Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1326/15, w sprawie ze skargi J. K., Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, na podstawie art. 220 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa" i § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), zwanego dalej "Rozporządzeniem", wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2.535 zł.
Na powyższe zarządzenie skarżąca złożyła zażalenie, w którym wniosła o jego zmianę i przyjęcie wartości przedmiotu zaskarżenia w kwocie 0 zł, ewentualnie o uchylenie zarządzenia i przeprowadzenie procedury określonej w art. 218 Ppsa.
Jako podstawy zaskarżenia skarżąca wskazała na naruszenie:
- 1) art. 220 § 1 Ppsa w zw. z § 1 pkt 4 Rozporządzenia, poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie i określenie wpisu w sposób odmienny od wskazanego przez skarżącą (wpis stały z uwagi na wartość sporu 0 zł);
- 2) art. 216 i art. 218 Ppsa, poprzez niewyjaśnienie skarżącej z jakich przyczyn Przewodniczący przyjął inną wartość przedmiotu zaskarżenia, niż podano w skardze.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Przystępując do oceny wniesionego środka odwoławczego należy wskazać, że wbrew podniesionym zarzutom, Przewodniczący Wydziału zastosował w niniejszej sprawie procedurę przewidzianą w art. 218 Ppsa, tj. dokonał sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia, której J. K. nie określiła w złożonej skardze. Sąd pierwszej instancji słusznie nie zgodził się ze skarżącą, że od skargi należało uiścić wpis stały w wysokości 100 zł. Sąd uznał, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 253.497 zł i na tej podstawie prawidłowo wyliczył należny wpis stosunkowy.
Sprawdzenie wartości przedmiotu zaskarżenia oraz związane z tym dochodzenie (art. 218 Ppsa) należy do prerogatyw przewodniczącego wydziału i polega na zestawieniu wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w skardze z treścią zaskarżonego aktu lub czynności. Jedynie w razie wątpliwości, których nie wyjaśnia analiza treści skargi i zaskarżonej decyzji, sąd może wystąpić do wnoszącego skargę i do organu o dodatkowe stanowisko w tej kwestii. W niniejszej sprawie Przewodniczący Wydziału nie stwierdził jednak takiej potrzeby. Ustalił bowiem wartość przedmiotu zaskarżenia w kwocie 253.497 zł. Jak wynikało natomiast z treści zażalenia, była to wartość odpowiadająca określonemu wobec skarżącej łącznemu obowiązkowi zapłaty podatku na podstawie art. 108 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, ze zm.), zwanej dalej "Uptu". Była to również kwota odpowiadająca łącznej nadwyżce podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na kolejne okresy rozliczeniowe.
Kwestionując określoną przez organ wartość przedmiotu zaskarżenia skarżąca podniosła, że oprócz określenia obowiązku zapłaty podatku na podstawie art. 108 Uptu w tej samej decyzji organ zmniejszył, o tę samą kwotę, łączną wartość podatku należnego. Wynikało to z faktu, że w zaskarżonej decyzji niektóre świadczenia, które skarżąca zadeklarowała jako podlegające opodatkowaniu, zostały przez organ zakwalifikowane jako czynności zwolnione. Zdaniem skarżącej, zobowiązanie względem Skarbu Państwa wyniosło zatem tyle samo, co zobowiązanie Skarbu Państwa względem jej osoby. Skarżąca podała ponadto, że organ omyłkowo rozliczył powstałą w ten sposób nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, gdyż zamiast uznać, iż podlega ona zwrotowi na rachunek bankowy, orzekł o jej przeniesieniu na kolejne okresy rozliczeniowe.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentacja skarżącej w żaden sposób nie podważa zasadności przyjęcia przez Przewodniczącego Wydziału wartości przedmiotu zaskarżenia w kwocie 253.497 zł. Zgodnie bowiem z treścią art. 216 Ppsa, jeśli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia. W zażaleniu skarżąca potwierdziła natomiast, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest nałożenie na nią obowiązku zapłaty podatku na podstawie art. 108 Uptu w kwocie 253.497 zł, ewentualnie sposób rozliczenia zwiększonej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w tej samej wysokości. W obu przypadkach mamy zatem do czynienia z określoną należnością pieniężną, która w świetle powołanego przepisu stanowi wartość przedmiotu zaskarżenia.
Wskazując, że określone w decyzji wartości pieniężne w praktyce wzajemnie się bilansują skarżąca pominęła bowiem, iż istotą postępowania sądowoadministracyjnego nie jest, tak jak w postępowaniu cywilnym, realizacja roszczenia strony, czy też wzajemnych roszczeń stron postępowania. Postępowanie przed sądami administracyjnymi dotyczy kontroli legalności działań administracji publicznej. Przedmiotem zaskarżenia jest zatem de facto zgodność z prawem aktów lub czynności, które niekiedy określają lub ustalają konkretne należności pieniężne. Dlatego też regulację zawartą w art. 216 Ppsa należy odnosić do należności pieniężnej objętej aktem lub czynnością, które w istocie stanowią przedmiot zaskarżenia podlegający kontroli sądu.
Nie sposób jej natomiast przekładać w prosty sposób na wartość roszczenia, gdyż kontrola legalności może dotyczyć należności pieniężnych, które, tak jak w niniejszej sprawie, po wzajemnym zbilansowaniu nie spowodują powstania dodatkowego obowiązku zapłaty. Nie budzi wątpliwości, że określona w zaskarżonej decyzji łączna kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, którą organ niesłusznie, zdaniem strony, przenosił na kolejne okresy rozliczeniowe stanowi określoną należność pieniężną. Jest nią również, określona w zaskarżonym akcie, kwota obejmująca obowiązek zapłaty na podstawie art. 108 Uptu.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem przyjął, że zaskarżona decyzja dotyczy takiej właśnie należności, a zatem powinna ona, na podstawie art. 216 Ppsa, stanowić wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie.
Niezasadny był zatem zarzut naruszenia art. 216 i art. 218 Ppsa, gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia została określona przez Sąd w sposób prawidłowy. Natomiast trafnie podniesiony zarzut braku wyjaśnienia skarżącej przyczyn przyjęcia w zarządzeniu innej wartości przedmiotu zaskarżenia, niż podano w skardze, nie miał istotnego wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w zarządzeniu. Tym bardziej, że Przewodniczący powołał w nim prawidłową podstawę prawną do ustalenia wpisu stosunkowego.
Niezasadny był również zarzut naruszenia art. 220 § 1 Ppsa w zw. z § 1 pkt 4 Rozporządzenia, gdyż zaskarżony akt obejmował określone należności pieniężne, które skarżąca uznaje za sporne. W niniejszej sprawie skarga nie jest zatem objęta wpisem stałym, lecz wpisem stosunkowym.
Z tego też względu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.