Uzasadnienie
Postanowieniem z 2 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 701/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przyznania prawa pomocy P. Sp. z o.o. w Z. Sąd pierwszej instancji, uzasadniając rozstrzygnięcie, wskazał, że skarżąca nie dostarczyła dokumentów, które pozwoliłyby na dokonanie rzetelnej oceny jej stanu majątkowego. Zwrócił również uwagę, że skarżąca nadal funkcjonuje w obrocie posiadając majątek trwały o wartości 4.362.182 zł. W takim stanie faktycznym WSA nie znalazł podstaw do przyznania stronie prawa pomocy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie oraz o zwolnienie jej z kosztów sądowych. Podniosła, że przedłożone przez nią postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na jego bezskuteczność, są najbardziej wiarygodnymi dokumentami potwierdzającymi jej sytuację finansową i majątkową. W zakresie swoich możliwości płatniczych skarżąca podała, że jest w stanie funkcjonować jedynie dzięki celowym pożyczkom jednego z wierzycieli.
Dodała, że o wadliwości skarżonego postanowienia świadczy także fakt, że w czternastu sprawach z kilkudziesięciu zawisłych przed WSA, na podstawie tych samych dowodów i argumentów Sąd zwolnił ją z wniesienia wpisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Argumentacja żalącego nie podważa skutecznie oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji.
W myśl art. 255 u.p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Sąd pierwszej instancji skorzystał z art. 255 u.p.p.s.a., wzywając skarżącą o przedłożenie odpowiednich dokumentów i wyjaśnień. Skarżąca nie spełniła jednak w pełni wezwań Sądu. Brak wymaganych dokumentów i wyjaśnień uniemożliwił temu Sądowi obiektywne i nie pozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii oceny jej stanu finansowego i możliwości płatniczych. Skoro zatem strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez WSA dokumentacji, powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że przedłożone przez Spółkę skany niektórych dokumentów nie pozwalały na dokonanie kompleksowej oceny rzeczywistych możliwości Spółki. Konsekwencje płynące z powyższego, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy uznać za stojące w sprzeczności z ciężarem dowodu który spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, a który to ciężar wynika z przepisu, tj. art. 246 § 2 pkt 1 u.p.p.s.a.
Użyty w tym przepisie zwrot " gdy wykaże " świadczy o tym ciężarze. Nieprzedstawienie pełnych okoliczności faktycznych związanych z sytuacją majątkową strony nie przemawia na zastosowanie odstępstwa od zasady ustanowionej w art. 199 u.p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Oceny takiej nie zmienia podnoszona przez spółkę okoliczność przyznania prawa pomocy w innych sprawach sądowoadministracyjnych. Nie do przyjęcia byłaby bowiem sytuacja, gdyby sąd rozpoznający sprawę, dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej, rozstrzygał nie na podstawie akt tej sprawy, a jedynie w oparciu o stanowisko wyrażone w podobnej sprawie przez inny skład orzekający.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji