Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 września 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 2429/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: sąd pierwszej instancji) postanowił ściągnąć od L. sp. z o.o. we W. (dalej: skarżąca lub spółka) na rzecz Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 95 781 zł tytułem wpisu sądowego od skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 30 września 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik i listopad 2010 r.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze spółka wskazała wartość przedmiotu zaskarżenia w wysokości 199 554 zł i uiściła wpis od skargi w kwocie 2 000 zł. W odpowiedzi na skargę organ wskazał wartość przedmiotu zaskarżenia w wysokości 9 778 025 zł. W zarządzeniu z dnia 11 grudnia 2014 r. Przewodniczący Wydziału wyznaczył wpis sądowy w sprawie w kwocie 2 000 zł. Postępowanie przed sądem pierwszej instancji zakończyło się wyrokiem z dnia 25 lutego 2015 r., oddalającym skargę spółki. W skardze kasacyjnej od tego wyroku spółka wskazała wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie w wysokości 9 778 025 zł i uiściła wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 48 891 zł.
Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2015 r. Przewodniczący Wydziału uchylił zarządzenie z dnia 11 grudnia 2014 r. i ustalił wpis sądowy od skargi w kwocie 97 781 zł, wzywając pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wpisu od skargi o kwotę 95 781 zł.
Po rozpoznaniu zażalenia spółki Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 28 lipca 2015 r., I FZ 304/15, uchylił postanowienie z dnia 10 czerwca 2015 r.
Uzasadniając wydane przez siebie rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji odwołał się do treści art. 224 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), stwierdzając, że w sprawie zaszła sytuacja uregulowana w tym przepisie, tj. w toku postępowania sąd nie orzekł o obowiązku ponoszenia kosztów sądowych lub orzeczeniem tym nie objął całej kwoty należnej z tego tytułu, co uprawnia do wydania postanowienia w tym przedmiocie na posiedzeniu niejawnym. Sąd wskazał, że w sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 9 778 025 zł, a skarżąca została wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2 000 zł. W świetle § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) zachodzi konieczność ściągnięcia od skarżącej kwoty 95 781 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą uiszczoną a wymaganą.
Sąd wskazał, że wydając postanowienie ma na uwadze to, że w wyroku z dnia 25 lutego 2015 r. sąd nie nakazał ściągnięcia od skarżącej należnego wpisu, a także to, że w swym postanowieniu z dnia 28 lipca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając postanowienie Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 czerwca 2015 r., wskazał, iż "po rozprawie nakazać ściągnięcie wyższego wpisu od pisma, którego wniesienie rodziło obowiązek zapłaty opłaty sądowej w danej instancji, może już wyłącznie sąd wydający orzeczenie kończące postępowanie w sprawie, wszczęte tym pismem".
W zażaleniu na to postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie z uwagi na brak podstawy prawnej, tj. brak prawomocnego postanowienia (orzeczenia) o ustaleniu wysokości wpisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Należy się przede wszystkim zgodzić ze spółką, że brak jest podstawy do ściągnięcia wpisu sądowego od skargi w kwocie 95 781 zł w sytuacji, gdy prawomocne zarządzenie z dnia 11 grudnia 2014 r. wyznacza wysokość tego wpisu na 2 000 zł. Próba ustalenia wpisu w innej wysokości nie była skuteczna, gdyż postanowienie z dnia 10 czerwca 2015 r. zostało w całości uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 lipca 2015 r., I FZ 304/15. Samodzielnej podstawy do ściągnięcia wpisu w kwocie większej niż wynikająca z pozostającego w obrocie prawnym zarządzenia z dnia 11 grudnia 2014 r. nie może stanowić wyłącznie art. 224 p.p.s.a., bowiem z akt sprawy wynika, że wpisem należnym pozostaje kwota 2 000 zł. Nadto warto wskazać, że sąd pierwszej instancji dokonał selektywnej interpretacji wskazanego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, podczas gdy całość rozważań tam przedstawionych nie budzi wątpliwości, że Sąd ten podzielił stanowisko spółki, iż nie jest możliwe żądanie uzupełnienia wpisu sądowego od skargi po zakończeniu postępowania przed sądem pierwszej instancji, tj. nie jest możliwe ponowne ustalanie czy weryfikowanie tego wpisu.
Sąd pierwszej instancji zdaje się uznawać, że Naczelny Sąd Administracyjny kwestionował jedynie uprawnienia Przewodniczącego Wydziału w tym zakresie, jednakże wystarczy wskazać, że uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny z omawianych względów postanowienie z dnia 10 czerwca 2015 r. również zostało wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, tj. nie przez (działającego w tym charakterze) Przewodniczącego Wydziału. Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie w końcowej części swego postanowienia stwierdził, że "błędne było ustalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wpisu w nowej wysokości już po zakończeniu postępowania w danej instancji". Cytując w swych rozważaniach merytorycznych fragment zdania z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczący możliwości nakazania ściągnięcia wyższego wpisu po rozprawie, sąd pierwszej instancji nie zwrócił uwagi na kontekst wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Tymczasem całość częściowo przywołanego przez sąd pierwszej instancji zdania brzmi: "Możliwość zmiany wartości przedmiotu sporu (także w wyniku weryfikacji wartości przedmiotu sporu dokonanej przez przewodniczącego), skutkującej zmianą wysokości wpisu sądowego, jest w związku z tym dopuszczalna do momentu wydania orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji, przy czym po rozprawie nakazać ściągnięcie wyższego wpisu od pisma, którego wniesienie rodziło obowiązek zapłaty opłaty sądowej w danej instancji, może już wyłącznie sąd wydający orzeczenie kończące postępowanie w sprawie, wszczęte tym pismem." Mając na uwadze całość rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w postanowieniu I FZ 304/15, trzeba w ocenie Sądu stwierdzić, że w postanowieniu tym sąd kasacyjny opowiedział się za niemożnością weryfikacji w okolicznościach niniejszej sprawy wysokości wpisu od skargi po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji. W takiej sytuacji należy uznać, że pomijając stanowisko z postanowienia z dnia 28 lipca 2015 r., I FZ 304/15, sąd pierwszej instancji naruszył art. 170 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.