Uzasadnienie
Postanowieniem z 28 grudnia 2022 r., sygn. akt. I SA/Bd 388/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił W. G. (dalej: "Skarżącej") przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 388/22 wydanego w sprawie ze skargi Skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 29 kwietnia 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od września 2019 r. do marca 2020 r.
W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, że zarządzeniem z 30 listopada 2022 r. Sąd pierwszej instancji wezwał pełnomocnika Skarżącej do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej przez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 1 000,00 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Odpis zarządzenia doręczono pełnomocnikowi Skarżącej 5 grudnia 2022 r. Termin do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej upływał 12 grudnia 2022 r. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca uiściła wpis sądowy 13 grudnia 2022 r. Pismem z 20 grudnia 2022 r. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Skarżąca podała, że wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej zostało doręczone jej pełnomocnikowi 5 grudnia 2022 r. Pełnomocnik przesłał Stronie wezwanie do uiszczenia wpisu e-mailem. Z uwagi na fakt, że Skarżąca była chora w okresie od 5 do 13 grudnia 2022 r. i z uwagi na zagrożenie wirusem Covid-19, pomimo dolegliwości, Skarżąca nie udała się do lekarza, nie otrzymała zatem zwolnienia od pracy, a leczyła się domowymi sposobami.
W dniu 13 grudnia 2022 r. Strona poczuła się na tyle lepiej, że podjęła ponownie aktywność zawodową i dopiero w tej dacie dokonała przelewu kwoty 1000,00 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. Skarżąca podniosła, że stan zagrożenia epidemicznego oraz obawa wielu osób przed wizytą u lekarza powodowały, że część chorych, pomimo faktu, iż ich stan był poważny i nie mogły one wykonywać normalnych czynności domowych czy też zawodowych, rezygnowała z wizyty u lekarza, obawiając się z jednej strony kolejek do lekarza, a z drugiej nie chcąc zarażać innych, czy też obawiając się, że dopiero w poczekalni lekarskiej mogą zostać zakażone. W ocenie Skarżącej, w świetle tych okoliczności wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej jest w pełni uzasadniony.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, przy ocenie merytorycznej wniosku Skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, brak było podstaw do jego uwzględnienia. Według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do dokonania tej czynności nastąpiło bez jej winy.
W zażaleniu z dnia 17 stycznia 2023 r. Skarżąca zarzuciła przedmiotowemu postanowieniu naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") poprzez przyjęcie, że naruszenie przez Skarżącą terminu do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej nie nastąpiło bez jej winy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie warto wskazać, że stosownie do art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest instytucja przywrócenia terminu.
W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. przywrócenie terminu następuje na wniosek uprawnionego złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W składanym wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu oraz wykonać czynność, której termin został uchybiony.
Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy dochowaniu największego w danych warunkach stopnia ostrożności. W przypadku reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika, to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych.
Odnosząc się do sformułowanego w zażaleniu zarzutu naruszenia art. 86 § 1 p.p.s.a., wskazać należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, bowiem w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można Sądowi pierwszej instancji, który odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi, zarzucić naruszenia m.in. art. 86 § 1 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, która jest zbieżna z oceną dokonaną przez Sąd pierwszej instancji Strona nie uprawdopodobniła okoliczności, które stanęły na przeszkodzie do terminowego uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Przede wszystkim wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie Skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W tym też kontekście powoływanie się przez Stronę na fakt choroby, która to choroba dotyczyła tylko jej osoby, a która uniemożliwiła jej dokonanie stosownej opłaty należy uznać za niezrozumiałe.
Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego Skarżąca podała, że wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej zostało doręczone jej pełnomocnikowi 5 grudnia 2022 r. Pełnomocnik przesłał Stronie wezwanie do uiszczenia wpisu e-mailem. Treść uzasadnienia zażalenia nie wskazuje zaś na to, by
Pełnomocnik podniósł w tej kwestii jakiekolwiek działania.
Zauważyć bowiem należy, że profesjonalny pełnomocnik powinien był zdawać sobie sprawę, ze skutków nieuiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w terminie. Zarówno w zażaleniu jak i wniosku nie przedstawiono argumentów, które miałyby przyczynić się do nieterminowego wykonania wezwania do uiszczenia wpisu. Sam fakt choroby Skarżącej nie tłumaczy zwłaszcza braku działań w sprawie pełnomocnika, którego ta okoliczność nie dotyczyła, a który przecież mógł podjąć w imieniu Skarżącej stosowne działania.
Dodatkowo warto wskazać, że nie przedstawiono żadnej dokumentacji, czy zaświadczenia lekarskiego które mogłoby potwierdzić nieoczekiwany zły stan zdrowia Skarżącej, co w efekcie uniemożliwiłby jej skuteczne dokonanie czynności procesowych. Sam lakoniczny opis choroby Skarżącej, oraz jej wpływu na możliwość podejmowania przez nią czynności zawarty w treści uzasadnienia przedmiotowego zażalenia, stanowi w istocie rzeczy jedynie polemikę ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji.
Podsumowując zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał brak podstaw do jego uwzględnienia. Skarżąca nie uprawdopodobniła bowiem w swoim wniosku braku winy w odniesieniu do niedochowaniu terminu do uiszczenie wpisu sądowego.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że brak było przesłanki z art. 87 § 2 p.p.s.a. by wniosek o przywrócenie terminu Sąd pierwszej instancji mógł uwzględnić. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji