Uzasadnienie
Postanowieniem z 5 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 528/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił wniosek K. S. (dalej jako "Skarżący") o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z 13 lipca 2022 r. nr. [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji tymczasowego pełnomocnika.
Jak wskazał WSA, zarządzeniem z dnia 5 października 2022 r. Przewodniczący Wydziału wezwał Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi.
Wskutek nieodebrania przez adresata dwukrotnie awizowanej przesyłki, w dniach 20 i 28 października 2022 r., odpis zarządzenia pozostawiono w aktach ze skutkiem doręczenia z dniem 3 listopada 2022 r. stosownie do art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), (adnotacja na kopercie k. nr 27 akt sądowych).
Pismem z dnia 12 grudnia 2022 r. (złożonym osobiście w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Bydgoszczy dnia 13 grudnia 2022 r.) Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego z uwagi na brak jego winy w niewniesieniu opłaty w terminie.
W uzasadnieniu wskazał, że przesyłka z dnia 14 października 2022 r. nigdy do niego nie dotarła. Podał, że w okresie podjęcia próby doręczenia przesyłki, tj. w okresie od 20.10.2022 r. był chory. Podkreślił, że wprawdzie nie posiada zwolnienia lekarskiego, gdyż go nie potrzebuje do pracy, bowiem prowadzi działalność gospodarczą, jednakże na dowód uprawdopodobnienia jego choroby do wniosku załączył kopie potwierdzeń przelewów z apteki z tamtego okresu. Podał, że w okresie od 29.10.2022 r. do 02.11.2022 r. odwiedzał groby w różnych miejscach. Po powrocie do miejsca zamieszkania otworzył skrzynkę, lecz nie znalazł ww. awiza. W skrzynce było już sporo innych kartek, w tym przesyłek reklamowych i była ona przepełniona tak, że część kartek mogła zostać z łatwością wybrana ręką, na dowód czego załączył zdjęcie skrzynki pocztowej. O sprawie dowiedział się dopiero z lektury akt sprawy w siedzibie WSA w Bydgoszczy w dniu 13 grudnia 2022 r. Do wniosku Skarżący załączył potwierdzenie uiszczenia wpisu sądowego.
Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2023 WSA w Bydgoszczy, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd nie podzielił argumentacji Skarżącego. Zdaniem WSA, Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Zdaniem Sądu Skarżący nie dochował należytej staranności, celem wykonania czynności procesowej w terminie.
Na to postanowienie Skarżący złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego 1 lutego 2023. Zaskarżające wyżej wskazane postanowienie w całości. Zarzucił on naruszenie art. art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi i uznanie że Skarżący nie uprawdopodobnił, iż nie ponosi winy w niedochowaniu terminu do podjęcia czynności procesowej, podczas gdy okoliczności sprawy temu przeczą. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie i nakazanie WSA rozpoznanie sprawy meriti wywołanej skargą.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie warto wskazać, że stosownie do art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest instytucja przywrócenia terminu.
W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. przywrócenie terminu następuje na wniosek uprawnionego złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W składanym wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu oraz wykonać czynność, której termin został uchybiony.
Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia, wskazać należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, bowiem w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można sądowi pierwszej instancji, który odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi, zarzucić naruszenia m.in. art. 86 § 1 p.p.s.a., skoro Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu nie uprawdopodobnił po swojej stronie braku winy w uchybieniu terminu. Powoływanie się przez Skarżącego na chorobę jako okoliczność, uniemożliwiającą dochowania terminu czynności procesowej jest niezasadne. Jak słusznie wskazał WSA w Bydgoszczy, Skarżący nie uprawdopodobnił, iż nie mógł się wyręczyć inną osobą. Skarżący nie przedstawił też dowodów, które wskazywałyby że nie mógł on dokonać tej czynności osobiście, chociażby poprzez internetowy przelew bankowy.
Należy wskazać, że Skarżący składając skargę do Sądu, powinien był spodziewać się korespondencji sądowej. Powinien więc być on przygotowany na obowiązki związane z postępowaniem sądowoadministracyjnym. Skarżący w zażaleniu wskazuje, że skrzynka na listy wskazana w podanym przez niego adresie korespondencyjnym jest zwyczajną skrzynką pocztową przeznaczoną do domu, a nie skrzynką przeznaczonej do siedziby działalności gospodarczej. Zdaniem Skarżącego skrzynka nie posiadała żadnej wady fizycznej i niefortunnym zbiegiem okoliczności była ona przepełniona ulotkami i inną korespondencją, co mogło spowodować przypadkowe wypadnięcie awiza.
Dodatkowo ze względu na jego chorobę, niemożliwym było należyte opróżnienie skrzynki. Jak jednak podniesiono wyżej, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżący nie udowodnił, że nie mógł on opróżnić skrzynkę pocztową należycie, czy to osobiście, czy to działając przez osobę trzecią.
Koniecznym jest podkreślenie, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Takich działań nie można tutaj zaobserwować.
Zarówno w zażaleniu jak i wniosku nie przedstawiono argumentów, które świadczyłyby o braku winy w nieterminowym wykonaniu wezwania do uiszczenia wpisu.
Podsumowując zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał brak podstaw do jego uwzględnienia. Skarżący nie uprawdopodobnił w swoim wniosku braku winy w niedochowaniu terminu.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że brak było przesłanki z art. 87 § 2 p.p.s.a. by wniosek o przywrócenie terminu Sąd pierwszej instancji mógł uwzględnić. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.