Uzasadnienie
Z akt sprawy wynika następujący przebieg postępowania. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu pozostawił bez rozpoznania wniosek J. B. o przyznanie prawa pomocy. Stało się ono przedmiotem zażalenia, które postanowieniem z dnia 8 stycznia 2007 r. odrzucił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zostało bowiem złożone z uchybieniem terminu. Jak wynikało z uzasadnienia, termin do wniesienia zażalenia upływał z dniem 18 grudnia 2006 r., strona złożyła je w dniu 19 grudnia 2006 r., nie zgłaszając wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Na powyższe postanowienie skarżący 31 stycznia 2007 r. złożył zażalenie, w którym zawarł także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 listopada 2006 r., pozostawiające wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Tak zredagowane pismo strony Sąd I instancji przekazał do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jako zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt I FZ 118/07 uznał, że pismo strony, obok zażalenia, zawiera także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 listopada 2006 r., pozostawiające wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Ten właśnie wniosek, w ocenie NSA, winien być rozpoznany w pierwszej kolejności, od rezultatów tego rozstrzygnięcia zależy bowiem dalszy tok postępowania, także Naczelnego Sądu Administracyjnego, tym samym merytoryczne rozpoznanie zażalenia na tym etapie byłoby przedwczesne. Koniecznym stało się zatem przekazanie wniosku o przywrócenie terminu do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.
Biorąc pod uwagę ww. postanowienie NSA, Sąd I instancji wezwał Stronę do uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 listopada 2006 r.
Uzasadniając wniosek, Skarżący wskazał, że postanowienie otrzymał w dniu 12 grudnia 2006 r. i od tego momentu należy obliczyć 7-dniowy termin przewidziany do wniesienia zażalenia. Strona stwierdziła jednocześnie, że nawet gdyby przesyłkę z postanowieniem ktoś z domowników odebrał wcześniej, tj. 11 grudnia 2006 r.(jak wskazuje potwierdzenie doręczenia podpisane imieniem i nazwiskiem Skarżącego), to w takiej sytuacji uchybienie terminowi nastąpiłoby bez jego winy.
Mając na uwadze fakt, że Strona nie wykazała okoliczności uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu, WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 3 września 2007 r. odmówił, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej – p.p.s.a.), przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
W zażaleniu na ww. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 3 września 2007 r. Skarżący podtrzymał wszystkie argumenty podniesione we wniosku o przywrócenie terminu i stwierdził, że opóźnienie nie było przez niego spowodowane. Zdaniem Strony, Sąd I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego polegającego na odebraniu od listonosza oświadczenia na okoliczność osobistego doręczenia przesyłki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi art. 86 p.p.s.a., na mocy którego Sąd przywróci stronie termin, o ile uchybienie było niezawinione przez stronę. Natomiast stosownie do postanowień art. 87 p.p.s.a. przywrócenie terminu uwarunkowane jest złożeniem pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu w sądzie, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§1), uprawdopodobnieniem przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (§2) oraz dokonaniem przez stronę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, której strona nie dokonała w terminie (§4). Zatem, gdy strona nie spełni powyższych warunków przywrócenie terminu nie jest możliwe.
W rozpatrywanej sprawie spór dotyczy kwestii uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W tym zakresie rację należy przyznać Sądowi pierwszej instancji. Wprawdzie Strona wskazała, że odebrała postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 15 listopada 2006 r. w dniu 12 grudnia 2006 r., jednakże poza gołosłownym stwierdzeniem tego faktu, okoliczności sprawy przemawiają za tym, że było inaczej, tzn. że ww. postanowienie zostało dostarczone Stronie w dniu 11 grudnia 2006 r. Przede wszystkim za taką wersją wydarzeń przemawia okoliczność podpisania potwierdzenia odbioru przesyłki imieniem i nazwiskiem Skarżącego.
Skarżący nie wskazuje przy tym, że mogło dojść do sfałszowania jego podpisu. Nie neguje również kategorycznie faktu, że przesyłka istotnie została dostarczona pod wskazany adres doręczeń w dniu 11 grudnia 2006 r., a twierdzi jedynie, że on osobiście przesyłkę otrzymał dzień później. Nie wskazuje przy tym ani od kogo ją otrzymał, ani w jakich okolicznościach. Z tego względu twierdzenia Strony odnośnie braku winy Sąd I instancji prawidłowo ocenił jako niewiarygodne.
Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że przesyłkę powinno się uznać za dostarczoną adresatowi nie tylko wówczas, gdy odebrał ją on do rąk własnych, ale również wtedy, gdy odebrał ją jeden z domowników pod adresem wskazanym do doręczeń. Przede wszystkim osoba wskazująca ten a nie inny adres do doręczeń ponosi pełną odpowiedzialność za konsekwencje wskazania owego adresu. Również fakt, że Skarżący miał nawet po dniu 12 grudnia 2006 r. kilka dni na złożenie zażalenia, przemawia za tym, by uznać brak winy w uchybieniu terminu za nieuprawdopodobniony.
Za nieuzasadniony należy uznać zarzut, że Sąd I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego. Kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów i okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że nie istnieją podstawy, by kwestionować wartość dowodową podpisu Skarżącego na potwierdzeniu odbioru przesyłki, zwłaszcza w sytuacji, gdy Skarżący sam przypuszczał, że przesyłka mogła dotrzeć do jego domu wcześniej.
Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.