Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 października 2009 r., III SA/Gl 132/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił zmiany postanowienia z dnia 10 czerwca 2009 r. o odmowie przyznania "P." Sp. z o.o. w Z. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 26 listopada 2008 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu wskazanego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 września 2009 r. oddalił zażalenie spółki na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy z dnia 10 czerwca 2009 r. Na ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi strona zareagowała kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Powołując art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) Sąd I instancji wskazał, że do zmiany prawomocnego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy konieczna jest zmiana okoliczności sprawy – stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych, przy czym kwestie te muszą być udokumentowane w tak samo rzetelnym stopniu, jak w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Strona, poczynając od pierwotnego wniosku, poprzez sprzeciw, zażalenie oraz powtórny wniosek o prawo pomocy, podnosi, że wszystkie jej konta bankowe zostały zablokowane w wyniku działań podejmowanych przez organy skarbowe. W ostatnim wniosku strona wskazuje na to, że toczy się wiele spraw podatkowych w różnych stadiach procesowych oraz że jej sytuacja gospodarcza powoduje konieczność redukcji zatrudnienia. Strona nie powołała jednak żadnych nowych okoliczności kształtujących stan faktyczny sprawy w zakresie rozpoznania wniosku o prawo pomocy. Należy podkreślić, że sam fakt zaprzestania działalności gospodarczej przez spółkę oraz zwalnianie jej pracowników wcale nie musi oznaczać bezpośrednio tego, że jej stan majątkowy i możliwości płatnicze w rzeczywistości pogorszyły się. Fakt taki można jedynie domniemywać, a przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku spółki fakt ten powinien być udowodniony.
Strona jednak nie dołączyła do swojego wniosku żadnych dokumentów. Z tego też powodu - zdaniem Sądu I instancji - przy ocenie drugiego wniosku o prawo pomocy nie straciły na aktualności rozważania odnośnie sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych spółki, zawarte w poprzednim, prawomocnym już postanowieniu z dnia 10 czerwca 2009 r. Nadto Sąd I instancji zaaprobował i przyjął za swoje stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 23 lutego 1999 r., sygn. akt: I CKN 1064/97, zgodnie z którym nie przerywa biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został złożony po prawomocnym oddaleniu uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie, jeżeli nie zachodzą nowe okoliczności uzasadniające odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów sądowych przez stronę.
Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zwolnienie z kosztów sądowych. W treści uzasadnienia podniesiono, iż okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy zostały udokumentowane "najbardziej wiarygodnym" dokumentem w postaci postanowienia Komornika Sądowego z dnia 8 grudnia 2006 r. o umorzeniu jako bezskutecznej prowadzonej przeciwko spółce egzekucji. Podano, iż działalność spółki została "zablokowana (...) przez przestępcze działania organów sądowych, prokuratorskich, policyjnych i skarbowych". Jednocześnie wskazano, iż spółka funkcjonuje wyłącznie dzięki celowym pożyczkom jednego z wierzycieli. Nadto strona zaznaczyła, iż w kilku sprawach prowadzonych przez WSA w Gliwicach, w tych samych okolicznościach i w oparciu o te same dowody, zwolniono spółkę z kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Prawidłowo Sąd I instancji zastosował powyższy przepis, uznając, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zmiany postanowienia tego Sądu z 10 czerwca 2009 r., jako że argumentacja wniosku o zmianę tego orzeczenia nie różniła się od poprzedniej, podnoszonej w postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy i nie wskazywała na żadną zmianę okoliczności, a tym bardziej taką, której waga przemawiałaby za zmianą dotychczasowego rozstrzygnięcia i przyznaniem stronie prawa pomocy w żądanym zakresie. Zasadna zatem była odmowa zmiany pierwotnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy.
Skarżąca również w treści zażalenia nie podniosła jakichkolwiek argumentów wskazujących na zmianę okoliczności przyjętych przez Sąd za podstawę rozstrzygnięcia z 10 czerwca 2009 r., które uzasadniałaby zmianę tego orzeczenia. Wręcz przeciwnie, jak wynika z akt sprawy, rozpatrywane w niniejszej sprawie zażalenie jest w istocie powtórzeniem treści zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 10 czerwca 2009 r.
Podnoszona przez spółkę okoliczność przyznania prawa pomocy w innych sprawach sądowoadministracyjnych nie może sama w sobie stanowić argumentu uzasadniającego podobne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Nie do przyjęcia byłaby bowiem sytuacja, gdyby sąd rozpoznający sprawę, dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej, rozstrzygał nie na podstawie akt tej sprawy, a jedynie w oparciu o stanowisko wyrażone w podobnej sprawie przez inny skład orzekający. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zarzuty zażalenia w oparciu o akta jednej konkretnej sprawy, ocenia pod względem zgodności z prawem jedynie zaskarżone postanowienie.
Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, należało stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzec jak w sentencji.