Uzasadnienie
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 5 maja 2007 r. M. K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego celem wniesienia skargi kasacyjnej. Podniósł, że jego sytuacja materialna jest bardzo trudna. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że pozostaje on ze wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim synem, nie osiąga dochodów, poza lokalem użytkowym nie posiada innego majątku.
Po odmowie przez referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznania prawa pomocy (postanowienie z dnia 26 czerwca 2007 r.), i po wniesieniu sprzeciwu na tę odmowę przez Skarżącego, WSA w Gdańsku postanowieniem z dnia 30 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/Gd 457/06, ponownie odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy.
Sąd I instancji wskazał, że wezwał Wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni:
- - odpisu złożonego przez Skarżącego zeznania podatkowego za rok 2006, a w przypadku jego nieskładania stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie z właściwego Urzędu Skarbowego,
- - wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych wraz z historią dokonanych operacji, a w przypadku nieposiadania stosownego oświadczenia w tym przedmiocie,
- - stosownych dokumentów potwierdzających, iż aktualnie Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej (decyzja o wykreśleniu z ewidencji),
- - jeżeli Skarżący nie wyrejestrował działalności - dokumentów księgowych, z których wynikałaby wysokość osiągniętego dochodu lub poniesionej straty, a także kosztów uzyskania przychodu - z ostatnich trzech miesięcy,
- - kopii zgłoszenia NIP-1 z załącznikiem NIP-B wraz z ich aktualizacjami,
- - dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z kosztami utrzymania,
- - dokumentów obrazujących wysokość zobowiązań wobec ZUS i innych podmiotów,
- - oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych pojazdów mechanicznych.
Pomimo upływu wyznaczonego terminu, Skarżący - jak wskazuje Sąd I instancji - nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku i żadnego z wymaganych dokumentów oraz oświadczeń nie przedłożył. Mając na uwadze te okoliczności Sąd I instancji uznał, że wnioskodawca uniemożliwił dokonanie oceny jego sytuacji majątkowej i z tego powodu konieczne było odmówienie Skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Na powyższe postanowienie Skarżący złożył pismem z dnia 16.08.2007 r. zażalenie, w którym wniósł o uchylenie ww. postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 30 lipca 2007 r. Skarżący w uzasadnieniu zażalenia wskazał na okoliczności poprzedzające odrzucenie jego skargi na postanowienie podatkowego organu II instancji oraz wskazał przyczyny, dla których wystąpił o przyznanie prawa pomocy (trudna sytuacja majątkowa oraz wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika). Strona wskazała, że Sąd - odmawiając przyznania prawa pomocy - zamknął jednocześnie Skarżącemu drogę do sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z powyższego przepisu bezsprzecznie wynika, że ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zwrotów "gdy osoba ta wykaże", "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Sąd jest władny wniosek strony uwzględnić jedynie wówczas, gdy ta samodzielnie udowodni, że spełnia przesłanki z przytoczonego przepisu. W każdym odmiennym wypadku, tj. w sytuacji, gdy z oświadczenia strony wynika, że jest w stanie ponieść koszty, ale także, gdy z niego nie wynika, że nie jest w stanie, Sąd musi wniosek oddalić. Druga z przytoczonych sytuacji może mieć miejsce na przykład wtedy, gdy mimo wezwania Sądu strona wniosku nie uzupełniła lub nie złożyła wymaganych dokumentów. Te właśnie okoliczności miały miejsce w nieniejszej sprawie.
Również w zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Strona nie wskazała na żadne okoliczności, które powodowałyby, że rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest nieprawidłowe. Nie odniosła się w żaden sposób do argumentacji Sądu dotyczącej zaniechania przedłożenia wymaganych dokumentów, a jedynie ogólnikowo stwierdziła, że zamknięto jej "drogę do sądu". W tych okolicznościach sprawy należy uznać, że rozstrzygnięcie Sądu I instancji było prawidłowe.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił zażalenie Strony - w oparciu o art. 184 w zw. zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. - oddalić.