Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 324/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek A. S. o przyznanie prawa pomocy.
Sąd wskazał, że z treści ponownego wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy nie wynika by sytuacja skarżącego zmieniła się w zasadniczy sposób. Skarżący nadal prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną A.S., z którą od 2005 r. pozostaje w rozdzielności majątkowej. Żona skarżącego nie udostępniła mu informacji dotyczących swej sytuacji finansowej. Wnioskodawca nie posiada rachunków bankowych ani samochodu, prowadzi działalność gospodarczą, która nie przynosi dochodu. Małżonkowie mieszkają w domu położonym w M. przy ul. [...], o pow. 60 m2, którego właścicielem jest ich syn – S. S. Sąd zaznaczył, że znakomita większość wskazanych przez skarżącego okoliczności dotyczy zatem stwierdzonego już uprzednio w orzeczeniach sądów różnych instancji – a nie zmienionego w zasadniczy sposób - stanu faktycznego sprawy.
Następnie Sąd I instancji wskazał, że w oparciu o bardzo lakoniczną treść wniosku o przyznanie prawa pomocy brak było możliwości poczynienia jakichkolwiek racjonalnych ustaleń co do rzeczywistej sytuacji finansowej strony. Wobec deklarowanego przez wnioskodawcę braku jakiegokolwiek dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej, przy jednoczesnym przemilczeniu jakichkolwiek informacji dotyczących członków najbliższej rodziny pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie trudno nawet wyobrazić sobie, w jaki sposób jest on w stanie wygospodarować środki materialne na bieżące utrzymanie. Okoliczności te są o tyle istotne, że przedmiotowy wniosek nie jest pierwszym w niniejszej sprawie, skarżący był już wzywany o uzupełnienie poprzednio złożonego, niepełnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinien zatem zdawać sobie sprawę jakie informacje i dokumenty. Sąd ponownie wskazał, że sam fakt, że małżonkowie pozostają w ustroju rozdzielności majątkowej nie zwalnia małżonków nawzajem z powinności pomocy finansowej.
W złożonym zażaleniu A. S. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia w całości oraz przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wyjaśnił, że nie był w stanie sporządzić spisu kosztów ponieważ nie osiąga żadnych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Następnie zaznaczył, że nie przedstawił dokumentów dotyczących zarobków ponieważ nie pracuje ani nie prowadzi działalności gospodarczej. Podniósł również, że Sąd I instancji nie wziął pod uwagę okoliczności, że koszty niezbędnego utrzymania ponosi żona oraz syn, ani też tego że w chwili obecnej skarżący mieszka w mieszkaniu należącym do syna. Podkreślił ponadto, że z obowiązku wzajemnej pomocy między małżonkami nie wynika obowiązek dostarczania dokumentów obrazujących sytuację majątkową członków rodziny skarżącego. Trudna sytuacja materialna w jakiej skarżący się obecnie znajduje w pełni zaś uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przypomnieć należy, że skarżący składał już uprzednio wniosek o przyznanie prawa pomocy, który to postanowieniem z dnia 6 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 324/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił. Ocena sytuacji majątkowej skarżącego, zawarta w tymże orzeczeniu została z kolei zweryfikowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 listopada 2012 r., sygn. akt I FZ 421/12, którym oddalono zażalenie strony skarżącej.
W tej sytuacji rzeczą Sądu I instancji było rozpatrzenie kolejnego wniosku z uwzględnieniem treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a."), który to stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Lektura zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił wymienioną regulację, prawidłowo wskazując, że ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację strony. Sąd I instancji uznał, że ponownie złożony wniosek opiera się na tych samych okolicznościach co poprzedni wniosek strony, a ponadto zawiera te same braki, które uprzednio uniemożliwiły uwzględnienie treści żądania strony.
Badając okoliczności podnoszone przez skarżącego w złożonym ponownie wniosku, stwierdzić za Sądem I instancji trzeba, że sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego nie uległa zmianie w stopniu uzasadniającym zmianę postanowienia z dnia 6 lipca 2012 r. Okoliczności podnoszone w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy były podnoszone już we wcześniejszych etapach postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy, czego nie neguje zresztą autor zażalenia, w związku z czym, Sąd I instancji zasadnie wskazał, że powyższe zagadnienia były już rozpatrywane, a co za tym idzie, nie uzasadniają one zmiany dotychczas zapadłych postanowień w tym zakresie.
Ponadto skarżący nie przedstawił żadnych nowych okoliczności, zaś te które były znane Sądowi I instancji nie były przez skarżącego w sposób należyty udokumentowane ani we wcześniejszej fazie postępowania ani na etapie zażalenia. Strona co prawda wskazuje, że żaden z przepisów prawa nie nakłada na nią obowiązku dostarczania takowej dokumentacji, z czym należy się zgodzić. Niemniej jednak podmiot składający wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie przedkłada, mimo stosownych wezwań, dokumentacji na poparcie przedstawionej przez siebie argumentacji powinien liczyć się z tym, że sąd rozpoznający taki wniosek może uznać oświadczenia strony za gołosłowne i jako takie uniemożliwiające przeprowadzenie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony.
Za uzasadnione należy uznać zatem stanowisko Sądu I instancji, w którym wskazuje, że trudno jest zrozumieć skarżącego, który formułując kolejny wniosek nie zadał sobie trudu przybliżenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, o które był wzywany w toku wcześniej prowadzonego postępowania w tym zakresie.
A zatem, w świetle powołanych wyżej powodów, Sąd I instancji słusznie stwierdził, że nie było podstaw do zmiany wydanego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.