Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 października 2007 r., sygn. akt I SA/Po 918/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił M. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W pisemnych motywach rozstrzygnięcia Sąd przedstawił sytuacje majątkową strony, jaka została ustalona na podstawie nadesłanych dokumentów. Wskazano, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu strona podała, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Strona podała, że z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje dochód w kwocie około 700,00 zł miesięcznie, posiada drobny sprzęt fryzjerski o wartości poniżej 3.000 euro oraz samochód osobowy Opel Corsa, rok produkcji 1993.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wskazał, że nie może złożyć zeznań podatkowych za rok 2005 i2006, gdyż rozlicza się stałym ryczałtem w formie karty podatkowej i wobec tego zwolniona jest z obowiązku składania rocznych zeznań podatkowych na zasadach ogólnych. Ponadto oświadczyła, że nie posiada rachunku bankowego, a koszty miesięcznego utrzymania wynoszą ok. 4.120 zł w tym opłata składek ZUS 700 zł, czynsz za lokal 366 zł, energia elektryczna 70 zł, środki czystości 50 zł, paliwo 100 zł, zakup sprzętu i narzędzi 200 zł, składka do cechu rzemieślniczego 40 zł. Skarżąca nie wskazała kwoty, którą przeznacza na miesięczne wyżywienie. Podała zaś, że wartość rynkowa posiadanego samochodu osobowego wynosi ok. 1500-2000 zł i że nie osiąga dodatkowych dowodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej, a za wynajmowane mieszkanie płaci czynsz w wysokości średnio 300 zł.
Po przeanalizowaniu przedstawionych przez skarżącą informacji Sąd uznał, że przesłanki wskazane w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: u.p.p.s.a., od których spełnienia uzależnione jest przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, nie zostały spełnione. W ocenie Sądu pierwszej instancji z nadesłanych przez skarżącą informacji wynika, że jej kondycja finansowa jest w rzeczywistości inna niż podana, skoro po dokonaniu obliczeń ponoszone wydatki przekraczają podane dochody. W ocenie Sądu twierdzenia skarżącej co do aktualnej, rzeczywistej sytuacji finansowej są niewiarygodne, bowiem należałoby zakładać, że skarżąca musi pokrywać różnicę pomiędzy wydatkami a dochodem w wysokości 3402 zł ze środków finansowych lub innych przychodów, których nie ujawniła Sądowi.
Wątpliwości Sądu wzbudził także fakt, że według oświadczenia skarżąca nie posiada rachunku bankowego, a zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy w każdym przypadku, gdy stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca. Skarżąca wskazała, że comiesięcznie zakupuje towary do prowadzonej działalności gospodarczej za kwotę ok. 500 zł, co wskazywałoby na dokonywanie płatności za zakupione towary za pośrednictwem rachunku bankowego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości, podtrzymując swój wniosek. Strona nie zgodziła się z podjętym przez Sąd rozstrzygnięciem podkreślając, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie fryzjerstwa, a żaden z klientów strony nie uiszcza opłat za usługi fryzjerskie w formie przelewu bankowego. Podobnie przy zakupie materiałów do prowadzenia swojej działalności zarobkowej sumy są niewielkie, także płatności tych nie dokonuje przelewem bankowym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlega oddaleniu, bowiem argumentacja w nim przedstawiona nie podważa w sposób skuteczny rozstrzygnięcia podjętego przez Sąd pierwszej instancji.
Jak słusznie zwrócono uwagę w uzasadnieniu postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wymaga, by wszelkie okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku zostały wykazane przez stronę, o czym świadczy użycie w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 określenia "gdy wykaże". Ponieważ w omawianej sprawie wniosek nadesłany na urzędowym formularzu nie zawierał dostatecznych danych, skarżąca została wezwana do podania dodatkowych, bardziej szczegółowych informacji dotyczących swojej sytuacji materialnej.
Przeprowadzone postępowanie istotnie wykazało, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności przemawiających za przyznaniem jej prawa pomocy. Podane przez skarżącą informacje dotyczące miesięcznych wydatków nie zostały poparte żadnymi dowodami, chociażby w postaci kserokopii faktur czy rachunków, ale przede wszystkim podważają one wiarygodność strony. Jednoznacznie bowiem wynika, że skarżąca ponosi liczne wydatki, które znacznie przewyższają osiągany przez nią z tytułu prowadzonej działalności fryzjerskiej dochód. Oznacza to, że skarżąca dysponuje dodatkowymi finansami, pozwalającymi jej na pokrycie owych wydatków, których jednak nie wykazała w formularzu PPF, ani na wezwanie Sądu. Nie sposób więc ustalić czy konieczność poniesienia kosztów postępowania w sprawie zainicjowanej wniesioną skargą pociągnęłaby za sobą uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżącej.
W zażaleniu skarżąca uzasadnia kwestię braku rachunku bankowego. Zauważyć jednak trzeba, że kwestia ta nie była kluczową okolicznością, dla której Sąd pierwszej instancji odmówił uwzględnienia wniosku strony. Na nieuwzględnienie wniosku wpłynął przede wszystkim fakt, iż strona podała niewiarygodne informacje na temat swojej sytuacji materialnej i tym samym nie wykazała, że zachodzą przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.
Mając na względzie powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny postanowił w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzec jak w sentencji.