Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt III SA/GL 794/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił "T." s.c. J. T., T. M. z siedzibą w D. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 listopada 2007 r., [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług.
Sąd wskazał, że przesyłkę zawierającą skarżoną decyzję awizowano dwukrotnie w dniu 20 listopada 2007 r., a następnie w dniu 28 listopada 2007 r., a ponieważ adresat nie zgłosił się po jej odbiór, urząd pocztowy zwrócił przesyłkę nadawcy w dniu 5 grudnia 2007 r. z adnotacją "Zwrot - nie podjęto w terminie".
W dniu 27 maja 2008 r. (data stempla pocztowego) spółka wniosła skargę na powyższą decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. We wniosku wskazano, że w dniach od 10 listopada 2007 r. do 6 grudnia 2007 r. obaj wspólnicy przebywali za granicą w sprawach związanych z działalnością firmy i nie mieli możliwości odebrania korespondencji, a w siedzibie spółki nie znajdowała się żadna osoba upoważniona do odbioru korespondencji.
Sąd nie uwzględnił wniosku strony skarżącej i w motywach skarżonego postanowienia wskazał, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Sąd podkreślił, że spółka jest podmiotem uczestniczącym w profesjonalnym obrocie gospodarczym, którym stawiane są wyższe wymagania dotyczące staranności i dbałości w prowadzeniu własnych spraw, aniżeli podmiotom, które takiej działalności nie prowadzą. W ocenie Sądu na czas nieobecności wspólników możliwe było powierzenie doglądania spraw spółki pracownikowi lub innej osobie.
Sąd wskazał na powszechnie prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym osoby prowadzące działalność gospodarczą winny na czas swojej nieobecności powierzyć prowadzenie swoich spraw profesjonalnemu pełnomocnikowi procesowemu w osobie adwokata lub radcy prawnego oraz winny wykazywać wyższy miernik staranności w prowadzeniu swojej działalności.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik spółki argumentował, iż wskazywany przez Sąd postulat pozostawienia na czas nieobecności przedsiębiorcy pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego jest zbyt daleko idący, a co więcej, nie znajduje umocowania w przepisach prawa. Zdaniem strony skarżącej w praktyce większości przedsiębiorców nie stać na zatrudnienie profesjonalnego pełnomocnika na czas nieobecności, a zatem stanowisko prezentowane przez Sąd odbiega od praktyki życia codziennego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy podzielić pogląd Sądu I instancji, zgodnie z którym w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą wymagany jest większy stopień staranności w prowadzeniu własnych spraw, aniżeli w odniesieniu do osób, które takową działalnością się nie zajmują. Oczywistym jest, że do obowiązków związanych z funkcjonowaniem spółki mogą należeć dłuższe wyjazdy wspólników z miejsca siedziby, ale nie oznacza to, że wspólnicy zwolnieni są z zapewnienia prawidłowego funkcjonowania firmy podczas ich nieobecności. Nawet w przypadku prowadzenia działalności na małą skalę (np. spółek cywilnych) rzetelny i staranny przedsiębiorca, a zwłaszcza taki, wobec którego toczy się postępowanie przed organami administracji lub sądem, ograniczone ze swej istoty licznymi terminami, winien przewidzieć ewentualność wpłynięcia pism procesowych lub innego rodzaju urzędowej korespondencji i w związku z tym upoważnić swego pracownika bądź jakąkolwiek inną osobę do jej odbioru i podjęcia stosownych działań.
Tymczasem w omawianej sprawie skarżący takiej staranności nie dochowali, a co więcej, nie uprawdopodobnili w jakikolwiek sposób braku winy w uchybieniu terminu w rozumieniu art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji