Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 września 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 272/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej: sąd pierwszej instancji) odmówił P. G. (dalej: skarżący) wstrzymania wykonania zaskarżonej przez niego decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 23 marca 2015 r. w przedmiocie zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 2011 r.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, w świetle art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) to wnioskodawca powinien wykazać, że wykonanie zaskarżonego aktu organu administracji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Konieczne jest wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został uzasadniony.
Skarżący (reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika) nie przedstawił żadnych okoliczności, które by uprawdopodabniały istnienie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, w związku z czym sąd nie miał możliwości ustalenia, czy sytuacja skarżącego uzasadniała udzielenie mu tej ochrony.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. polegające na niezastosowaniu tego przepisu w stanie faktycznym sprawy i nierozpoznaniu merytorycznie złożonego wniosku, mimo że wskazany przepis nie nakłada obowiązku wskazania uzasadnienia wniosku, a w konsekwencji niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, mimo że zostały spełnione przesłanki wskazane w przepisie.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że z zaskarżonej decyzji wynikają dla niego negatywne konsekwencje finansowe, gdyż określa ona skarżącemu zobowiązanie podatkowe w znacznej wysokości. Wykonanie zaskarżonej decyzji będzie skutkować dla skarżącego trudnymi, a wręcz niemożliwymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci całkowitego pozbawienia strony płynności finansowej niezbędnej do bieżącego regulowania należności i prowadzenia działalności gospodarczej, w tym również z tytułu wynagrodzeń pracowników, a tym samym doprowadzi do likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej i utraty jedynego źródła dochodu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wskazania we wniosku takich okoliczności, aby przekonać sąd do zastosowania ochrony tymczasowej. Inaczej mówiąc, uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy podzielić pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący nie wykazał, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Nie jest zasadny sformułowany w zażaleniu zarzut, że sąd pierwszej instancji rozpoznając wniosek skarżącego nie wziął pod uwagę okoliczności, które obrazowały jego sytuację majątkową i mogły mieć wpływ na ocenę, czy istotnie wykonanie zaskarżonej decyzji będzie miało znaczenie dla utraty przez niego płynności finansowej. Podkreślić należy, że skarżący wciąż prowadzi działalność gospodarczą i nie przedstawił ani w uzasadnieniu wniosku, ani też w zażaleniu jakichkolwiek dokumentów mających świadczyć o grożącej mu utracie płynności finansowej.
Warto również zwrócić uwagę, że sytuacja materialna skarżącego była już przedmiotem oceny sądów administracyjnych w przedmiotowej sprawie, gdyż skarżącemu odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumenty podniesione przez skarżącego w zażaleniu są zbyt ogólnikowe i nie znajdują oparcia w dokumentach obrazujących sytuację finansową, związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą. Skarżący nie przedstawił na przykład dokumentów wskazujących na stan posiadanych na rachunkach bankowych środków. Skoro skarżący uniemożliwił ocenę skutków wykonania zaskarżonej decyzji, to tym samym nie było podstaw do stwierdzenia, że zachodzą przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Warto także wskazać, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc okoliczność, która sama w sobie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżący może otrzymać zwrot uiszczonych należności.
Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie.
Analogiczne stanowisko do zaprezentowanego zajął Naczelny Sąd Administracyjny w innych sprawach skarżącego – por. postanowienia z dnia 26 listopada 2015 r., I GZ 776/15, I GZ 777/15 i I GZ 778/15.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.