Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 209/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 13 grudnia 2011 r. odmówił zmiany prawomocnego postanowienia WSA w Lublinie z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt I SA/Lu 209/12, którym odmówiono stronie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Sąd I instancji podkreślił, że porównanie sytuacji życiowej, materialnej skarżącego, jaka istniała na etapie składania skargi z tą, jaka istnieje obecnie, prowadzi do wniosku, że skarżący nie wykazał okoliczności, które mogłyby uzasadniać zmianę dotychczasowego stanowiska w kwestii prawa pomocy. Uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez wiarygodnie przedstawionej sytuacji materialnej osoby wnioskującej byłoby dowolnym, pozbawionym ustawowych przesłanek przerzuceniem ciężaru ponoszenia kosztów sądowych na współobywateli.
W zażaleniu na postanowienie z dnia 19 grudnia 2013 r. skarżący wniósł o zmianę orzeczenia poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik strony zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych oraz błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 245 § 1 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: P.p.s.a.
Skarżący ponownie przedstawił swoją sytuację i nie zgodził się z jej oceną dokonaną przez Sąd I instancji. Podniósł również, że matka jego dziecka zgodziła się na tymczasowe zawieszenie nałożonego na niego obowiązku alimentacyjnego w ramach ustnego porozumienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadnie bowiem Sąd I instancji przyjął na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej: P.p.s.a., że brak jest możliwości zmiany uprzednio wydanego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy.
Zgodnie z treścią powołanego przepisu postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W świetle tej regulacji zmiana postanowienia wydanego w kwestii incydentalnej może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy tak istotne, że tę zmianę uzasadniające. W art. 165 P.p.s.a. nie chodzi więc o jakąkolwiek zmianę okoliczności sprawy, a o taką zmianę, która w porównaniu ze stanem poprzednim, dawałaby sądowi możliwość zmiany czy uchylenia poprzedniego orzeczenia. Z przedstawionego przez stronę wniosku nie wynika zaś, że w sprawie zaszły takie właśnie zmiany okoliczności w porównaniu z pierwotnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
Oceniając ponowny wniosek strony przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 165 P.p.s.a. stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, iż w jego przypadku nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie skutkująca w rezultacie zmianą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Treść oświadczeń wynikająca ze złożonego na urzędowym formularzu PPF wniosku stanowi w istocie powtórzenie argumentacji zaprezentowanej we wniosku wcześniejszym. W nowym wniosku strona nie podała nowych okoliczności, które mogłyby zmienić kierunek rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze fakt, że Sądy zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny jak i Naczelny Sąd Administracyjny w uprzednio wydanych postanowieniach uznały, że wskazane przez skarżącego okoliczności po pierwsze są niewystarczające dla przyznania jemu prawa pomocy, a po drugie nie zostały udokumentowane, stwierdzić należy, że skarżący pomimo iż miał pełną świadomość braku dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową także w niniejszym postępowaniu wpadkowym jej nie wyjaśnił. Skarżący, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością dokładnego i wiarygodnego wyjaśnienia jego sytuacji majątkowej, zaś bierność w tym zakresie zdecydowanie uniemożliwia tę ocenę, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
Sąd I instancji słusznie stwierdził zatem, że nie było podstaw do zmiany wydanego postanowienia z dnia 26 września 2012 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy.
Biorąc pod uwagę powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji