Uzasadnienie
Po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 grudnia 2008 r. oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2009 r. WSA w Krakowie sprzeciw odrzucił. Uzasadniając rozstrzygnięcie sąd I instancji wskazał, że na wezwanie Sądu z dnia 2 marca 2009 r. Spółka nie uzupełniła w wymaganym terminie braków formalnych sprzeciwu polegających na braku wykazania, że osoba pod nim podpisana jest umocowana do działania w imieniu Spółki.
Pismem z dnia 10 września 2009 r. Strona wniosła zażalenie na powyższe postanowienie sądu I instancji, w którym wskazała, że pismem z dnia 12 marca 2009 r. skierowanym do wszystkich sześciu spraw (I SA/Kr 819/07, I SA/Kr 820/07, I SA/Kr 821/07, I SA/Kr 822/07, I SA/Kr 823/07, I SA/Kr 824/07) uzupełniła żądany brak formalny poprzez załączenie do pisma oryginału odpisu z KRS. W ocenie Strony, postępowanie sądu I instancji, który uznał w związku z powyższym, że brak formalny został uzupełniony jedynie w sprawie o najniższej sygnaturze akt (I SA/Kr 819/07), prowadzi do jaskrawego naruszenia zasady formalizmu i związanej z nią zasady sprawiedliwości proceduralnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 46 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej – P.p.s.a.), każde pismo strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym powinno zawierać:
- 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników;
- 2) oznaczenie rodzaju pisma;
- 3) osnowę wniosku lub oświadczenia;
- 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika;
- 5) wymienienie załączników.
Gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz przedmiotu sprawy, pisma zaś dalsze - sygnaturę akt (art. 46 § 2 P.p.s.a.). Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa (art. 46 § 3 P.p.s.a.).
Z kolei w myśl art. 29 P.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.
Zgodnie natomiast z art. 259 § 2 P.p.s.a., sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, a także sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, niezawierający uzasadnienia, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
W związku z powyższym – w celu ustalenia, czy odrzucenie sprzeciwu Strony było dopuszczalne - przeanalizowania wymaga okoliczność uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego przez Stronę w zakresie wykazania zakresu umocowania osoby wnoszącej w imieniu Spółki sprzeciw.
Ze stanu faktycznego sprawy wynika. że sąd I instancji pismem z dnia 2 marca 2009 r. wezwał Spółkę do:
- • złożenia w aktach sprawy stosownego dokumentu potwierdzającego uprawnienie L. Sp. z o. o. do występowania w postępowaniu w niniejszej sprawie przed WSA (KRS, umowy, statut, orzeczenia) oraz
- • złożenia dokumentu, z którego wynikałoby, jakie osoby są upoważnione do reprezentowania L. Sp. z o. o. w dacie złożenia sprzeciwu (KRS, statut).
W odpowiedzi Strona jednym pismem z dnia 12 marca 200 r. przesłała w załączeniu odpis z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, zaznaczając przy tym, że czyni to w odniesieniu do wszystkich spraw o sygnaturach I SA/Kr 819/07, I SA/Kr 820/07, I SA/Kr 821/07, I SA/Kr 822/07, I SA/Kr 823/07, I SA/Kr 824/07. Z odpisu KRS wynika, że do składania oświadczeń woli i podpisywania w imieniu spółki uprawniony jest każdy członek zarządu jednoosobowo, a R. C. (który podpisał wszystkie sprzeciwy w ww. sprawach) jest prezesem zarządu.
W świetle ww. wymogów stawianych pismom procesowym, określonych w art. 46 P.p.s.a., należy uznać, że pismo Strony z dnia 12 marca 2009 r., będące odpowiedzią na wezwanie Sądu z dnia 2 marca 2009 r., jest pozbawione braków formalnych w zakresie wykazania, że osoba podpisana pod sprzeciwem od postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 grudnia 2008 r. oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest umocowana do występowania w imieniu Spółki. Stwierdzenie to jest aktualne w odniesieniu do wszystkich spraw oznaczonych ww. sygnaturami, a nie – jak uznał sąd I instancji – tylko w odniesieniu do sprawy o najniższej sygnaturze. W opisanych okolicznościach nie sposób bowiem uznać, że odpowiedź Strony dotyczyła tylko pierwszej sprawy. Świadczy o tym przede wszystkim treść pisma – wyraźne wskazanie przez Stronę, że pismo wysłano w związku z wszystkimi ww. sprawami. Sąd I instancji postąpił natomiast tak, jakby pismo Strony dotyczyło tylko jednej sprawy, a w pozostałych sprawach nie wpłynęło żadne.
Przyjęcie stanowiska sądu I instancji prowadziłoby do słusznie wytkniętego przez Stronę wypaczenia zasady formalizmu postępowania sądowoadministracyjnego, drastycznie ograniczałoby również prawo strony do sądu i godziłoby w zasadę ekonomiki procesowej. Zbędne mnożenie pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w sytuacji gdy zasady logiki i doświadczenia życiowego wskazują, iż nie powinien ulegać żadnej wątpliwości sądu I instancji zakres umocowania w sprawie, musi zostać ocenione krytycznie. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla jednak, że do tych wniosków doszedł na tle rozpatrywanego konkretnego stanu faktycznego sprawy.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 197 § 2 P.p.s.a., odpowiednio stosując przepis art. 185 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.