Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 25 września 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 348/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił E.R. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie do kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 15 stycznia 2014 r., wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług.
Uzasadniając orzeczenie Sąd wskazał, że skarżąca w niniejszej sprawie występowała już z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wówczas Sąd, w podobnych okolicznościach faktycznych, postanowieniem z 25 lipca 2014 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 4 listopada 2014 r., sygn. akt I FZ 389/14, oddalił zażalenie skarżącej na ww. rozstrzygnięcie. Dokonując analizy przedmiotowego wniosku skarżącej obejmującego swym zakresem częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 1.362 zł, tj. w wysokości o połowę mniejszej niż zwolnienie, o które uprzednio ubiegała się skarżąca) Sąd zauważył, że podstawa faktyczna obu wniosków jest podobna. Skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów (przychód za 2014 r. 1.453.355,04 zł). Podzielając zatem poglądy prawne wyrażone w powołanym wyżej postanowieniu NSA, że sam fakt prowadzenia takiej działalności jest wystarczający do uznania, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania, Sąd stwierdził, że nie wystąpiły przesłanki do przyznania jej prawa pomocy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie strona zaskarżyła je w całości, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia oraz błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Słusznie Sąd pierwszej instancji - po przeanalizowaniu dostępnych w niniejszej sprawie danych - przyjął, że skarżąca nie spełniła warunków uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika zatem, że to na stronie postępowania, będącej osobą fizyczną, spoczywa obowiązek wykazania, że jej sytuacja majątkowa i rodzinna nie pozwala na poniesienie kosztów tego postępowania. Strona winna mieć świadomość, iż wnosząc o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo dokładny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Okoliczności te powinny być zatem poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza w przypadku gdy sąd rozpoznający przedmiotowy wniosek uzna, że oświadczenie w nim zawarte jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i rodzinnego oraz możliwości płatniczych strony albo budzi ono wątpliwości. Wówczas na wezwanie sądu strona jest zobowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe w zakresie przedstawionym przez ten sąd (art. 255 P.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji po wykorzystaniu trybu wynikającego z art. 255 P.p.s.a trafnie przyjął, iż strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów zainicjowanego przez nią postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaakcentować bowiem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując analizy sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącej polegającej na zestawieniu danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy z nadesłanymi przez nią dokumentami źródłowymi zasadnie stwierdził, że brak jest podstaw by uznać, aby uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie przekraczało możliwości finansowe skarżącej. Już sama okoliczność prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, z której uzyskuje znaczne przychody przeczy tezie jakoby nie była ona w stanie pokryć kosztów zainicjowanego postępowania. Na trudną sytuację finansową nie wskazuje również analiza złożonych wyciągów z rachunków bankowych.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skarżąca także we wniesionym zażaleniu w żaden sposób nie podważyła ustaleń Sądu pierwszej instancji w zakresie jej sytuacji majątkowej, a zaprezentowana argumentacja odnośnie dokonanej przez Sąd oceny możliwości finansowych sprowadzała się co do zasady jedynie do polemiki ze stanowiskiem przedstawionym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a postanowił jak w sentencji.