Uzasadnienie
- 1. Postanowieniem z 14 października 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 816/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek S. S. (dalej zwany "skarżącym") o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
- 2. Sąd I instancji przedstawiając stan faktyczny wskazał, że wyrokiem z 23 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z 14 lipca 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Przesyłka listowa zawierająca odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzonym na wniosek skarżącego została uznana za skutecznie doręczoną w trybie tzw. doręczenia zastępczego z dniem 20 czerwca 2016 r. (pierwotne doręczenie w trybie zastępczym zostało uznane za nieskuteczne).
- 3. Pismem z 29 września 2016 r. (nadanym w tym samym dniu) skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego), wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie dopełnił uchybionej czynności, tj. złożył skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniósł, że skarżący 16 września 2016 r. udał się do Sądu celem zapoznania się z aktami sprawy. W tym samym dniu złożył osobiście w biurze podawczym pisemny wniosek o wydanie kopii uzasadnienia wyroku (karta 74 akt sądowych). Wskazując na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego uznał, że skarżący dopiero 22 września 2016 r., tj. z chwilą doręczenia na jego wniosek kopii uzasadnienia powyższego wyroku dowiedział się o jego sporządzeniu i zapoznał się z jego treścią i z tą też chwilą był on w stanie zweryfikować, czy zapadły wyrok był zgodny z przepisami prawa oraz jakie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał argumenty oddalające skargę.
- 4. Sąd I instancji odrzucając wniosek o przywrócenie terminu ustalił, że skarżący nie dochował siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. dalej zwana w skrócie "ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi"). Zdaniem sądu I instancji, rozpoczęcie biegu tego terminu należało wiązać najpóźniej z dniem 16 września 2016 r., gdyż z treści wniosku oraz z akt sprawy wynikało, że skarżący tego dnia powziął wiedzę o doręczeniu jemu w trybie zastępczym odpisu wyroku z uzasadnieniem, sporządzonym na jego wniosek, a także o upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W ocenie sądu I instancji w tym dniu ustała wskazywana przez skarżącego przyczyna uchybienia terminu a siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 stawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, upłynął 23 września 2016 r. To zaś oznaczało, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został sporządzony i wniesiony jego upływie, czyli 29 września 2016 r.
- 5. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie:
- - art. 88 zd. 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy w sprawie nie zaistniała przesłanka odrzucenia wniosku albowiem został on złożony w terminie przepisanym dla dokonania tej czynności, tj. w terminie 7 dni od ustania przyczyny
- - art. 87 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne przyjęcie, że przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu ustała dnia 16 września 2016 r., w sytuacji gdy ustanie przyczyny uchybienia terminu należało wiązać z uzyskaniem rzeczywistej wiedzy przez skarżącego o sporządzeniu uzasadnienia wyroku, a nie z jego domysłami, domniemaniami bądź też sugestią pracownika sądu.
- 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
- 6.1. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
- 6.2. Na wstępie należy podnieść, że stosownie do treści art. 87 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zaś zgodnie z art. 88 tej ustawy spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu i równocześnie dokonać czynności procesowej, która nie została dokonana w terminie. W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu strona powinna wskazać okoliczności uzasadniające dopuszczalność samego wniosku ze względu na zachowanie terminu do jego złożenia.
W rozpoznawanej sprawie, skarżący, składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wyjaśnił, że "(...) dnia 16 września 2016 r. udał się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wydział VIII zamiejscowy w Radomiu, celem zapoznania się z aktami sprawy" oraz że "ponieważ nie wszystkie dokumenty w przedmiotowej sprawie znajdowały się w Sądzie, z przyczyn od siebie niezależnych nie mógł się z nimi zapoznać". Podał następnie, że "(...) pracownik sekretariatu zasugerował (...) aby złożył wniosek o kserokopię wyroku". Według twierdzeń skarżącego wiedzę o tym, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej został uchybiony uzyskał dopiero po doręczeniu jemu kserokopii uzasadnienia wyroku z 23 marca 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 816/15, co nastąpiło 22 września 2016 r.
Sąd I instancji odrzucając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustalił, że skarżący najpóźniej z dniem 16 września 2016 r. powziął wiedzę o doręczeniu w trybie zastępczym odpisu wyroku z uzasadnieniem, sporządzonym na jego wniosek, a także o upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
6.3. W realiach rozpoznawanej sprawy przyjęte przez sąd I instancji ustalenie, że skarżący "najpóźniej z dniem 16 września 2016 r. powziął wiedzę o doręczeniu w trybie zastępczym odpisu wyroku z uzasadnieniem", jest o tyle przedwczesne, że nie wyjaśniono, czy istotnie – tak jak podnosił skarżący – w dniu 16 września 2016 r. z przyczyn od siebie niezależnych nie mógł zapoznać z aktami sprawy. Nie wyjaśniono także jakiej informacji udzielono skarżącemu podczas jego pobytu w Sądzie w dniu 16 września 2016 r. W szczególności nie wyjaśniono, czy skarżący został poinformowany o tym czy i kiedy na wskazany przez niego adres wysłany został odpis wyroku wraz z uzasadnieniem i czy wyrok jest prawomocny.
Podkreślić należy, co pozostawało istotne na gruncie tej sprawy, że odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 marca 2015 r. został skarżącemu skutecznie doręczony w trybie tzw. doręczenia zastępczego 20 czerwca 2016 r. Następstwem doręczenia zastępczego było to, że skarżący mógł nie mieć świadomości, że odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został wysłany i uznany za skutecznie doręczony. Brak tej wiedzy mógł stanowić przeszkodę, dla której skarżący nie wniósł skargi kasacyjnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we właściwym terminie, jednak kwestią podlegającą zbadaniu w tym postępowaniu było ustalenie, w którym momencie ustała przeszkoda uniemożliwiająca wniesienie skargi kasacyjnej i czy w związku z ustaniem owej przeszkody skarżący dochował siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, na co słusznie zwrócił uwagę sąd I instancji.
- 6.4. Ponieważ – jak to już zostało wyżej powiedziane – nie zostało wyjaśnione czy skarżący 16 września 2016 r. mógł zapoznać się z aktami sprawy oraz jaka informacja o stanie sprawy została mu udzielona przez pracownika sekretariatu, przyjęte przez sąd I instancji ustalenie, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej powinien być liczony najpóźniej od 16 września 2016 r. było przedwczesne.
- 6.5. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.