Uzasadnienie
Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 1255/08, mocą którego odrzucono wniosek M. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o.
W uzasadnieniu Sąd podał, że skarżący w dniu 26 września 2008 r. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. doręczoną mu 26 sierpnia 2008 r. W dniu 12 listopada 2008 r. skarżący odebrał postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi odrzucające jego skargę z uwagi na uchybienie terminu. W dniu 12 grudnia 2008 r. skarżący wystąpił w wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, uzasadniając go koniecznością przebywania poza miejscem zamieszkania z uwagi na psychiczny stan zdrowia, sytuację materialną i osobistą, spowodowaną także traumatycznym wypadkiem losowym. Powyższe uniemożliwiło mu uczestniczenie w postępowaniu, w tym ocenienie terminu do złożenia odwołania. Do wniosku skarżący załączył zwolnienie od lekarza psychiatry będącego biegłym sądowym.
Sąd wskazawszy na art. 86 § 1 i art. 87 § 1, § 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwana dalej P.p.s.a. - stwierdził, że wniosek został złożony z uchybieniem siedmiodniowego terminu liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia. W ocenie Sądu przyczyna ta ustała 26 września 2008 r., gdy skarżący wniósł skargę, a więc był w stanie podejmować czynności procesowe. Z powyższego wynika, że termin do złożenia wniosku upłynął 3 października 2008 r. Nawet gdyby przyjąć, że o uchybieniu terminu skarżący dowiedział się 12 listopada 2008 r., gdy doręczono mu postanowienie o odrzuceniu skargi, ostatecznym terminem do złożenia wniosku był 19 listopada 2008 r. Dlatego też z uwagi na art. 88 P.p.s.a. wniosek spóźniony odrzucono.
W zażaleniu na przedmiotowe postanowienie skarżący wniósł o jego zmianę. Oświadczył, że stan jego zdrowia, a także charakter choroby i niekonwencjonalnego leczenia oraz skutki traumatycznych zdarzeń losowych nie pozwalały i nie pozwalają mu na respektowanie terminów. Stwierdził, że przy wykonywaniu czynności procesowych korzysta z pomocy rodziny nie posiadającej wiedzy prawniczej, a ocena Sądu co do jego zdolności podejmowania czynności w tej sprawie jest krzywdząca i niezgodna ze stanem faktycznym. Do zażalenia skarżący dołączył kopie zwolnień lekarskich.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest zasadne.
Jak stanowi art. 87 § 1 P.p.s.a., wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Dla stwierdzenia, czy strona dochowała tego terminu, niezbędne jest ustalenie, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia skargi. Od tej daty będzie liczony siedmiodniowy termin, którego przekroczenie stwierdził Sąd pierwszej instancji.
Strona w zażaleniu nie zgodziła się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu, iż przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu złożenia skargi, to jest 26 września 2008 r. Stwierdziła, że Sąd nie uwzględnił faktu jej stanu zdrowia, charakteru długotrwałej choroby, niekonwencjonalnego leczenia, a także tego, że w podejmowaniu czynności procesowych pomaga mu rodzina nie mająca wiedzy prawniczej. Choć stanowisko skarżącego nie jest wyrażone precyzyjnie, należy wywnioskować, że za przyczynę uchybienia terminu do wniesienia skargi uważa on swoją chorobę. Wniosek o jej charakterze można natomiast wysnuć na podstawie faktu, iż zwolnienia lekarskie przedłożone w sprawie za sporny okres zostały wystawione przez lekarza psychiatrę. Naczelny Sąd Administracyjny uważa, że pomimo faktu wniesienia w dniu 26 września 2008 r. skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w dniu tym nie ustała przyczyna uchybienia terminu, czyli choroba o podłożu psychicznym.
Zwolnienia od psychiatry obejmują okres od 20 października 2008 r. do 20 grudnia 2008 r., a więc w tym okresie istniała przeszkoda do terminowego dokonywania czynności przez skarżącego. Dlatego też należy stwierdzić, że wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony z uchybieniem siedmiodniowego terminu z art. 87 § 1 P.p.s.a. Powyższe powoduje, że Sąd pierwszej instancji bezpodstawnie odrzucił wniosek skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny nadmienia, że na tym etapie postępowania nie jest on umocowany do oceny, czy okoliczność wskazana przez stronę spełnia wymóg braku winy z art. 86 § 1 P.p.s.a., a więc czy uzasadnione jest przywrócenie terminu do złożenia skargi. Ocena ta należeć będzie do Sądu pierwszej instancji, który w oparciu o niniejsze postanowienie rozpatrzy merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu.
Dlatego też w oparciu o art. 197 § 2 w zw. z art. 185 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.