Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 436/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił spółce z o.o. "E." w Warszawie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W motywach postanowienia Sąd I instancji wymienił dokumenty, jakie zostały nadesłane przez spółkę w odpowiedzi na wezwanie Sądu, a następnie stwierdził, że ocena sytuacji finansowej skarżącej na podstawie tych dokumentów oraz złożonych oświadczeń wskazuje, że obciążenia majątkowe spółki nie przewyższają wartości jej majątku. Z bilansu sporządzonego na dzień 31.12.2008 r. wynika bowiem, że środki trwałe spółki wynoszą 995.153,30 zł. Podnoszony zaś fakt obciążenia nieruchomości posiadanych przez stronę tytułem zobowiązań nie został przez stronę należycie udowodniony, gdyż z załączonych zawiadomień oraz przedstawionego postanowienia Sądu Rejonowego nie wynika, kto jest właścicielem nieruchomości, w stosunku do której dokonane były wpisy.
Sąd zauważył ponadto, że z załączonego przez spółkę zawiadomienia Sądu wynika, że obciążona nieruchomość jest nieruchomością gruntową, natomiast w bilansie spółki wskazano, że spółka posiada majątek trwały - w tym grunty o wartości 500.060,00 zł oraz budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej o wartości 495.094,30 zł, co wskazywałoby, że nawet przy przyjęciu, iż obciążona nieruchomość gruntowa jest własnością skarżącej - należy uznać, że jej wartość prawie o połowę przewyższa wysokość dokonanego zajęcia. Ponadto spółka nie wykazała. Aby nieruchomości budynkowe i lokalowe figurujące w bilansie spółki sporządzonym na dzień 31.12.2008 r. były obciążone.
Sąd I instancji dodał, że jak wynika ze sprawozdania z działalności zarządu za rok 2008 r. spółka nie zaprzestała prowadzenia działalności, a jedynie ją ograniczyła, co wobec faktu niezłożeni deklaracji z tytułu osiąganych dochodów za okres od stycznia do lipca 2009 r. nie pozwala na uznanie za udowodnione, iż strona nie posiada wpływów z bieżącej działalności. Sąd negatywnie ocenił również niezłożenie przez spółkę wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące i podkreślił, że strona uchyliła się od przedstawienia części dokumentacji, której analiza mogłaby być podstawą do stwierdzenia zaistnienia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a.
Zdaniem Sądu I instancji aktualna kondycja finansowa strony, zakres prowadzonej przez nią działalności oraz wysokość kapitału zakładowego spółki nie daje podstaw do zwolnienia jej od kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą 2000 zł.
W zażaleniu na powyższe postanowienie wskazano, że spółka przedłożyła dowody przedstawiające jej stan majątkowy oraz faktyczne możliwości dokonania zapłaty kosztów sądowych. Na dzień wniosku o przyznanie pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych spółka nie mogła ani zbyć, ani zastawić posiadanego majątku lub też nie mogła uzyskać pożyczki lub kredytu. Wszelkie środki obrotowe zostały zabezpieczone na poczet podatków, spółce zajęto w drodze egzekucji administracyjnej wszystkie rachunki bankowe, cały majątek ruchomy i stały, jednocześnie nie prowadząc wobec niej przez ponad rok jakichkolwiek czynności. W ocenie spółki przewlekłość postępowań i zabezpieczenie całego majątku uniemożliwiło prowadzenie działalności, lecz działaniem zarządu wznowiono działalność w możliwym zakresie, jednakże niewystarczającym do uregulowania zobowiązań.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których nadzwyczaj trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. W przypadku osób prawnych lub innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy strona wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W ocenie tutejszego Sądu spółka nie wykazała w sposób dostateczny przesłanki zawartej w powołanym wyżej przepisie. Przede wszystkim zauważyć należy, że spółka - mimo niewątpliwych trudności związanych z prowadzonym wobec niej postępowaniem egzekucyjnym - prowadzi działalność gospodarczą, co wyraźnie zostało wskazane w rozpoznawanym zażaleniu. W uzupełnieniu zażalenia spółka nadesłała dokumenty potwierdzające zajęcie kont bankowych, jednocześnie jednak nie odniosła się w żaden sposób do trafnie podnoszonych przez Sąd I instancji okoliczności związanych z posiadanymi przez spółkę gruntami, które tylko w części podlegają zajęciu. Jak słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji, z bilansu sporządzonego na dzień 31.12.2008 r. wynika, iż środki trwałe spółki wynoszą 995.154,30 zł, natomiast na obecnym etapie postępowania spółka nie wykazała, aby ta sytuacja w sposób niekorzystny dla niej uległa zmianie.
Mając na względzie powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 oraz art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.