławczym jest skarga kasacyjna a nie zażalenie.
Odnosząc się do argumentu strony, że na postanowienie Sądu pierwszej instancji, odrzucające skargę skarżącej, przysługiwało zażalenie, a nie skarga kasacyjna należy stwierdzić, że jest on niezasadny. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że Sąd o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braku formalnego w postaci braku wpisu od wniesionej skargi orzeka w formie postanowienia, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Od takiego postanowienia o odrzuceniu skargi, jako od orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie przed sądem pierwszej instancji, przysługuje skarga kasacyjna, zgodnie z normą zawartą w art. 173 § 1 P.p.s.a. Rozwiewając zatem wątpliwości autora zażalenia, nasuwające się zapewne w związku z brzmieniem art. 220 § 4 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że treść art. 220 § 4 P.p.s.a. stanowi, w jakich sytuacjach zażalenia są wolne od wpisu (czyli kiedy od tego środka odwoławczego wpisu się nie pobiera), a nie konstytuuje od jakich orzeczeń przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia. Kwestia dopuszczalności zażalenia została bowiem uregulowana w art. 194 § 1 w pkt od 1-10 P.p.s.a.
Powyższe rozważania potwierdza również stanowisko zajęte w doktrynie (zob. B. Gruszczyński, w pracy zbiorowej: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2011, s. 486), zgodnie z którym z art. 173 § 1 P.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje od wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie. Przykładem postanowienia kończącego postępowanie jest postanowienie odrzucające skargę, o którym mowa w art. 58 § 1 P.p.s.a. Od takiego postanowienia służy skarga kasacyjna, bez względu na przyczynę odrzucenia skargi. Dotyczy to także odrzucenia skargi z powodu nieuiszczenia od niej wpisu. Stanowiska tego nie podważa w niczym przepis art. 220 § 4, który określa jedynie, w jakich wypadkach zażalenia są wolne od wpisu, a nie - od jakich orzeczeń przysługuje zażalenie.
Dla porządku Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć również, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odrzucające skargę strony zostało wydane dnia 7 lutego 2011 r. a nie dnia 4 lutego 2010 r., jak podnosi to w zażaleniu jego autor.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.