Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 23 września 2016 r., sygn. akt: I SA/Sz 9/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę A. A. (zwany dalej: "skarżącym") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z 27 października 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2010 r.
2. Sąd I instancji, przedstawiając okoliczności faktyczne w jakich zapadło powyższe rozstrzygnięcie wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 16 sierpnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, wpisu sądowego w wysokości 1.069 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie wysłano na adres wskazany w skardze, tj. ul. [...]. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynikało, że przesyłkę awizowano dwukrotnie: po raz pierwszy 22 sierpnia 2016 r. i po raz drugi 30 sierpnia 2016 r. Ponieważ czternastodniowy termin zastrzeżony dla podjęcia tego pisma upłynął bezskutecznie 5 września 2016 r. a wpis od skargi nie został uiszczony, zasadnym pozostawało odrzucenie skargi stosownie do treści art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej zwanej "ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi").
3. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania zarzucając naruszenie art. 220 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne przyjęcie, że wezwanie do uiszczenia wpisu z 18 sierpnia 2016 r. zostało doręczone, w trybie zastępczym 5 września 2016 r.
Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z załączonych dokumentów, przykładowych kolejnych awiz z ostatnich kilku miesięcy oraz koperty z adnotacjami o dwóch awizowaniach na okoliczność zaistniałych już wcześniej nieprawidłowości w ich doręczaniu a w szczególności braku numerów oddawczych przesyłek poleconych oraz nagminnego braku drugich (powtórnych) awiz – co dowodziło o niestarannej pracy listonosza i potwierdzało przypuszczenie niepozostawienia przedmiotowych awiz.
- 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
- 5.1. Zażalenie nie jest uzasadnione.
- 5.2. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje ustalenie, że skarżący nie uzupełnił braku skargi polegającego na nieuiszczeniu brakującego wpisu, co skutkowało odrzuceniem skargi. Kwestią sporną pozostaje natomiast skuteczność doręczenia pełnomocnikowi skarżącego wezwania do uzupełnienia braków skargi.
Wobec tak zakreślonej kwestii spornej odnotować w tym miejscu należy, że do doręczenia wezwania doszło w trybie doręczenia zastępczego, o którym stanowi art. 73 § ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie zaś z art. 73 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe.
W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). Stosownie do art. 73 § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.
Przepisy art. 73 § 1 - 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwarzają możliwość skorzystania przez sąd administracyjny z instytucji tzw. "fikcji" doręczenia. Oznacza to, że pismo "fizycznie" nie dociera do adresata, ale doręczyciel podejmuje odpowiednie, przewidziane powołanymi przepisami, próby doręczenia przesyłki, o czym informuje sąd w postaci właściwych adnotacji na zwróconej do nadawcy przesyłce. W takiej sytuacji sąd może uznać, że pismo zostało skutecznie doręczone. Domniemanie to może zostać obalone przez stronę jeśli wykaże ona, że nie zostały zachowane warunki skuteczności doręczenia zastępczego.
5.3. Przenosząc powyższe uwagi o charakterze ogólnym na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty zawarte w zażaleniu, że "żadne awizo nie zostało pozostawione" nie znajdowały oparcia w aktach sprawy, jak również w złożonych przez pełnomocnika skarżącego dokumentach. Z koperty jak również ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdujących się w aktach sprawy (karta 129 i 130) wynika, że pierwszą próbę doręczenia przesyłki listonosz podjął 22 sierpnia 2016 r., a następnie przesyłkę pozostawił w urzędzie pocztowym. Zawiadomienie o tym fakcie pozostawił w skrzynce listowej. Świadczy o tym zarówno druk zwrotnego potwierdzenia odbioru opatrzony datą, podpisem listonosza oraz urzędową pieczęcią z datownikiem Urzędu Pocztowego. Powtórne awizowanie nastąpiło 30 sierpnia 2016 r., o czym świadczy umieszczona na kopercie pieczęć zawierająca datę oraz podpis doręczyciela. Zwrot do nadawcy nastąpił 7 września 2016 r., co również zostało potwierdzone stosowną pieczęcią i podpisem. Tym samym nie została w żaden sposób podważona skuteczność zastosowano tryb doręczenia zastępczego. W tych okolicznościach trafnie sąd I instancji uznał, że ostatni dzień 7–dniowego terminu do uiszczenia wpisu przypadał na 12 września 2016 r.
5.4. Argumenty podnoszone w zażaleniu nie miały wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Znajdujące się w aktach sprawy zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki poleconej w "skrzynce listowej" są dokumentem urzędowym i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Strona, chcąc udowodnić okoliczność przeciwną od wynikającej z dokumentu urzędowego, powinna przedstawić na to dowód. Tymczasem nie ulega wątpliwości, że żaden z przedłożonych przez pełnomocnika skarżącego dokumentów nie podważył prawidłowości zastosowania w sprawie domniemania doręczenia przesyłki w trybie doręczenia zastępczego. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii reklamacji spornej przesyłki należy zauważyć, że Poczta Polska w piśmie z 6 listopada 2016 r. poinformowała, że wobec niepodania numerów nadawczych przesyłek nie miała możliwości szczegółowego odniesienia się do przedstawionych zarzutów. Natomiast z wyjaśnień zainteresowanego w sprawie listonosza wynikało, że zawsze podejmuje próbę osobistego doręczenia litów poleconych, a w przypadku gdy nie zastaje adresata oraz innych osób uprawnionych do odbioru przesyłek, pozostawia w skrzynce oddawczej zawiadomienia o ich nadejściu.
Powyższe wskazuje zatem, że pełnomocnik skarżącego, będąc poinformowany o piśmie Poczty Polskiej nie odniósł się do jego treści i nie podjął dalszych prób mających na celu wykazanie tezy o nieotrzymaniu żadnego z awiz.
- 5.5. Nie sposób także przyjąć, że przedłożone dokumenty potwierdzają nieprawidłowości w doręczeniu zastępczym spornej przesyłki. Dokumenty te dotyczą przesyłek pozostawionych do odbioru w placówce pocztowej w dniach: 21, 22 marca, 18 kwietnia, 6, 23 maja, 8, 28, 30 czerwca oraz 7 października 2016 r. Zważywszy na to, że terminy awizowania spornej w sprawie przesyłki przypadły na dzień 22 i na dzień 30 sierpnia 2016 r., a zwrot do adresata nastąpił 7 września 2016 r., należy stwierdzić, że żaden z powołanych przez skarżącego potwierdzeń odbiorów przesyłek nie dotyczył spornego awizo do upływu terminu odebrania przesyłki.
- 5.6. Reasumując; podnoszona przez pełnomocnika skarżącego argumentacja zmierzająca do obalenia domniemania skuteczności doręczenia zastępczego jedynie na podstawie własnego twierdzenia, że awizo nie zostało pozostawione przez doręczyciela nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Z tych też przyczyn uznać należało, że sąd I instancji prawidłowo ocenił skuteczność doręczenia pełnomocnikowi skarżącego przedmiotowego wezwania do uzupełnienia braków skargi.
- 5.7. Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.
- 5.8. Odnosząc się na zakończenie do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem przepisy art. 203 i 204 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. (por. także uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I OPS 4/07, opubl. ONSAiWSA z 2008 r., nr 2, poz. 23).