Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1252/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił "B." Sp. z o.o. w J. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Sąd pierwszej instancji przywołując art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) uznał, że spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe w sprawie, które na obecnym etapie postępowania wynosiły 500 zł. Sąd zauważył, że spółka osiąga bardzo wysokie kilkumilionowe obroty. Jej przychód znacznie przewyższa wysokość kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, a środki te mogą zostać przeznaczone na ich pokrycie. Nie bez znaczenia dla oceny wniosku skarżącej spółki, była wysokość jej kapitału (50.000 zł) oraz wartość środków trwałych (492.003,00 zł), a także saldo na rachunkach bankowych o wartości powyżej 200 000,00 zł, które zdaniem Sądu pierwszej instancji nie pozwalały na uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie wniesiono o jego zmianę poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Zarzucono naruszenie art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., poprzez niezasadną ocenę, że skarżąca może ponieść sądową opłatę.
Zdaniem żalącego analiza zmian sytuacji finansowej spółki wskazuje zwiększającą się stratę, co świadczy o tym, że trudności finansowego spółki mają charakter trwały. Ponadto skarżąca podniosła, że nie może stanowić przeszkody w udzieleniu jej prawa pomocy okoliczność, że korzysta z usług zawodowego pełnomocnika.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu właściwie ocenił wniosek Spółki. Skarżąca nie wykazała bowiem w sposób właściwy, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Ponadto dla porządku Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje również, że na przesłanki przyznania osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym wskazuje art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a, a nie jak błędnie wskazano w zażaleniu art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Wskazany przepis art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a stanowi, że osobie prawnej a także innej jednostce nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przepis ten stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Jak wielokrotnie wskazywano już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe.
Biorąc pod uwagę informacje przedstawione przez spółkę oraz przedłożone dokumenty źródłowe nie można się zgodzić z żalącym, aby Sąd pierwszej instancji dokonał nieprawidłowej oceny. Słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że spółka osiąga kilkumilionowe obroty. Okoliczność ta, w ocenie Sądu, wskazuje że może część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie działalności gospodarczej, wygospodarować na pokrycie kosztów sądowych. Oceny takiej nie zmienia wskazywanie przez żalącego na stratę w prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego strata w zakresie prowadzonej działalności jest bowiem wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych. Ponoszone zaś przez skarżącą koszty są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i są jej naturalną konsekwencją. Nie mogą zatem decydować o zastosowaniu odstępstwa od zasady wynikającej ze wskazanego wyżej art. 199 P.p.s.a.
Odnosząc się do kolejnego argumentu zawartego w zażaleniu należy zgodzić się ze stroną, że korzystanie przez nią z pomocy profesjonalnego pełnomocnika nie może rzutować na ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Korzystanie z profesjonalnej pomocy prawnej jest bowiem prawem procesowym skarżącej i jego realizacja nie może być oceniana, jako okoliczność uniemożliwiająca realizację innych praw procesowych, w tym prawa pomocy. Jednakże zauważyć należy, że w zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji nie uzasadniał braku podstaw do uwzględnienia wniosku strony okolicznością, że spółka korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że strona jest w stanie pokryć koszty sądowe, jakie zaistniały na danym etapie postępowania.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.