Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Po 376/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przyznania P. K. prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.
W swoim uzasadnieniu Sąd I instancji analizując sytuację finansową Skarżącego uznał, że treść oświadczeń złożonych przez Skarżącego nie przekonuje o zasadności jego wniosku, ponieważ Skarżący nie wykazał, by uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej wynoszącego 100 zł, bądź potencjalnych innych kosztów sądowych przekraczało jego możliwości majątkowe. Ponadto w ocenie Sądu o niemożliwości poniesienia tych kosztów nie przekonuje podnoszony w oświadczeniach Skarżącego fakt, iż utrzymują go rodzice, których łączny dochód wynosi od 4000 zł do 6000 zł miesięcznie.
Sąd nadmienił również, że w sytuacji, kiedy wnioskodawca utrzymuje, że pozostaje na utrzymaniu członków rodziny przy rozpoznawaniu wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych dopuszczalne jest badanie sytuacji majątkowej również tych członków rodziny. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że Skarżący od lipca 2009 r. nie przebywa już w Areszcie Śledczym, ale pozostaje na wolności, gdzie poszukuje bezskutecznie pracy. Jednak z oświadczenia P. K. wynika, że mimo trudności w znalezieniu zatrudnienia postanowił nie korzystać z pomocy Powiatowego Urzędu Pracy, przez co pozbawiony jest możliwości otrzymywania jakichkolwiek ofert pracy z tego Urzędu.
W ocenie Sądu znaczenie ma również, że Skarżący jest osobą młodą i nie wskazał żadnych przeciwwskazań, aby móc podjąć zatrudnienie i mimo swojej ciężkiej sytuacji materialnej jest on reprezentowany przez pełnomocnika, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną oraz dalej występuje w sprawie.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący nie przedstawił żadnych zarzutów w stosunku do Sądu I instancji jednocześnie wniósł o jego uchylenie i zmianę. W uzasadnieniu zażalenia wskazane zostało przez Skarżącego, iż Sąd niewłaściwie ocenił sytuację materialną i życiową Skarżącego, ponieważ nie posiada on, ani majątku, ani oszczędności, a wskutek przebywania w Areszcie Śledczym do lipca 2009 r. nie miał możliwości ich poczynienia. Ponadto ze względu na trudną sytuację na rynku pracy i problemy osobiste ma trudności ze znalezieniem zatrudnienia, a mieszkanie i zaspokajanie podstawowych potrzeb zapewniają mu rodzice, których zasoby materialne nie wystarczają na opłacanie również spraw sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Według art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.. Z takiego sformułowania wynika, że ciężar dowodu spoczywa na Stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to Strona ma przekonać Sąd, iż znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Nie można zarzucić Sądowi I instancji błędnych ustaleń, co do sytuacji majątkowej Skarżącego, ponieważ WSA wyczerpująco odniósł się do przytoczonych we wniosku okoliczności i do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
W przedmiotowej sprawie z wniosku złożonego przez Skarżącego wynika, iż nie posiada on żadnych źródeł dochodu. Na dwukrotne wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy pełnomocnik Skarżącego po każdym wezwaniu przysyłał pisma, w których zawierał odpowiedzi na wątpliwości referendarza, ale nie dołączył żadnych dokumentów potwierdzających informacje zawarte we wniosku i piśmie skierowanym do Sądu.
Pełnomocnik Skarżącego uzasadniając zażalenie podniósł, że sytuacja materialna i życiowa Skarżącego została błędnie oceniona przez Sąd, ponieważ Skarżący z powodu przebywania w Areszcie Śledczym do lipca 2009 r. nie był w stanie zgromadzić żadnych środków, sam poszukuje pracy oraz ma liczne problemy osobiste od czasu opuszczenia Aresztu. Aktualnie Skarżący pozostaje na utrzymaniu rodziców, ale ich środki materialne nie pozwalają na finansowanie postępowań sądowych skarżącego.
Należy zauważyć, że Skarżący poza twierdzeniem, że wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przesłanki zachodzą, nie uprawdopodobnił w dostatecznym stopniu swych twierdzeń. Same stwierdzenia dla Sądu nie są wystarczające. Określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie Sądu zależy od tego, co zostało wykazane przez Stronę. W związku z powyższym wywodem to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Sąd zauważył, że w niniejszej sprawie do wniosku nie zostały załączone żadne dokumenty obrazujące rzeczywistą kondycję finansową Skarżącego. Aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domaga się wnioskodawca, to on musi uprawdopodobnić okoliczności mieszczące się w granicach wspomnianych wyżej przesłanek.
Po przeanalizowaniu sytuacji finansowej Skarżącego Sąd nie dopatrzył się przesłanek uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy.
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji odnośnie oceny podanych przez Skarżącego okoliczności, które w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie dają podstaw do pozytywnego uwzględnienia wniosku o zwolnienie od wpisu w kwocie 100 zł.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. należy postanowić jak w sentencji.