Uzasadnienie
1. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Go 332/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił wniosek S.M. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 21 lutego 2011 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za listopad 2005 r.
2. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że przedmiotem jego oceny jest zasadność kolejnego wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, złożonego po prawomocnym orzeczeniu o odmowie przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w tej sytuacji był zobowiązany jedynie do zbadania i oceny, czy od prawomocnego zakończenia postępowania w tym zakresie zaszły istotne zmiany uzasadniające przyznanie prawa pomocy, ze względu na treść art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej u.p.p.s.a.).
Zdaniem Sądu, w swoim nowym wniosku skarżący nie podniósł takich okoliczności, które uzasadniałyby zmianę przez Sąd dotychczasowej oceny. W nowym wniosku skarżący nadal ograniczał się wyłącznie do lakonicznego opisania okoliczności związanych z jego sytuacją, w większości powtarzając informacje znane już Sądowi, z tym zastrzeżeniem, że aktualnie skarżący podał jeszcze, że przychód skarżącego ze sprzedanych zbóż został zajęty przez komornika skarbowego. Sąd podkreślił, że samo oświadczenie w tym zakresie nie było wystarczające do prawidłowej oceny wniosku zważywszy, że nie jest ono poparte – poza samym stwierdzeniem – żadnymi konkretnymi danymi, nie mówiąc już o ich udokumentowaniu.
Sąd dodał przy tym, że przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy skarżącemu były w szczególności liczne sprzeczności i nieścisłości w prezentowanych przez niego oświadczeniach, a które to nie zostały rozwiane w nowym wniosku.
3. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie, wskazując, że Sąd pierwszej instancji bezpodstawnie przyjął, iż nie podniósł on żadnych nowych okoliczności. Tymczasem taka okoliczność wystąpiła ponieważ Urząd Skarbowy dokonał zajęcia rachunku bankowego. Zdaniem strony, zajęcie komornika wynika z dokumentów przedłożonych w sprawie. Odwoływanie się przez Sąd do wyciągów bankowych jest sprzeczne z faktem zajęcia przez komornika. Żądanie tych wyciągów jest nieuzasadnione i naraża skarżącego na wysokie opłaty. Strona wskazała przy tym, że dochód jaki otrzymuje wystarcza na życie na progu ubóstwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który rozpoznawał Sąd pierwszej instancji był kolejnym wnioskiem w sprawie. Postępowanie wywołane wcześniejszym wnioskiem zostało zakończone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2011 r., sygn. akt I FZ 272/11, gdzie oddalono wiosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.
W tej sytuacji nieodzowne jest przypomnienie o treści art. 165 u.p.p.s.a. W myśl tego przepisu postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zgodnie z tą regulacją zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy. Podkreślić przy tym należy, że mają to być okoliczności istotne dla rozpatrywanej kwestii, a więc dla oceny przesłanek umożliwiających ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy.
Z zaskarżonego orzeczenia wynika, że Sąd pierwszej instancji badając nowy wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy uczynił to z uwzględnieniem wymienionej regulacji. W konsekwencji Sąd ocenił, że od prawomocnego zakończonego postępowania w sprawie nie zaszły istotne zmiany uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego z takim stanowiskiem należy się zgodzić. Z akt sprawy wynika, że w nowym wniosku z dnia 16 listopada 2011 r. strona powołuje w istocie podobne okoliczności co we wniosku z dnia 18 maja 2011 r. Wskazuje m.in. na zaciągnięte kredyty bankowe, zajęcie na nieruchomościach i ruchomościach. Słusznie więc podniósł Sąd pierwszej instancji, że skarżący powtarza informacje znane już Sądowi. Nie wskazuje istotnych zmian sytuacji finansowej w porównaniu z sytuacja przedstawioną w poprzednim wniosku.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ma znaczącego wpływu na zmianę oceny sytuacji majątkowej skarżącego podnoszona w zażaleniu okoliczność zajęcia należności skarżącego za rzepak. Zauważyć należy, że zajęcie dochodu ze sprzedaży rzepaku jest konsekwencją zajęcia rachunku bankowego żalącego. Z akt sprawy wynika, że okoliczność zajęcia rachunku bankowego była już podnoszona w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem z dnia 18 maja 2011 r. W sprzeciwie od postanowienia z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Go 332/11, skarżący wskazywał na zajęcia rachunków bankowych zaś w postanowieniu z dnia 26 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Go 332/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny odniósł się do tej kwestii.
W tym stanie rzeczy podzielić należało stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżący składając nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy w żaden sposób nie udowodnił ani nie uprawdopodobnił okoliczności, że jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu i że w związku z tym powinno zapaść rozstrzygnięcie odmienne od poprzedniego.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.